ГЕТЭРО́ЗІС (ад грэч. heteroiōsis змена, ператварэнне),

«гібрыдная сіла»; паскарэнне росту, павелічэнне памераў, павышэнне жыццяўстойлівасці і пладавітасці гібрыдаў першага пакалення ў параўнанні з бацькоўскімі формамі раслін або жывёл. У другім і наступных пакаленнях гетэрозіс звычайна затухае. Тэрмін «гетэрозіс» прапанаваў Дж.​Шэл у 1914. Існуюць тэорыі гетэрозісу: дамінавання, або звышдамінавання (гетэразігота пераважае гомазіготу), узаемадзеяння дамінантных спрыяльных генаў — генетычны (генны, храмасомны) баланс. Гетэрозіс шырока выкарыстоўваюць як прыём павышэння ўраджайнасці с.-г. раслін і прадукцыйнасці свойскіх жывёл, напр. у жывёлагадоўлі пры міжвідавых, міжпародных і ўнутрыпародных скрыжаваннях, у птушкагадоўлі — для атрымання бройлераў, у раслінаводстве — гібрыднага насення кукурузы, жыта, памідораў, цыбулі, гуркоў і інш.

Адрозніваюць гетэрозіс натуральны — перавагу гібрыда па якой-небудзь прыкмеце над лепшым з бацькоў і гетэрозіс гіпатэтычны — перавагу гібрыда над сярэдняй велічынёй, характэрнай для абодвух бацькоў. У раслін гетэрозіс падзяляюць на рэпрадукцыйны (найб. развіццё рэпрадукцыйных органаў, павышаная здольнасць да размнажэння, ураджайнасць і інш.), саматычны (магутнае развіццё вегетатыўных частак раслін) і адаптыўны (павышэнне прыстасаванасці гібрыдных асобін да ўмоў асяроддзя, іх канкурэнтаздольнасці ў барацьбе за існаванне).

т. 5, с. 210

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Прані́кнуць ’прайсці куды-небудзь, трапіць праз што-небудзь’, ’распаўсюдзіцца’ (ТСБМ). Да нікнуць (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

else​1 [els] adv.

1. яшчэ́; іна́кш; другі́, і́ншы;

Who (what) else? Хто (што) яшчэ?;

How else? Як жа інакш?;

somebody else хто-не́будзь і́ншы (другі́)

2. (у адм. ск.) больш, бо́лей;

Nothing else, thank you. Больш нічога (не трэба), дзякуй.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Ро́спыт ’выпытванне ў каго-небудзь чаго-небудзь’, роспыты ’пытанні з мэтай выведаць, выпытаць што-небудзь’ (ТСБМ, Др.-Падб., Бяльк.). Да раз‑/рос‑ (са значэннем ’працэс дзеяння’) і пытаць (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

томи́ть несов.

1. (мучить) му́чыць; (изнурять) мардава́ць; (морить) мары́ць; (утомлять) тамі́ць, стамля́ць;

томи́ть кого́-л. расспро́сами му́чыць каго́-не́будзь ро́спытамі;

томи́ть кого́-л. го́лодом му́чыць (мары́ць) каго́-не́будзь го́ладам;

2. кул. тушы́ць;

3. техн. тамі́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ángelegenheit f -, -en спра́ва, пыта́нне;

in wélcher ~? па яко́й спра́ве?;

eine ~ untersúchen юрыд. весці следства па яко́й-не́будзь спра́ве

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

hándelseinig, hándelseins:

~ sein [wérden] 1) пагадзі́цца на цане́; 2) дагавары́цца, дамо́віцца;

in éinem Punkt ~ sein [wérden] дамо́віцца па яко́му-не́будзь пу́нкту [пыта́нню]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

anything

[ˈenɪӨɪŋ]

1.

pron.

што-не́будзь; штось; не́шта, усё; што-хаця́, нічо́га

Did you see anything? — Ці вы ба́чылі што-не́будзь?

Have you lost anything? — Ці вы не́шта згубі́лі?

I would give anything — Я ўсё адда́ў бы

He hasn’t found anything — Ён нічо́га не знайшо́ў

2.

adv.

хаця́ крыху́, наагу́л

is he anything like his father? — Ці ён хаця́ чым падо́бны да ба́цькі?

•

- anything at all

- anything but

- anything goes

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

насалі́ць сов., в разн. знач. насоли́ть;

н. суп — насоли́ть суп;

н. агурко́ў — насоли́ть огурцо́в;

н. каму́-не́будзь — насоли́ть кому́-л.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паслужы́ць сов., в разн. знач. послужи́ть;

~жы́ў тры гады́ — послужи́л три го́да;

п. прычы́най чаго́-не́будзь — послужи́ть причи́ной чего́-л.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)