Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
sovíelmalcj ко́лькі б разо́ў;
~ ich dorthín ging… ко́лькі б разо́ў я туды́ ні хадзі́ў…
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
*Матаха́цца, мотоха́тысь ’поркацца’ (Клім.). Укр.мотуша́ти ’рухаць, шавяліць’, рус.перм.мото́ха ’дарэмная трата часу’, тул.мотоши́ться ’шавяліцца’, тамб.мату́шиться, наўг., цвяр., разан.матуси́ться, моту́ситься, мату́ситься ’паволі, не хочучы рабіць што-небудзь’, матусить ’хадзіць туды-сюды’. Глухі варыянт да мадзёхацца (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пашуґа́ць ’пакалыхаць’ (в.-дзв., Шатал.), пашу́гаць ’пакалыхаць’ (свісл., Сцяшк. Сл.). Да па- (< прасл. /?о-) і шугаць ’люляць, калыхаць’ (ваўк., шчуч.), ганц.шугацца ’гушкацца’, маст.шугалка ’арэлі’ (Сл. ПЗБ), якія можна генетычна суаднесці з літ.šukuoti ’часаць’ (слабіць рух туды і назад’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тара́мкаць ’званіць (пра царкоўны звон)’, ’гаварыць, расказваць абы-што’ (ТС). Ад гукапераймальнага выклічніка тара́м (гл. тарарам), параўн. таго ж паходжання ўкр.тарамти́ти ’кідаць з брынканнем туды і сюды’ (гл. ЕСУМ, 5, 518), рус.тара́мкаться ’плясціся, брысці’ (паводле Фасмера, 4, 21: няясна).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ту́дака ‘тут’ (свісл., Шатал., Сцяшк. МГ; зэльв., ваўк., дзятл., івац., стол., ЛА, 2), ту́дакава ‘тут’ (Сцяшк., Федар. 1). Да ту́така (гл.), відаць, у выніку “азванчэння” т у інтэрвакальным становішчы. Карскі (1, 353–354) мяркуе пра ўплыў прыслоўя туда́, гл. туды.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
учашча́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
1.Незак.да учасціць.
2.без дап.Разм. Часта бываць дзе‑н. [Зося] менш, мала калі, стала хадзіць туды [у вёску] гуляць, хоць і так не лішне ўчашчала; хутарская кожнадзённая работа вельмі таміла яе.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
there1[ðeə]adv.
1. там, туды́;
from there адту́ль;
up to there да таго́ ме́сца;
there is, there are ёсць, ма́ецца;
There is no time. Няма часу.
There are a lot of flowers in the garden. У садзе багата кветак.
2. вось;
there he is вось і ён;
there and backтуды́ і наза́д
♦
there and then адра́зу, зра́зу, тут жа;
there you are/there you goinfml вось вазьмі́; вось ба́чыш
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
нясці́плы, ‑ая, ‑ае.
Які не вызначаецца сціпласцю. — Ну як я?.. — спыталася.. [Лёдзя] у Кіры, не баючыся здацца нясціплай.Карпаў.// Які выкліканы нясціпласцю; які выражае адсутнасць сціпласці. [Іван:] — Прабачце, Зорык, за нясціплае пытанне. Чаму вы ўсё ж пайшлі туды працаваць?Новікаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Мантыля́ць ’махаць’ (Сцяшк.), мантыля́цца ’матляцца, целяпацца’, ’бегаць туды-сюды’ (слонім., Жыв. сл.), ’хістацца на ветры’ (Сцяц.). Укр.мантиля́ты ’матляць, махаць’. Кантамінаваныя лексемы, якія ўзыходзяць да мані́ць (гл.) < і.-е *ma‑ (параўн. рус.ману́ть ’махнуць’) і бел.матальга́ць (гл.). Параўн. таксама балг.манта́рам ’размахваю’.