страката́ць, стракачу́, страко́чаш, страко́ча; стракачы́; незак.
Утвараць строкат (пра насякомых, птушак); утвараць рэзкія кароткія і частыя гукі (пра матор, кулямёт і пад.).
Стракаталі конікі.
Сарока стракоча.
Стракатаў аўтамат.
|| наз. страката́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
суправаджа́льны, -ая, -ае.
1. Які служыць для суправаджэння чаго-н. (звестак, справаздач і пад.), калі дасылаецца адначасова з кім-, чым-н.
С. ліст.
2. Які суправаджае што-н.
Суправаджальныя акалічнасці.
С. акампанемент.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
такела́ж, -у, м. (спец.).
1. Сукупнасць усіх снасцей судна.
2. Сукупнасць прыстасаванняў (тросаў, ланцугоў і пад.) для пад’ёму і перамяшчэння грузаў.
Т. пад’ёмнага крана.
|| прым. такела́жны, -ая, -ае.
Такелажнае абсталяванне.
Такелажныя работы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
трохпо́лле, -я, н.
Устарэлая сістэма паляводства з падзелам ворнай зямлі на тры полі, кожнае з якіх засявалася спачатку азімымі, затым яравымі, а на трэці год заставалася пад папар.
|| прым. трохпо́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тупаце́ць, -пачу́, -паці́ш, -паці́ць; -паці́м, -паціце́, -паця́ць; -паці́; незак.
1. Часта і моцна тупаць нагамі пры хадзьбе, бегу і пад.
2. Часта стукаць, тупаць нагамі аб падлогу, зямлю.
|| наз. тупаце́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
увагну́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Прагнуцца ўнутр, утварыўшы паглыбленне.
2. Сагнуцца пад цяжарам чаго-н.; згорбіцца.
|| незак. угіна́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прысло́ўе², -я, мн. -і, -яў, н.
Прыгаворка, выраз і пад., якія ўстаўляюцца ў мову для большай эфектнасці ці па прывычцы, або тое, што гаворыцца для суправаджэння якіх-н. дзеянняў.
Традыцыйныя прыслоўі заклінання.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
размяша́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -мяша́ны і -ме́шаны; зак., што.
Прыгатаваць што-н. шляхам размешвання лыжкай, мешалкай і пад.
Р. цукар у шклянцы чаю.
|| незак. разме́шваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. разме́шванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рассмакта́ць, -макчу́, -мо́кчаш, -мо́кча; -макчы́; -макта́ны; зак., што (разм.).
1. Прымусіць знікнуць, разысціся (пра пухліну і пад.).
2. Смокчучы, растварыць.
Р. драбок цукру.
|| незак. рассмо́ктваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. рассмо́ктванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
растра́ціцца, -ра́чуся, -ра́цішся, -ра́ціцца; зак.
1. Растраціць грошы, сродкі і пад.
Р. на вяселле.
2. Незаконна расходаваць чужыя грошы, маёмасць і інш.; зрабіць растрату (у 2 знач.).
|| незак. растра́чвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)