перамаўля́ць
‘перамаўляцца з кім-небудзь; перагаворваць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); гаварыць даўжэй, больш за іншых, прымушаць замоўкнуць іншых (перамаўляць каго-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамаўля́ю |
перамаўля́ем |
| 2-я ас. |
перамаўля́еш |
перамаўля́еце |
| 3-я ас. |
перамаўля́е |
перамаўля́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамаўля́ў |
перамаўля́лі |
| ж. |
перамаўля́ла |
| н. |
перамаўля́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамаўля́й |
перамаўля́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
перамаўля́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
перамо́віць
‘перамовіцца з кім-небудзь; перагаварыць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); пагаварыць даўжэй, больш за іншых, прымусіць замоўкнуць іншых (перамовіць каго-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамо́ўлю |
перамо́вім |
| 2-я ас. |
перамо́віш |
перамо́віце |
| 3-я ас. |
перамо́віць |
перамо́вяць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамо́віў |
перамо́вілі |
| ж. |
перамо́віла |
| н. |
перамо́віла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамо́ў |
перамо́ўце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
перамо́віўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
«За правду» (газ.), гл. «Правда»
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
«За технический прогресс» (шматтыражная газ.)
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
грані́ца, -ы, мн. -ы, -ні́ц, ж.
Лінія, якая раздзяляе тэрыторыі сумежных дзяржаў.
Дзяржаўная г.
◊
За граніцай — у замежных дзяржавах.
За граніцу — у замежныя дзяржавы.
З-за граніцы — з замежных дзяржаў.
|| прым. грані́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дапла́та, -ы, ДМ -ла́це, ж.
1. гл. даплаціць.
2. Дадатковая плата.
Атрымаць даплату за звышурочную работу.
Д. за багаж.
|| прым. даплатны́, -а́я, -о́е.
Даплатная каса.
○
Даплатное пісьмо — пісьмо, за перасылку якога плаціць атрымальнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
недагля́д, -у, М -дзе, м.
Недастатковы нагляд за кім-, чым-н.; памылка, промах, зробленыя з-за няўважлівасці, нядбайнасці.
Дапусціць н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
со́рак, сарака́, ліч. кольк.
Лік і колькасць 40.
Яму ўжо за сорак (больш за сорак гадоў).
|| парадк. саракавы́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
затулі́цца сов., разг.
1. закры́ться;
з. ад ве́тру — закры́ться от ве́тра;
2. (за каго, што, у што) спря́таться; укры́ться (за кого, что);
з. за дрэ́ва — спря́таться за де́рево
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зарэ́чча, -а, н.
Мясцовасць за ракой.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)