со́ ўгаць несов. разг.
1. (перемещать что-л. в разных направлениях ) дви́ гать, передвига́ ть;
2. (двигать чем-л. по поверхности ) вози́ ть;
не ~гай руко́ й па стале́ — не вози́ руко́ й по столу́ ;
3. сова́ ть, ты́ кать;
с. па́ лкай у снег — сова́ ть (ты́ кать) па́ лкой в снег
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ДМУХА́ ЙЛА (Іван Сямёнавіч) (н. 23.9.1914, с. Топчына Днепрапятроўскай вобл. , Украіна),
бел. жывапісец. Засл. дз. маст. Беларусі (1996). Скончыў Днепрапятроўскае маст. вучылішча (1939). Сярод работ у гіст. жанры: «Вызваленне Заходняй Беларусі» (1949), «Першая баразна» (1950), «Вызваленне» (1951) і інш. Аўтар пейзажаў «Беларускія далячыні» (1953), «Ранняя вясна», «Восень» (абедзве 1956), «На ўзлессі» (1965), «Світае» (1970), «Зялёны лог» (1973), «Песня жыцця», «На радзіме Янкі Купалы» (абедзве 1975), «Сказ пра Белавежскую пушчу» (1978, трыпціх), «Азёрны край», «Беларускія пейзажы» (абедзве 1990-я г. ) і інш. Творы Д. адметныя тонкім успрыманнем зменлівага жыцця прыроды, яе прыгажосці і непаўторнасці.
Г.А.Фатыхава .
І.Дмухайла . Снег пайшоў. 1985.
т. 6, с. 168
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Со́ ўкі ‘няцвёрды (аб зімняй дарозе)’ (Нас. ), ‘рыхлы (пра снег )’ (Юрч. ), со́ ўкая дарога ‘занесеная снегам’ (Мат. Маг. ). Рус. со́ вкий ‘мітуслівы, неразважлівы (чалавек)’. Да соваць ; аб рус. слове гл. Варбат, Этимология –1983, 38.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
квітне́ нне , ‑я, н.
1. Стан паводле знач. дзеясл. квітнець; цвіценне.
2. Тое, што і квецень. Чаромха над ракою зацвіла, Страсаюць снег свайго квітнення вішні. Ляпёшкін .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падта́ ць , ‑тане; зак.
Растаць крыху, знізу або з краёў. На агародах добра падтаў снег , і гракі пачалі ладзіць свае гнёзды на падсохлай стромай таполі. Лобан .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паабсыпа́ ць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак. , каго-што .
Абсыпаць усё, многае або ўсіх, многіх. У завулку ніводнай жывой душы, снег паабсыпаў дрэвы, платы, частаколы, хаты. Галавач .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ляпі́ ць , ляплю́ , ле́ піш, ле́ піць; ле́ плены; незак.
1. што і без дап. Ствараць, рабіць якія-н. фігуры з пластычнага, мяккага матэрыялу.
Л. бюст.
Не святыя гаршкі лепяць (прыказка: хоць і цяжка, але зможам, справімся).
2. Будаваць, майстраваць, карыстаючыся якім-н. вязкім матэрыялам.
Л. сцяну.
3. Размяшчаць адно за другім, не пакідаючы свабоднага месца.
Л. літару за літарай.
4. што . Тое, што і прыклейваць (разм. ).
Л. маркі.
5. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). 3 сілай ісці (пра мокры снег ).
Снег лепіць у вокны.
|| зак. вы́ лепіць , -леплю, -лепіш, -лепіць; -леплены (да 1 знач. ), наляпі́ ць , -ляплю́ , -ле́ піш, -ле́ піць; -ле́ плены (да 2 знач. ), зляпі́ ць , зляплю́ , зле́ піш, зле́ піць; зле́ плены (да 1 знач. ) і заляпі́ ць , -ляплю́ , -ле́ піш, -ле́ піць; -ле́ плены (да 3 знач. ).
|| наз. ле́ пка , -і, Д М ж. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
набі́ цца , -б’ю́ ся, -б’е́ шся, -б’е́ цца; -б’ёмся, -б’яце́ ся, -б’ю́ цца; -біся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Пранікнуць куды-н. , запоўніць што-н. (пра пясок, пыл і пад. ).
Снег набіўся за каўнер.
2. Сабрацца ў вялікай колькасці дзе-н. (разм. ).
Многа народу набілася ў клуб.
3. Напрасіцца, навязацца (разм. ).
Н. ў сябры.
|| незак. набіва́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уну́ рыцца , -руся, -рышся, -рыцца; зак.
1. у што . Утуліцца ў што-н. або, паваліўшыся з разгону наперад, уткнуцца тварам у зямлю, снег і пад.
У. ў падушку.
З разгону ў. тварам у пясок.
2. у што . Захапіўшыся, паглыбіцца ў што-н.
У. ў чытанне.
3. Апусціць галаву, панурыцца.
У. і маўчаць.
|| незак. уну́ рвацца , -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
за́ мець ж.
1. (завіруха ) Schné esturm m
2. (снег нагнаны ветрам па зямлі ) (vom Wind) á ufgewirbelter Schnee
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
