Тру́джанне ‘пакуты’ (Гарэц.), труджэ́нне ‘праца, гараванне’ (Некр. і Байк.), тружэ́нне ‘непакой, турбота’ (Нас.), ст.-бел. тружание, тружанье ‘праца, намаганне, старанне’ (ГСБМ, Альтбаўэр); сюды ж ст.-бел. тружатисѧ ‘працаваць’, варыянт да трудитисѧ: во всемъ тружаньи его што трудитсѧ под солнцем (Альтбаўэр). Непасрэдным адпаведнікам дзеяслова з’яўляецца польск. trużyć ‘мучыць’, адносна якога выказана меркаванне пра ўсходнеславянскія ўплывы (Брукнер, 577) або сувязь з *tryzniti (Варбат, Этимология–1983, 41), аднак семантыка і формаўтварэнне сведчаць аб паходжанні ад *trudъ (гл. труд 1).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Іспо́д ’ніз’ (Др.-Падб., Гарэц., Касп.), ’дно (падлога) у печцы’ (Гарэц., Касп.), ’ніжняя частка якой-н. пасудзіны’ (Нас. Доп.), іспо́т ’под’ (Сл. паўн.-зах.). Рус. дыял. и́спо́д ’падкладка адзення’, ’ніз’, ’дно чаго-н.’, ’чарэнь’, ’падлога’. Ст.-рус. исподъ ’ніз’, ’выварат, спод’, ’адваротны бок якой-н. рэчы’, ’ніжняе адзенне, бялізна’, исподь ’ніз’ адзначана з XI ст. (першая фіксацыя ў Ізборніку Святаслава 1076 г.). Утворана шляхам зрашчэння складанага прыназоўніка из (ис) — подъ у ст.-рус. мове. Гл. спод, ісподні.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

зняво́львацца несов., страд. лиша́ться свобо́ды, заключа́ться (в тюрьму, под стражу и т.п.), заточа́ться (в тюрьму и т.п.), подверга́ться заключе́нию

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

кано́плі (род. канапе́ль) ед. нет; конопля́ ж., мн. нет;

◊ як Пілі́п з канапе́ль — сло́вно из земли́ (из-под земли́)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ранжы́р, -ру м., воен., уст., перен. ранжи́р;

◊ па ~ру — по ранжи́ру;

пад адзі́н р. падве́сці — под оди́н ранжи́р подвести́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паказыта́ць сов., прям., перен. пощекота́ть;

п. пад па́хай — пощекота́ть под мы́шкой;

п. чыё-не́будзь самалю́бства — пощекота́ть чьё-л. самолю́бие

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падазрэ́нне ср. подозре́ние;

п. на захво́рванне — подозре́ние на заболева́ние;

◊ быць пад ~ннем (на ~нні) — быть под подозре́нием (на подозре́нии)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рыпе́ць несов. скрипе́ть;

акані́цы рыпя́ць — бу́дзе дождж — ста́вни скрипя́т — к дождю́;

снег рыпі́ць пад палаза́мі — снег скрипи́т под поло́зьями

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

угіна́цца несов.

1. вгиба́ться, прогиба́ться;

2. (под тяжестью чего-л.) сгиба́ться; склоня́ться;

3. страд. вгиба́ться; прогиба́ться; см. угіна́ць 1

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падве́сці сов., в разн. знач. подвести́; (итоги — ещё) подыто́жить;

п. да до́шкі — подвести́ к доске́;

п. фунда́мент — подвести́ фунда́мент;

п. бро́вы — подвести́ бро́ви;

п. тава́рыша — подвести́ това́рища;

п. пад ту́ю ці і́ншую філасо́фскую катэго́рыю — подвести́ под ту и́ли ину́ю филосо́фскую катего́рию;

п. вы́нікі — подвести́ ито́ги, подыто́жить;

◊ п. пад манасты́р — подвести́ под монасты́рь;

п. ры́су — подвести́ черту́;

пад адзі́н ранжы́р п. — под оди́н ранжи́р подвести́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)