zainicjować

зак. co выступіць ініцыятарам (пачынальнікам) чаго; пакласці пачатак чаму

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

zasugerować się

зак. czym паддацца ўплыву чаго; пераканацца ў чым

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

дапасо́ўвацца несов.

1. (да чаго) в разн. знач. согласо́вываться (с чем); см. дапасава́цца I;

2. страд. согласо́вываться; приспоса́бливаться; применя́ться; см. дапасо́ўваць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зрачы́ся (каго, чаго) сов., разг. отре́чься (от кого, чего);

з. сваі́х слоў — отре́чься от свои́х слов;

з. бацько́ў — отре́чься от роди́телей

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

папакпі́ць (з каго, чаго) сов., разг. (долго, неоднократно) понасмеха́ться (над кем, чем), поиздева́ться (над кем, чем), зло пошути́ть (над кем, чем)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прыстасава́цца (да чаго) сов. приспосо́биться (к чему), примени́ться (к чему); принорови́ться (к чему);

п. да абста́він — приспосо́биться (примени́ться, принорови́ться) к обстоя́тельствам

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падне́сены

1. (да каго, чаго, к каму, чаму) поднесённый (к кому, чему);

2. поднесённый, преподнесённый;

1, 2 см. падне́сці 1, 3

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

я́касць ж., в разн. знач. ка́чество ср.;

інспе́кцыя па ~сці — инспе́кция по ка́честву;

◊ у ~сці — (каго, чаго) в ка́честве (кого,чего)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

БІНО́КЛЬ (франц. binocle ад лац. bini два + oculus вока),

аптычная прылада, прызначаная для візуальнага назірання аддаленых прадметаў абодвума вокамі, а таксама для вымярэння вуглоў і адлегласцяў. Складаецца з 2 зрокавых трубаў з паралельнымі аптычнымі восямі.

Аптычная схема бінокля ўключае аб’ектыў і акуляр. У біноклі са зрокавымі трубамі тыпу Кеплера прамы відарыс аддаленага прадмета атрымліваецца пры наяўнасці паміж аб’ектывам і акулярам абарачальнай сістэмы, якая дазваляе значна зменшыць даўжыню прылады. Прамежкавы відарыс, што дае аб’ектыў, сапраўдны, у яго плоскасці размешчана сетка для вымярэння вуглоў і адлегласцяў. Такія біноклі даюць павелічэнне да 22 разоў. У біноклі з трубамі тыпу Галілея ролю акуляра выконвае рассейвальная лінза перад плоскасцю прамежкавага відарыса, у выніку чаго відарыс атрымліваецца ўяўным і прамым. З-за абмежаванага вугла зроку такія біноклі выкарыстоўваюцца толькі з малым павелічэннем (да 4 разоў), напр. тэатральныя.

Бінокль: а — Галілея (тэатральны); б — прызматычны.

т. 3, с. 154

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

«ВЯЛІ́КАЕ АБ’ЯДНА́ННЕ»,

тэарэтычныя мадэлі квантавай тэорыі поля, у аснову якіх пакладзена ідэя адзінства моцных, эл.-магн. і слабых узаемадзеянняў пры звышвысокіх энергіях ці на звышмалых адлегласцях.

Падставай для стварэння «вялікага аб’яднання» з’явіліся эфекты вакууму квантавай тэорыі палёў; экранаванне эл. зараду і антыэкранаванне каляровага зараду ў квантавай хромадынаміцы, з чаго вынікае, што пры пэўным значэнні энергіі эфектыўныя зарады (канстанты ўзаемадзеяння) могуць супадаць. Ідэя «вялікага аб’яднання» эксперыментальна пацвярджаецца адзінай тэорыяй электраслабых узаемадзеянняў. «Вялікае аб’яднанне» тлумачыць квантаванне эл. зараду, прадказвае распад пратона і існаванне манаполяў магнітных. Энергія, пры якой адбываецца «вялікае аб’яднанне», блізкая да т.зв. планкаўскай масы (10​19 ГэВ) — энергіі, пры якой неабходна ўлічваць квантавыя гравітацыйныя з’явы, што дае падставы для аб’яднання ў такім падыходзе 4 відаў узаемадзеянняў (гл. Узаемадзеянні элементарных часціц).

Літ.:

Окунь Л.Б. Физика элементарных частиц. 2 изд. М., 1988.

А.​Я.​Таўкачоў.

т. 4, с. 356

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)