ДЗІ́ВА,
рака ва Ушацкім р-не Віцебскай вобл. (бас. Зах. Дзвіны). Даўж. 29 км. Пл. вадазбору 631 км². Выцякае з воз. Урада, цячэ ў межах Ушацка-Лепельскага ўзв., працякае цераз азёры Атолава, Турасы, Бярозаўскае і Павульскае, упадае ў воз. Янова. Каля 12% вадазбору Дз. прыпадае на 130 азёр Ушацкай групы. Пры выхадзе з кожнага возера на некаторай адлегласці рака не замярзае ў самы моцны мароз, а над вадой стаіць пара.
т. 6, с. 111
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАНДЗІ́БУЛЫ (лац. mandibula сківіца ад mando жую, грызу),
жвалы, верхнія сківіцы, першая пара сківіц, відазмененыя галаўныя канечнасці ў членістаногіх (ракападобныя, мнаганожкі, насякомыя). Найчасцей маюць выгляд вышчарбленых пласцінак. У форм з грызучым ротавым апаратам забяспечаны патаўшчэннямі і зубцамі, што дапамагае разгрызаць і раздрабняць корм. У форм з колюча-сысучым апаратам забяспечваюць праколванне здабычы і ўсмоктванне вадкага корму. У форм з грызуча-ліжучым апаратам (пчолы) маюць выгляд шыпікаў; у матылёў рэдукаваныя.
т. 10, с. 76
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
атмо́метр
(ад гр. atmos = пара, выпарэнне + -метр)
прыбор для вымярэння хуткасці выпарэння вады.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
параплегі́я
(ад пара- + гр. plego = удар)
параліч абедзвюх ніжніх або абедзвюх верхніх канечнасцей.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
парапо́фізы
(ад пара- + apophysis = адростак)
ніжнія папярочныя адросткі цел пазванкоў у многіх рыб.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
парахарда́ліі
(ад пара- + гр. chorde = струна)
участкі храстка, якія ахопліваюць галоўны канец хорды.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
педыпа́льпы
(ад лац. pes, pedis = нага + palpus = шчупальца)
другая пара галавагрудных канечнасцей павукападобных.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
паста́ў 1, ‑става, м.
Пара млынавых камянёў, адзін з якіх нерухомы, а другі круціцца на ім. Вецер добры быў, вятрак малоў на два паставы. Сабаленка.
паста́ў 2, ‑става, м.
Тое, што і сувой.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Малацьба́, мыладзьба́, молоцьба́, маладжба́ ’выбіванне зерня з каласоў, струкоў; час, пара, калі малоцяць’ (ТСБМ, Нас., Бяльк., ТС, Ян.). Укр., рус. молотьба, польск. młoćba, чэш., славац. mlatba. Паўн.-слав. moltьba. Да малаціць, молат (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вапо́ры ’настрой’ (Нас.). Укр. вапор, вапори ’тс’. Насовіч лічыў вапоры < vapor, маючы, відаць, на ўвазе лац. крыніцу. Вапоры < польск. wapory ’цяжкі дух; дрэнны настрой’ < лац. vapor ’пара’ (Кюнэ, Poln., 113; Рудніцкі, 1, 311).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)