узбуры́ ць , ‑буру, ‑бурыш, ‑бурыць; зак. , каго-што .
1. Вывесці са стану спакою, устрывожыць, узбударажыць; узбунтаваць. Крыкі вартавых узбурылі ўсю вёску. □ Гэтыя клопаты аб сабе канчаткова ўзбурылі Лёдзю. Карпаў .
2. Прывесці ў стан абурэння, разгневаць, раззлаваць. Аднак старасту гэтая незалежнасць [паліцэйскага] адно ўзбурыла. Чыгрынаў .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абрабі́ ць , абрабля́ ць
1. (апрацаваць ) beá rbeiten vt Ó rdnung brí ngen* (прывесці ў парадак );
2. разм. запэцкаць ) verschmú tzen vt ú tzen vt ú tzig má chen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
spowodować
зак. чаго што
spowodować katastrofę — выклікаць катастрофу; прывесці да катастрофы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Прыно́ жак ’дэталь у калаўроце, на якую наступаюць нагой, каб прывесці ў рух кола’ (Скарбы ), мн. л. прыно́ жкі ’планкі, якія злучаюць ніжнія часткі ножак стала’ (паст. , Сл. ПЗБ ). Суфіксальная лексікалізацыя словазлучэння пры назе́ ; параўн. аналагічнае, але з іншай семантыкай рус. дыял. прино́ жка ’перакладзіна, якая змацоўвае стойкі ткацкага станка’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пракруці́ ць , -учу́ , -ўціш, -ўціць; -ўчаны; зак. , што.
1. Тое, што і прасвідраваць .
П. дзірку.
2. Круцячы, прывесці ў рух.
П. педалі веласіпеда.
3. Круцячы, прапусціць цераз што-н. (разм. ).
П. мяса цераз мясарубку.
4. Прывёўшы ў кругавы рух, даць (якому-н. устройству) зрабіць пэўную колькасць абаротаў.
П. пласцінку, фільм (разм. ).
5. Правесці які-н. час, круцячы што-н.
|| незак. пракру́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. пракру́ чванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыбра́ цца , -бяру́ ся, -бярэ́ шся, -бярэ́ цца; -бяро́ мся, -бераце́ ся, -бяру́ цца; -бра́ ўся, -ра́ лася; -бяры́ ся; зак.
1. Адзецца прыгожа, лепш, чым звычайна.
П. як на вяселле.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. , у што і без дап. Пакрыцца чым-н. , упрыго́ жыцца.
Горад прыбраўся к святу.
3. Прывесці ў парадак што-н. , зрабіць уборку чаго-н. або давесці да ладу што-н. (разм. ).
|| незак. прыбіра́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
размя́ цца , разамну́ ся, разамне́ шся, разамне́ цца; разамнёмся, разамняце́ ся, разамну́ цца; разамні́ ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Стаць мяккім (ад сціскання, расцірання).
Воск размяўся.
2. перан. -н. рухаў прывесці цела ў стан фізічнай бадзёрасці (разм. ).
Р. пасля сну.
|| незак. разміна́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
|| наз. размі́ нка , -і, Д М мн. ж. знач. ); прым. размі́ начны , -ая, -ае (да 2 знач. ).
Разміначная дарожка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
наве́ яць , -е́ ю, -е́ еш, -е́ е; -е́ й; -е́ яны; зак. , шточаго.
1. Веючы, ачысціць нейкую колькасць збожжа.
Н. тону пшаніцы.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Нанесці, прынесці ветрам.
Навеяла завіруха гурбы снегу.
3. перан. -н. пэўны настрой, думкі і пад. , прывесці ў пэўны душэўны стан.
Н. сум.
|| незак. наве́ йваць , -аю, -аеш, -ае і навява́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е (да 3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нала́ дзіць , -ла́ джу, -ла́ дзіш, -ла́ дзіць; -ла́ джаны; зак. , што.
1. Адрамантаваць, направіць што-н. папсаванае, паламанае.
Н. трактар.
2. Зрабіць, стварыць.
Н. друкарню.
3. Арганізаваць што-н. , ажыццявіць якое-н. мерапрыемства.
Н. сустрэчу з выпускнікамі.
4. Прывесці ў парадак, уладкаваць.
Н. гаспадарку.
|| незак. нала́ джваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. нала́ дка , -і, Д М знач. ; спец. ) і нала́ джванне , -я, н.
|| прым. нала́ дачны , -ая, -ае (да 1 знач. ; спец. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
увяза́ ць ¹, увяжу́ , увя́ жаш, увя́ жа; увяжы́ ; -я́ заны; зак. , што.
1. Абвязаць з усіх бакоў або абвязаўшы, прывязаць да чаго-н. ; сабраўшы, звязаць чым-н.
У. воз.
У. дровы на возе.
У. рэчы ў посцілку.
2. перан. прывесці ў адпаведнасць з чым-н.
У. тэорыю з практыкай.
3. у што . Уплесці вязаннем.
|| незак. увя́ зваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. увя́ зка , -і, Д М ж. і увя́ званне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)