зводзіцца да таго, што пры паўтарэнні дастатковай колькасці разоў меншага з двух зададзеных адрэзкаў можна атрымаць адрэзак, большы за большы з іх (сфармулявана Архімедам). Адносіцца таксама да плошчаў, аб’ёмаў, лікаў і інш. У агульным выпадку, калі A і B — два значэнні адной і той жа велічыні і A < B, можна заўсёды знайсці такі цэлы лік т, што Ат > B; на гэтым заснаваны працэс паслядоўнага дзялення ў арыфметыцы і геаметрыі. У 19 ст. выявілася існаванне т.зв. неархімедавых велічынь, у дачыненні да якіх Архімедава аксіёма не выконваецца (напр., вектары, для якіх паняцце няроўнасці страчвае сэнс).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАГІ́ЧНЫ КВАДРА́Т,
квадратная (n × n) табліца цэлых лікаў ад 1 да n2, у якой сума лікаў уздоўж любога радка, слупка і вял. дыяганалі табліцы ёсць велічыня пастаянная і роўная n(n2 + 1)/2. Лік n наз. парадкам М.к. Даказана, што М.к. можна пабудаваць для любога n>3. Існуюць М.к., якія задавальняюць дадатковыя умовы, напр., М.к. з n=8 можна разбіць на 4 меншыя па 16 лікаў, кожны з якіх таксама М.к. У абагульненым сэнсе пад М.к. разумеюць квадратныя табліцы, запоўненыя не абавязкова паслядоўнымі і першымі натуральнымі лікамі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
скале́чыцца, ‑чуся, ‑чышся, ‑чыцца; зак.
Разм. Атрымаць цяжкае калецтва; знявечыць сябе. Кірэйка як скокнуў на дол, дык і скалечыўся.Марціновіч.У лепшым выпадку можна сарвацца і запэцкацца ў гразь, а то можна ўпасці ў яму.. і скалечыцца.Галавач.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зды́мны, ‑ая, ‑ае.
Такі, які можна зняць, наглуха не замацаваны. Здымная рама. Здымная сетка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
двая́ка, прысл.
Двума спосабамі, у двух відах, формах і пад. Задачу можна рашыць дваяка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мікраструкту́ра, ‑ы, ж.
Спец. Будова цвёрдых рэчываў, якую можна ўбачыць пад мікраскопам; проціл. макраструктура.
[Ад грэч. mikrós — маленькі і структура.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разды́мны, ‑ая, ‑ае.
Такі, у якім можна аддзяліць адну дэталь ад другой без пашкоджання.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
не́адкуль, прысл.
Няма такога месца, адкуль можна было б (узяць, узяцца, з’явіцца і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
білатэра́льнасць
(ад білатэральны)
сіметрыя ў арганізмаў, цела якіх можна ўяўна падзяліць на аднолькавыя правую і левую палавіны.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гаму́нкулус
(с.-лац. homunculus = чалавечак)
чалавечая істота, якую, на думку натуралістаў сярэдневякоўя, быццам можна атрымаць штучным шляхам.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
