zamienił stryjek siekierkę na kijek — памяняў быка на індыка
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
żarliwie
шчыра, моцна, горача, палка;
przekonywać żarliwie — горача пераконваць;
błagać żarliwie o co — моцна прасіць аб чым
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Knüppelm -s, -
1) дубі́нка, кій, па́лка;
éinen ~ zwíschen die Béine wérfen* устаўля́ць [ста́віць] па́лкі ў ко́лы
2) ав. ру́чка, рыча́г кірава́ння
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Сахаві́лы ’драўляныя вілы для гною’ (ТС, Выг., Сл. Брэсц.), суховілкі ’тс’ (Жыв. сл.), ’вілкі з трыма зубамі’ (пін., Шатал.), ’палка з раздвоенымі канцамі’ (палес., Сл. ПЗБ), соховы́ла ’лапы драўлянай сахі, канцы якіх пераўтвараюцца ў ручкі’ (палес., Нар. лекс.). Беларуска-палеска-украінская ізалекса: параўн. укр.дыял., палес.сохові́ли ’драўляныя вілы для гною’ (Выгонная, Бел.-укр. ізал., 18). Да саха і вілы (гл.), першапачаткова, мабыць, саха, г. зн. палка з раздвоенымі канцамі, якая ўжывалася замест віл.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Кукаба́ка1 ’кульбака, кіёк у валовым ярме’ (Жыв. сл., КЭС, лаг.). Да кульбака (гл.).
Кукаба́ка2 ’палка, якой навіваюць ніткі ў кроснах’ (Сцяшк. Сл.). Гл. кукабака1.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
машта́б
(ням. Maßstab, ад Maß = мера, памер + Stab = палка)
1) адносіны даўжыні ліній на карце, глобусе, плане да іх сапраўднай даўжыні на мясцовасці;
2) сродак выразнасці архітэктурнай формы;
3) перан. велічыня, размах, значэнне.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дубі́на, ‑ы, ж.
1. Тоўстая, звычайна дубовая палка. Дзед непрыкметна падабраўся кустамі да карнікаў і, высока ўзмахнуўшы дубінай, аглушыў аднаго ў зялёнай касцы.Шчарбатаў.Віктар мігам падскочыў і забіў [змяю] дубінаю.Маўр.
2.Пагард. Пра тупога, някемлівага чалавека. — О, ты разумны! ты ўсё ўмееш. А пяць ды два не зразумееш. Дурны ў задачах, як дубіна!Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Мачуга ’дубінка’, ст.-бел.мочукга (XVI ст.) — са ст.-польск.maczuga ’тс’, якое з рум.măciucă ’кій з тоўстым канцом’ (Булыка, Лекс. запазыч., 104) < лац.mattea ’палка’ (Брукнер, 317).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
кол1, кала, м.
1.Палка, шост з завостраным канцом. Сымон уваткнуў сякеру ў калоду, на якой часаў калы.Чарнышэвіч.Сапёры размотвалі скруткі калючага дроту, забівалі ў зямлю калы.Хомчанка.// Усякая доўгая палка. Сабака пачаў агрызацца, і Сімон, схапіўшы кол, пачаў ганяць яго па двары.Самуйлёнак.
2.Разм. Самая нізкая школьная адзнака; адзінка. Атрымаць кол па дыктанту.
•••
Забіць асінавы колгл. забіць.
Калом стаяцьгл. стаяць.
Калом яму зямлягл. зямля.
Пасадзіць на колгл. пасадзіць.
Стаяць калом у горлегл. стаяць.
У віру на калугл. вір.
Хоць кол на галаве чашыкамугл. часаць 2.
(Яго) і калом не заб’ешгл. забіць.
Як сарока на калугл. сарока.
кол2, кала, м.
Даўнейшая мера ворнай зямлі.
•••
Ні кала ні двараўкаго — нічога няма.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АНТАНЮ́К (Максім Антонавіч) (1895, в. Мацы Кобрынскага р-на Брэсцкай вобл. — 30.7.1961),
ваенны дзеяч, ген.-лейт. (1940). Скончыў Ваен. акадэмію імя Фрунзе (1927). З 1915 у арміі, прапаршчык. З кастр. 1917 у Чырв. гвардыі, у грамадз. вайну пам. камандзіра палка, камандзір батальёна, Паўд. групы войскаў 5-й арміі, дывізій. Пасля вайны камандзір стралк. дывізій, нам. ген.-інспектара пяхоты Чырв. Арміі. Чл.ЦВК Узбекістана (1925), ЦВКБССР (1927). У Вял.Айч. вайну камандуючы 2-й, 3-й рэзервовымі і 48-й арміямі, групамі войск Ленінградскага фронту, на інш. камандных пасадах. Пасля вайны да 1947 нам. камандуючага войскамі Львоўскай ваен. акругі.