Які ўмее ўжывацца, мірна жыць, ладзіць з другімі людзьмі. Ужыўчывы чалавек. □ Але калі людзі трапляюць ужыўчывыя, аднолькавых поглядаў, яны робяцца сапраўды блізкімі і шчырымі таварышамі.Машара.// Уласцівы такому чалавеку. Ужыўчывы характар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узбу́джанасць, ‑і, ж.
Стан узбуджанага; усхваляванасць, узрушанасць. Трывога прайшла, засталася вясёлая ўзбуджанасць.Чорны.З самай раніцы ў тэхнікуме панавала тая атмасфера ўзбуджанасці, якая звычайна бывае ў дні, калі праходзіць размеркаванне выпускнікоў на працу.Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
уме́ла, прысл.
З уменнем; па-майстэрску. [Русаковіч:] Калі ўмела і з душой узяцца за справу, дык і план будзе выкананы, і сабекошт не павысіцца.Крапіва.Мікола быў лякальшчыкам адменным: Умела працаваў і добра зарабляў.Корбан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фуга́нак, ‑нка, м.
Вялікі рубанак, прызначаны для чыставога стругання дошак, плоскіх паверхняў. А вось калі заглянуць у кладоўку ў сенцах, там на сцяне вісяць сталярскія прылады — пілка, долаты, ляжаць на паліцыі гэблікі, фуганак.Пестрак.
[Ад ням. Fugebank.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чаро́ціна,
Разм. Тое, што і чараціна. На Тварыцкага .. [кравец] глянуў толькі тады, калі той вырваў чароціну, пачаў Зрабіць на кавалачкі і кідаць у спакойную плынь вады.Чорны.На чароцінах сядзелі стракозы з празрыстымі крыльцамі.Даніленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шарахце́ць, ‑хчу, ‑хціш, ‑хціць; незак.
Разм. Тое, што і шархацець. На шыбах шарахціць сухі снег.Шамякін.За лугам, калі пачаліся палі, пад нагамі ў нас шарахцела спачатку ржышча, пасля пачалося вялікае поле бручкі.Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
што-ко́лечы, чаго-колечы і пад. (гл. што 1), займ.неазначальны.
Абл. Што-небудзь. [Лясніцкі] — Калі ж табе трэба будзе перадаць што-колечы тэрмінова, ідзі сюды і вось па гэтай прасецы — да сухога балота...Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
jak
I
1. як;
jak się miewasz? — як жывеш?;
jak długo? — як доўга?; колькі часу?; колькі?;
jak to?! — як?!;
jak żyję, nic podobnego nie widziałem — колькі жыву, а такога не бачыў;
jak cicho wokoło! — якая цішыня!, як ціха навокал!;
2. а) як;
biały jak śnieg — белы як снег;
walczył jak lew — ён змагаўся як леў;
калі; як;
jak nie chcesz jechać, możesz zostać z nami — калі не хочаш ехаць, можаш застацца з намі;
jak skończysz, zajdź do mnie — як (калі) закончыш, зайдзі да мяне; в) як, калі;
jak tylko będę mógł, przyjdę — як толькі змагу, прыйду;
kto jak nie on? — хто, калі не ён? хто, апрача яго?;
3. як;
jak najprędzej — як найхутчэй; як мага хутчэй;
za wysoki jak na dżokeja — занадта высокі, каб быць жакеем;
jak gdyby — як быццам; нібыта
IIм.заал.
як (Bos grunniens)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
blow out
а) задзьму́ць, згасі́ць сьве́чку
Please blow out the candle — Калі́ ла́ска, згасі́ сьве́чку
б) ло́пнуць, трэ́снуць
The worn tire blew out — Зно́шаная шы́на ло́пнула
to blow out one’s brains — пусьці́ць сабе́ ку́лю ў лоб
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Пі́льніца ’гарачая пара ўлетку, калі шмат работы і мітрэнгі’, ’спешка ў рабоце, пільная патрэба’ (Сл. ПЗБ; полац., Нар. лекс.; смарг., Сцяшк. Сл.; в.-дзв., ушац., беш., докш., ЛА, 2). Ад прыметніка пільны (гл. пільна) і суф. ‑іца (< прасл.*‑ica), магчыма, у выніку семантычнай кандэнсацыі словазлучэння, напрыклад, пільная пара ’жніво’ (іўеў., тамсама).