мясцовыя кіруючыя органы па правядзенні ў жыццё сялянскай рэформы 1861 у Рас. імперыі. Утвораны неўзабаве пасля адмены прыгону. Разбіралі скаргі на дзеянні міравых пасрэднікаў і пав. міравых з’ездаў, зацвярджалі добраахвотныя пагадненні паміж памешчыкамі і сялянамі аб памяншэнні памераў надзелу, павышалі або паніжалі сял. павіннасці і інш. Падпарадкоўваліся непасрэдна міністру ўнутр.спраў. З утварэннем у 1889 у большасці губерняў Расіі інстытута земскіх участковых начальнікаў гэтым установам нададзены і суд. функцыі. У такой кампетэнцыі захоўваліся да Кастр. рэвалюцыі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КЕ́ЛАГА—БРЫЯ́НА ПАКТ 1928,
міжнародны дагавор аб забароне вайны як сродку ажыццяўлення нац. палітыкі дзяржавамі. Названы паводле імя яго ініцыятараў — міністра замежных спраў Францыі А.Брыяна і дзярж. сакратара ЗША Ф.Б.Келага. Падпісаны 27.8.1928 у Парыжы прадстаўнікамі 15 краін, у т. л. ЗША, Францыі, Вялікабрытаніі, Германіі, Італіі, Канады, Японіі. ЗША адрасавалі запрашэнне 48 інш. дзяржавам, у т. л.СССР, далучыцца да пакта (пазней яны далучыліся). 29.8.1928 СССР першы ратыфікаваў дагавор і ініцыіраваў падпісанне Маскоўскага пратакола 1929 аб датэрміновым увядзенні ў дзеянне пакта (набыў сілу 24.7.1929).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАВЕ́РАНЫ У́ СПРА́ВАХ,
кіраўнік дыпламатычнага прадстаўніцтва малодшага ў пратакольных адносінах узроўню (місіі); малодшы клас кіраўніка дыпламат. прадстаўніцтва (адпаведна пасля пасла і пасланніка). Вызначаецца ў пагадненнях дзяржаў, што абменьваюцца дыпламат. прадстаўніцтвамі, шляхам выбару сярод класаў кіраўнікоў дыпламат. прадстаўніцтваў, якія прызнаны міжнар. звычаем і пацверджаны Венскай канвенцыяй аб дыпламат. зносінах 1961. П.ў с. акрэдытуецца пры кіраўніку ведамства замежных спраў (у адрозненне ад пасла і пасланніка, якія акрэдытуюцца пры кіраўніку дзяржавы). Адрозніваецца ад часовага паверанага ў справах, які выконвае абавязкі кіраўніка прадстаўніцтва на час яго адсутнасці.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАДСУ́ДНАСЦЬ,
размежаванне кампетэнцыі паміж судамі па разглядзе спраў па 1-й інстанцыі. У суд. працэсе Рэспублікі Беларусь адрозніваюць 2 віды П.: прадметную (радавую — па віду злачынства або прадмета і характару цывільнай справы); тэрытарыяльную (па месцы ўчынення злачынства або месцы жыхарства адказчыка). Калі месца ўчынення злачынства ўстанавіць немагчыма, П. устанаўліваецца па месцы заканчэння следства або дазнання. Па цывільных справах іск звычайна прад’яўляецца па месцы жыхарства адказчыка, іск да юрыд. асобы — па месцы знаходжання яго органа або маёмасці. Гл. таксама Судаўладкаванне ў Рэспубліцы Беларусь.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
report2[rɪˈpɔ:t]v.
1. паведамля́ць, апавяда́ць, апі́сваць;
the newspapers report газе́ты паведамля́юць
2. (on) рабі́ць справазда́чу, рэпарта́ж;
Next week you’ll report on your progress. На наступным тыдні вы раскажаце пра стан спраў.
3. дане́сці (на каго-н.)
4. з’яўля́цца, прыбыва́ць (куды-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
міністэ́рстван. Ministérium n -s, -ri¦en;
міністэ́рства заме́жных спраў Ministérium für Áuswärtige Ángelegenheiten, Áußenministerium n;
міністэ́рства ўну́траных спраў Ministérium des Ínneren, Ministérium für Ínneres, Ínnenministerium n;
міністэ́рства абаро́ны Ministérium für Vertéidigung, Vertéidigungsministerium n;
міністэ́рства тра́нспарту Verkéhsministerium n, Ministérium für Verkéhrswesen;
міністэ́рства ахо́вы здаро́ўя Gesúndheitsministerium n, Ministérium für Gesúndheitswesen;
міністэ́рства сацыяльнай абаро́ны Ministérium für soziále Fürsorge;
міністэ́рства су́вязі Ministérium für Post- und Férnmeldewesen;
міністэ́рства се́льскай гаспада́ркі Ministérium für Lándwirtschaft;
міністэ́рства га́ндлю Hándelsministerium m, Ministérium für Hándel
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
minister
minist|er
м. міністр;
rada ~rów — савет міністраў;
prezes rady ~rów — старшыня савета міністраў; прэм’ер-міністр;
~er spraw zagranicznych — міністр замежных спраў;
~er spraw wewnętrznych — міністр унутраных спраў;
~er finansów — міністр фінансаў;
~er obrony narodowej — міністр абароны;
~er sprawiedliwości — міністр юстыцыі;
~er bez teki — міністр без партфеля
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Bescháffenheitf -, -en
1) уласці́васць, я́касць;
die ~ des Körpers целаскла́д;
die besóndere ~ своеасаблі́васць
2) стан (спраў);
je nach ~ der Úmstände у зале́жнасці ад акалі́чнасцей [абста́він]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Kírschef -, -n ві́шня;
mit ihm ist nicht gut ~n éssen* [pflücken] яму́ па́льца ў рот не кладзі́, з ім лепш не мець ніцкіх спра́ў
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Ne verba pro farina
Не словы патрэбны, а мука́ (г. зн. справы).
Не слова нужны, а мука́ (т. е. дела).
бел. Многа робіць языком, ды мала рукамі. Слоў ‒ на мех, а спраў ‒ на смех. Каб так смыкам, як языкам.
рус. Не спеши языком, торопись делом. Не столько намолотил, сколько цепом голову наколотил. Много докуки, да нечего в руки. Соловья баснями не кормят.
фр. Il faut des actions et non des paroles (Нужны дела, a не слова).
англ. Bare words bring no barley (Пустые слова не приносят ячменя).
нем. Von schönen Worten wird man nicht satt (Прекрасными словами сыт не будешь). Von Worten wird der Bauch nicht voll, die Nachtigall nicht satt (Словами желудок не будет полон, соловей не станет сыт).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)