ПУГАЧО́Ў (Емяльян Іванавіч) (каля 1742, б. станіца Зімавейская-на-Доне, цяпер тэр. Валгаградскай вобл., Расія — 21.1.1775),
кіраўнік сялянскай вайны 1773—75. Данскі казак, харунжы (1770). Удзельнік Сямігадовай 1756—63 і рус.-тур. 1768—74 войнаў. У 1771 уцёк ад ваен. службы на р. Церак, там выбраны станічным атаманам. У лют. 1772 арыштаваны, уцёк да старавераў у Ветку на Гомельшчыне, у ліст. — на р. Яік (цяпер Урал), дзе агітаваў казакаў пайсці на вольныя землі за р. Кубань. Арыштаваны, засуджаны на катаргу. У маі 1773 уцёк з казанскага астрога на Яік, дзе паводле дамоўленасці з групай казакоў абвясціў сябе імператарам Пятром III (вер. 1773). Выступаў з утапічнай ідэяй «справядлівага» казацка-сял. царства. У час сял. вайны непісьменны П. паказаў вял. арганізатарскія і ваен. здольнасці. Жорстка распраўляўся з дваранамі і ўсімі, хто не прызнаваў яго імператарам. Пасля канчатковага паражэння ад урадавых войск П. 19.9.1774 схоплены групай сваіх прыбліжаных і неўзабаве выдадзены ўладам. Пакараны смерцю (чвартаваны) ў Маскве.
Літ.:
Буганов В.И. Пугачев. М., 1984.
М.Г.Нікіцін.
Е.І.Пугачоў. З партрэта невядомага мастака. 18 ст.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
тулі́ць, тулю. туліш, туліць; незак., каго-што.
1. Прыхіляць, гарнуць да сябе з ласкай, пяшчотай. Нясе з яслей маці сына, Песціць яго, туліць...Колас.[Янка] гладзіў Аленіны валасы, праводзіў шурпатымі, прапахлымі лазою далонямі па яе твары, туліў да сябе, прыпадаў да вуснаў.Лупсякоў.// Беражліва трымаць, прыхінаць да сябе. Усё на скверах і ў парках адцвітала, а Марына туліла да грудзей свежыя, яркія кветкі.Грамовіч.// Шчыльна прыціскаць, прытульваць што‑н. Сіўка спачатку пырхала на яго і туліла вушы, а потым прызвычаілася ці можа таксама ўцяміла, што .. [козлік] яе «ветэрынар».Брыль.[Гняды] раз-поразу фыркае, туліць да галавы вушы і круціць хвастом.Чарнышэвіч.[Сашка] туліў да рукі мокрую ад крыві хустачку.Чорны.Вецер туліў плацце да .. ног [Веры].Пестрак.// Хаваць што‑н. у што‑н. [Надзя] туліла ў шырокі плашчык сваю фігуру цяжарнай жанчыны, саромелася і адчувала сябе няёмка.Машара.Мы тулім у каўняры галовы, ляніва адмахваемся ад камароў і хмура маўчым, нібы толькі што пасварыліся.Шашкоў.
2.перан. Хаваць, укрываць каго‑н., служыць прытулкам для каго‑н. Лясы тулілі неспакойных людзей, на якіх падала панская няласка і паліцэйская помста.Колас.Нас тут гуляць і клён і сасна, Берагуць ад відна да відна.Астрэйка.Пушча і ночка яе [песню] гадавалі, Няньчылі казкамі ночы нямой; Дождж і расіца вясною купалі, Снежныя буры тулілі зімой.Купала.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Patiens et fortis se ipsum felicem facit
Цярплівы і мужны сам сябе робіць шчаслівым.
Терпеливый и мужественный сам себя делает счастливым.
бел. Хто цярплівы, той шчаслівы.
рус. Терпи, казак, атаманом будешь. Терпи горе неделю, а царствуй год. Всё приходит вовремя к тому, кто умеет ждать.
фр. Tout vient à temps à qui sait attendre (Всё приходит вовремя к тому, кто умеет ждать).
англ. A patient man wins the day (Терпеливый выигрывает).
нем. Wer aushält, bleibt Sieger (Кто выдерживает, становится победителем).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
adolescent
[,ædəˈlesənt]1.
adj.
1) юна́цкі; дзяво́чы
adolescent friendship — сябро́ўства зь юна́цкіх часо́ў
2) недасьпе́лы
He behaves like an adolescent — Ён паво́дзіць сябе́ як хлапчу́к
2.
n.
юна́к -а́m., юна́чка f.; падле́так -ка m. & f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
prank
I[præŋk]
n.
шту́чка, шту́ка f., сваво́льства n.; жарт -у m.
to play pranks on each other — вы́кінуць шту́чку, падстро́іць жарт адзі́н аднаму́
II[præŋk]
v.
1) выстро́йвацца, прыбіра́цца як на пака́з
2) пака́зваць сябе́; красава́цца
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
праяві́ць
1.разм. zéigen vt, bekúnden vt, offenbáren vt, äußern vt; an den Tag légen;
праяві́ць інтарэ́с Interésse bekúnden (дачаго-н. für A);
праяві́ць сябе́ sich zéigen;
2.фота entwíckeln vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
прытвара́цца, прытвары́ццаразм. tun* als ob, sich (ver)stéllen; simulíeren vt, héucheln vt;
прытвары́цца хво́рым sich krank stéllen;
ён прытвары́ўся бы́ццам спіць er tat, als ob er schlíefe; гл. удаваць (з сябе)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
shoe1[ʃu:]n.
1. чараві́к, панто́фля;
strong shoes мо́цныя чараві́кі;
walking shoes панто́флі на ко́жны дзень/штодзе́нь
2. падко́ва
♦
be in smb.’s shoes ≅ быць у чужо́й ску́ры;
put oneself in smb.’s shoes паста́віць сябе́ на чыё-н. ме́сца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
thank[θæŋk]v. дзя́каваць
♦
Thank you! Дзя́кую вам!;
Thank you very much! Вялікі вам дзякуй!;
thank God/goodness/hea ven(s)! дзя́куй Бо́гу!;
thank one’s lucky stars павіншава́ць сябе́ з по́спехам;
thank one’s luck for smth. дзя́каваць лёсу за што-н.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
адзіно́кі, ‑ая, ‑ае.
1. Які знаходзіцца, размяшчаецца адасоблена ад іншых прадметаў. Люблю сум дзічкі адзінокай, Забытай ў полі пастушкамі.Лойка.Над адзінокім ціхім стогам Дыміцца сіняя імгла.Танк.
2. Які не мае сям’і, сваякоў, блізкіх. Гэй, сустрэнь, любы, Прыгарні, любы, Мяне маладую, Бо ніхто ж мяне, Адзінокую, Не шкадуе.Глебка.Адзінокі лось пазнаў тады, Што з людзьмі карысць яму дружыць.Бялевіч.// Які адчувае сябе чужым сярод людзей, далёкім ад іх. Пракоп адчуў сябе пабітым і адзінокім.Колас.// Не характэрны для пэўных умоў, рэдкі. Адзінокія крокі.
3. Які праходзіць, адбываецца ва ўмовах адзіноты. Адзінокая старасць.
•••
Адзін-адзінокігл. адзін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)