1. Масавае шэсце для выказвання якіх-н. грамадска-палітычных настрояў.
Першамайская д.
2. Нагляднае азнаямленне з чым-н., публічны паказ.
Д. фільма.
3. Праяўленне, сведчанне чаго-н.
Д. патрыятызму.
4. Ваенная аперацыя, якая мае на мэце адцягнуць увагу праціўніка ад месца галоўнага ўдару.
5. Дзеянне, якое падкрэслена выказвае пратэст супраць чаго-н., нязгоду з чым-н.
Устроіць дэманстрацыю каму-н.
|| прым.дэманстрацы́йны, -ая, -ае (да 1, 2 і 5 знач.).
Дэманстрацыйныя табліцы.
Дэманстрацыйная зала.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ГРАНАВІ́ТАЯ ПАЛА́ТА,
помнік архітэктуры Расіі канца 15 ст.; адзін з стараж. будынкаў Масквы. Уваходзіць у комплекс Крамля Маскоўскага. Пабудавана ў 1487—91 італьян.арх. М.Фразінам і П.А.Салары. Назва з-за аздаблення гранёным рустам усх. фасада палаты. Выкарыстоўваецца як парадная зала для ўрачыстых прыёмаў. Пл. каля 500 м². Перакрыта крыжовымі скляпеннямі, што апіраюцца на цэнтр. слуп. У 1882 сцены палаты размалявалі палехскія іканапісцы, якія паўтарылі своеасаблівую кампазіцыю стараж. размалёўкі. Разны залочаны партал 15 ст. выкананы ў формах рэнесансавай архітэктуры.
Літ.:
Насибова А. Грановитая палата Московского Кремля: [Альбом]. Л., 1978.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІ́НСКІ РА́ТУШНЫ ТЭА́ТР,
назва гар.т-ра, які дзейнічаў у 1847—51 у памяшканні Мінскай ратушы. У ім выступалі пастаянныя гар. антрэпрызы Я.Хелмікоўскага, В.Вяржбіцкага, В.Драздоўскага, ставілі драм. і муз. спектаклі на рус., польск. і ўкр. мовах. Фае, зала і ложы т-ра былі размаляваны гар. дэкаратарам Я.Кураткевічам. Былі пастаўлены п’есы І.Катлярэўскага («Наталка-Палтаўка», «Маскаль-чараўнік»), Р.Квіткі-Аснаўяненкі («Шальменка — валасны пісар», «Сватанне на Ганчароўцы»), П.Грыгор’ева («Дачка рускага акцёра»), П.Каратыгіна («Школьны настаўнік»), М.Някрасава («Шыла ў мяшку не ўтоіш...»), М.Гогаля («Рэвізор», упершыню на Беларусі), М.Загоскіна («Высакародны тэатр»), Дз.Ленскага («Леў Гурыч Сінічкін»), У.Шэкспіра і інш.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Ілюстра́тар. Ст.-бел.иллюстраторъ, олюстраторъ ’рэвізор’ (1710 г.) запазычана з лацінскага праз польскае пасрэдніцтва (Булыка, Лекс. запазыч., 23) ці непасрэдна (Булыка, Зала зыч.). Сучасная семантычная структура сфарміравалася, відаць, пад уплывам рускай мовы, для якой адпаведную ролю адыгралі нямецкая ці французская. Крыніца: лац.illustrator ’той, хто асвятляе’. Дзеяслоў ілюстрава́ць з лац.illustrare ’асвятляць, упрыгожваць’ праз польск.ilustrować. Тым жа шляхам ілюстра́цыя з лац.illustratio ’выява, жывое апісанне’. Гл. SWO, 297–298; Фасмер, 2, 127; Шанскі, 2, I, 51–52.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
DíeleIf -, -n
1) до́шка
2) падло́га; се́нцы
3) за́ла для та́нцаў
4) с.-г. ток
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
падрэ́зацьсов.
1.в разн. знач. подре́зать;
п. валасы́ — подре́зать во́лосы;
п. хле́ба — подре́зать хле́ба;
п. дзёран — подре́зать дёрн;
няўда́ча ~зала яго́ — неуда́ча подре́зала его́;
2.перен., разг. (словом) подде́ть;
ло́ўка я яго́ ~заў — ло́вко я его́ подде́л;
3.перен., разг. (о болезни) подкоси́ть;
хваро́ба яго́ ~зала — боле́знь его́ подкоси́ла;
4. подре́зать; (пилой — ещё) подпили́ть;
◊ п. кры́лы — подре́зать кры́лья
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
жадзён, ‑дна, ‑дно; мн. ‑дны; чаму.
Разм. Які церпіць нястачу ў самым неабходным, ахвочы да чаго‑н. У тыя дні былі жадны Скарынцы чэрствай хлеба.Глебка.Вадзе жадна, узлёгшы на сухое зала, Сяліба наша сумавала.Лужанін.
•••
Жадзён на вока — пра зайздроснага, сквапнага чалавека. Працаваў не вельмі ён, І на вока быў жадзён: Сена ўбачыць на гумне, — Хоць вазок падкіньце мне!Броўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́даліцьсов., в разн. знач. удали́ть;
в. пабо́чных асо́б — удали́ть посторо́нних;
в. з за́лы пасяджэ́ння — удали́ть из за́ла заседа́ния;
в. пры́месі — удали́ть при́меси;
в. пухлі́ну — удали́ть о́пухоль
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
palarnia
ж. курыльня; курыльная зала;
palarnia opium — курыльня опіуму;
palarnia kawy — месца для пражання кавы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
gallery[ˈgæləri]n.
1. галерэ́я; за́ла;
an art/a pic ture gallery маста́цкая/карці́нная галерэ́я
2.the atre галёрка; балко́н
3. кры́ты цір
4. што́льня, штрэк
♦
play to the gallery шука́ць та́ннай папуля́рнасці; разво́дзіць дэмаго́гію
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)