мясі́ ць , мяшу́ , ме́ сіш, ме́ сіць; ме́ шаны; незак.
1. што . Размякчаць, размінаць якую-н. густую масу, перамешваючы з вадой.
М. цеста.
М. гліну.
2. перан. , што . Хадзіць, ездзіць па чым -н. гразкім, топкім, сыпкім і пад. ; мяць, шкодзіць, топчучы (разм. ).
М. гразь.
Коні месяць пасевы.
3. перан. , каго (што ). Біць, дубасіць (разм. ).
Мясілі яго чым папала.
|| зак. змясі́ ць , змяшу́ , зме́ сіш, зме́ сіць; зме́ шаны.
|| прым. мясі́ льны , -ая, -ае (да 1 знач. ; спец. ).
М. цэх хлебазавода.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перагну́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні; -ну́ ты; зак.
1. што . Сагнуць у дзве столкі, пад вуглом.
П. ліст паперы папалам.
2. перан. , што і без дап. Дапусціць перагіб (у 2 знач. ) у чым -н. (разм. ).
Тут вы трошкі перагнулі.
◊
Перагнуць палку (разм. , неадабр. ) — упасці ў крайнасць, перастарацца ў чым -н.
|| незак. перагіба́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е і перагіна́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. перагіба́ нне , -я, н. (паводле дзеясл. перагібаць).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перакліка́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца; незак.
1. з кім . Абменьвацца гучнымі воклічамі, словамі.
П. ў лесе.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Папераменна гучаць.
Пераклікаліся гудкі паравозаў.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. , з кім-чым . Мець падабенства, збліжацца сваімі прыметамі з чым -н.
|| аднакр. пераклі́ кнуцца , -нуся, -нешся, -нецца; -ніся (да 1 і 2 знач. ).
|| наз. пераклі́ чка , -і, Д М -чцы, ж. (да 1 і 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
плаці́ ць , плачу́ , пла́ ціш, пла́ ціць; незак.
1. што і без дап. Аддаваць грошы як належнае за што-н.
П. за пакупку.
П. падаткі.
За здароўе лепш п., чым расплачвацца (прыказка).
2. перан. , чым за што . Так або інакш адказваць на чый-н. учынак (кніжн. ).
П. паслугай за паслугу.
П. дабром за зло.
|| зак. заплаці́ ць , -лачу́ , -ла́ ціш, -ла́ ціць; -ла́ чаны.
|| наз. плаце́ ж , -цяжу́ , м. (да 1 знач. ).
П. з растэрміноўкай.
|| прым. плаце́ жны , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
упра́ віцца , -а́ ўлюся, -а́ вішся, -а́ віцца; -а́ ўся; зак.
1. з кім-чым . Скончыць якую-н. справу.
Аднаму з гаспадаркай не ў.
2. Паспець за які-н. тэрмін схадзіць або з’ездзіць куды-н. і вярнуцца назад.
У. за суткі.
3. Змагчы, паспець зрабіць што-н.
Не ў. адказаць.
4. з кім-чым і без дап. Адолець, стрымаць каго-, што-н. , падпарадкаваць сваёй волі.
У. з дэбашырам.
|| незак. упраўля́ цца , -я́ юся, -я́ ешся, -я́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шмы́ гаць , -аю, -аеш, -ае; незак. (разм. ).
1. Хутка хадзіць, рухацца каля каго-, чаго-н. , паміж кім-, чым -н.
Па вуліцы шмыгаюць машыны.
2. Праходзіць, выходзіць хутка, незаўважана.
Як убачыць мяне, шмыгае за дзверы.
3. чым . Тое, што і шморгаць (у 3 знач. ).
Ш. носам.
|| аднакр. шмыгну́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні́ і шмыгану́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні́ .
|| наз. шмы́ ганне , -я, н. (да 1 і 3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
съесть сов.
1. в разн. знач. з’е́ сці, мног. паз’яда́ ць;
2. (извести придирками, бранью — ещё) разг. загры́ зці;
3. (искусать) зае́ сці;
◊
съесть соба́ ку на (в) чём-л. з’е́ сці саба́ ку на (у) чым -небудзь ;
съесть зу́ бы (на чём-л.) з’е́ сці зу́ бы (на чым -небудзь) ;
пуд со́ ли съесть пуд со́ лі з’е́ сці.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уподобле́ ние
1. (действие) прыпадабне́ нне, -ння ср. (да каго, да чаго) ; параўна́ нне, -ння ср. (з кім, з чым ) ; неоконч. прыпадо́ бніванне, -ння ср. (да каго, да чаго) ; параўно́ ўванне, -ння ср. (з кім, з чым ) ;
2. (фигура сравнения) прыпадабне́ нне, -ння ср. ; (сравнение) параўна́ нне, -ння ср. ;
3. лингв. прыпадабне́ нне, -ння ср. ;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
live up to
жыць, дзе́ йнічаць зго́ дна з чым (пры́ нцыпамі, пра́ віламі)
to live up to the treaty — трыма́ цца пастано́ ваў тракта́ ту
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
rationale
[,ræʃəˈnæl]
n.
1) асно́ ўная прычы́ на
2) абгрунтава́ ньне n.
What is the rationale for your suggestion? — чым ва́ шая прапано́ ва абгрунтава́ ная?
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)