МІКРАКЛІМАТАЛО́ГІЯ (ад мікра... + кліматалогія),

раздзел кліматалогіі, які даследуе мікраклімат. Вывучае асаблівасці фіз. працэсаў у сістэме глеба — расліна — прыземны слой паветра ў залежнасці ад неаднароднасці зямной паверхні, размеркаванне мікракліматаў па тэрыторыі, колькасныя характарыстыкі і змены іх пад уплывам гасп. дзейнасці чалавека. Распрацоўвае метады і прыёмы аптымізацыі мікраклімату. Цесна звязана з метэаралогіяй, фізікай глебы, біяметрыяй раслін, экалогіяй. Мікракліматычныя даследаванні праводзяцца ў сельскай гаспадарцы. На аснове вывучэння радыяцыйнага, цеплавога і воднага балансу робіцца ацэнка мікракліматычных рэсурсаў, цяпло- і вільгацезабеспячэння асобных палёў і гаспадарак. Складаюцца комплексныя мікракліматычныя карты, што дазваляе прыстасаваць с.-г. вытв-сць да мікракліматычных асаблівасцей кожнага поля, падабраць с.-г. культуры і меліярац. прыёмы (асушэнне, арашэнне, двухбаковае рэгуляванне воднага рэжыму і інш.), устанавіць аптымальныя нормы і тэрміны агратэхн. мерапрыемстваў. Улік мікракліматычных асаблівасцей пры гар. буд-ве дазваляе правільна размяшчаць прамысл. прадпрыемствы і памяншаць шкодны ўплыў іх на жылыя раёны. Даследаванні праводзяцца таксама для абслугоўвання розных відаў транспарту, пры праектаванні і буд-ве ліній электраперадач і сувязі і інш. Вывучаецца мікраклімат на тэрыторыі і ў цэхах прамысл. прадпрыемстваў, музеях, збожжа і агароднінасховішчах, жывёлагадоўчых комплексах. Мікракліматычныя даследаванні праводзяцца аграметэаралагічнымі станцыямі, агранамічнай службай, навук; і праектнымі арг-цыямі. На Беларусі даследаванні па М. праводзяцца ў БДУ, БСГА, Бел. НДІ меліярацыі і лугаводства, Гідраметэаслужбе і інш. Значны ўклад зрабілі М.​А.​Гольберг, М.​А.​Гольчанка, П.​А.​Каўрыга, Т.​С.​Папова, Я.​Б.​Фрыдлянд, М.​П.​Хаміцкі, В.​Ф.​Шабека, А.​Х.​Шкляр і інш.

Літ.:

Ковриго П.А. Микроклимат болотных экосистем и его оптимизация. Мн., 1995. Шебеко В.Ф. Изменение микроклимата под влиянием мелиорации болот. Мн., 1977.

П.​А.​Каўрыга.

т. 10, с. 358

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

козырёк

1. (фуражки) казыро́к, -рка́ м., брыль, род. брыля́ м.;

взять (сде́лать) под козырёк воен. узя́ць пад казыро́к;

2. (навес) казыро́к, -рка́ м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

подно́жка

1. (ступенька) прысту́пка, -кі ж., падно́жка, -кі ж.;

2. (удар ногой, подставка ноги под ногу) падно́жка, -кі ж.;

дать подно́жку даць падно́жку;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

со́ус м.

1. кул. со́ус, род. со́усу м., падлі́ўка, -кі ж.;

2. перен. со́ус, род. со́усу м.;

под ра́зными со́усами пад ро́знымі со́усамі;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

вы́купіць сов.

1. вы́купить;

в. пало́нных — вы́купить пле́нных;

в. рэ́чы з-пад закла́ду — вы́купить ве́щи из-под закла́да;

2. (вину, проступок) искупи́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абці́снуць сов.

1. тех. обжа́ть;

а. фане́ру пад гідраўлі́чным прэ́сам — обжа́ть фане́ру под гидравли́ческим пре́ссом;

2. (примять) обмя́ть;

а. се́на — обмя́ть се́но

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заму́рзацца сов., разг.

1. (запачкать лицо) запа́чкаться, изма́заться, вы́мазаться;

2. покры́ться, заволо́чься ды́мкой;

пад ве́чар не́ба ~заласяпод ве́чер не́бо покры́лось ды́мкой

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

казыра́ць I несов.

1. карт. козыря́ть;

2. перен. (хвастаться) козыря́ть;

к. знаёмствамі — козыря́ть знако́мствами

казыра́ць II несов., разг. (брать под козырёк) козыря́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ківа́цца несов.

1. кача́ться; пока́чиваться; шата́ться, поша́тываться;

галі́нкі ківа́юцца на ве́тры — ве́точки кача́ются (пока́чиваются) под ве́тром;

2. шата́ться;

зуб ківа́ецца — зуб шата́ется

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падці́снуць сов.

1. поджа́ть;

2. (под себя) поджа́ть; подобра́ть;

3. (засунуть подо что-л.) подти́снуть;

4. (нагруженный воз и т.п.) кре́пче увяза́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)