аб предлог

1. с вин. (для обозначения сближения, столкновения, соприкосновения) о, об;

ло́дка сту́кнулася аб бе́раг — ло́дка сту́кнулась о (об) бе́рег;

2. с предл. (для указания на предмет мысли, речи, чувства и т.п.) о, об, обо; про (кого, что);

ле́кцыя пра выхава́нне — ле́кция о воспита́нии;

пе́сня аб радзі́ме — пе́сня о ро́дине;

гавары́ць аб усі́м — говори́ть обо всём (про всё);

3. с вин. обл. (для обозначения определённого промежутка времени) в, за;

аб ноч — в (за) одну́ ночь;

аб дзень — в оди́н день (за́ день);

4. с предл. (при обозначении предмета питания) переводится конструкциями с твор. беспредложным;

жыць аб адны́м хле́бе — пита́ться (пробавля́ться) одни́м хле́бом;

аб адно́й вадзе́ сыт не бу́дзеш — одно́й водо́й сыт не бу́дешь

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

стрэ́мя (род. стрэ́мя и стрэ́мені, дат. стрэ́мю и стрэ́мені, вин. стрэ́мя, тв. стрэ́мем и стрэ́менем, предл. (аб) стрэ́мі и (аб) стрэ́мені) ср., в разн. знач. стре́мя

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перамаўля́ць

‘перамаўляцца з кім-небудзь; перагаворваць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); гаварыць даўжэй, больш за іншых, прымушаць замоўкнуць іншых (перамаўляць каго-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. перамаўля́ю перамаўля́ем
2-я ас. перамаўля́еш перамаўля́еце
3-я ас. перамаўля́е перамаўля́юць
Прошлы час
м. перамаўля́ў перамаўля́лі
ж. перамаўля́ла
н. перамаўля́ла
Загадны лад
2-я ас. перамаўля́й перамаўля́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час перамаўля́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

перамо́віць

‘перамовіцца з кім-небудзь; перагаварыць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); пагаварыць даўжэй, больш за іншых, прымусіць замоўкнуць іншых (перамовіць каго-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. перамо́ўлю перамо́вім
2-я ас. перамо́віш перамо́віце
3-я ас. перамо́віць перамо́вяць
Прошлы час
м. перамо́віў перамо́вілі
ж. перамо́віла
н. перамо́віла
Загадны лад
2-я ас. перамо́ў перамо́ўце
Дзеепрыслоўе
прош. час перамо́віўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

плё́хкаць

‘удараць аб што-небудзь з шумам, пляскам (пра ваду і іншую вадкасць); стукаць, удараць чым-небудзь па вадзе (рыба плёхкае); з размаху выліваць што-небудзь (плёхкаць ваду на грудзі)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. плё́хкаю плё́хкаем
2-я ас. плё́хкаеш плё́хкаеце
3-я ас. плё́хкае плё́хкаюць
Прошлы час
м. плё́хкаў плё́хкалі
ж. плё́хкала
н. плё́хкала
Загадны лад
2-я ас. плё́хкай плё́хкайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час плё́хкаючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

alert​3 [əˈlɜ:t] v.

1. узніма́ць/падніма́ць па трыво́зе

2. (to) перасцерага́ць, папярэ́джваць аб небяспе́цы;

The policeman alerted me to the danger. Паліцэйскі папярэдзіў мяне аб небяспецы.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

праве́даць, -аю, -аеш, -ае; зак.

1. каго-што. Тое, што і наведаць.

П. сястру.

2. што, аб чым, пра што і з дадан. Атрымаць звесткі пра каго-, што-н.

П. аб яго здароўі або пра яго здароўе.

|| незак. праве́дваць, -аю, -аеш, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

фі́зіка, -і, ДМ -зіцы, ж.

1. Навука аб уласцівасцях і будове матэрыі, аб формах яе руху і зменах.

Тэарэтычная ф.

2. Будова і ўласцівасці, формы руху і змянення якой-н. матэрыі.

Ф. цвёрдага цела.

Ф. плазмы.

Ф. ядра.

|| прым. фізі́чны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

шара́хнуцца, -нуся, -нешся, -нецца; -ніся; зак.

1. Ад спалоху, нечаканасці і пад. кінуцца ўбок, назад.

Людзі шарахнуліся назад.

Конь шарахнуўся ўбок.

2. Моцна ўдарыцца аб што-н. (разм.).

Ш. плячом аб кант дзвярэй.

|| незак. шара́хацца, -аюся, -аешся, -аецца.

|| наз. шара́ханне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

удваі́х прысл. (аб асобах рознага полу ці аб істотах ніякага роду) zu zweit, zu zwéien

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)