Прыпуска́ч ’кіёк, адзін канец якога ўсаджаны ў дзірку навоя і не дае навою круціцца’ (в.-дзв., Шатал.), прыпускні́к ’доўгая палка, якой нацягваюць ніткі асновы’ (віл., Жд. 1), прыпу́снік, пріпу́снік, прыпу́сьнік, прыпуска́льнік, прыпушча́льнік ’кій (клін), які ўтрымлівае кола (пярэдняга) задняга навоя’ (Нік. Очерки, Касп., Сл. ПЗБ; ушац., леп., малін., гарад., ЛА, 4). Параўн. рус.наўг.припуска́ть ’намотваць палатно на пярэдні вал (пры тканні)’, укр.припуща́льник ’шасцярня ў коле пярэдняга навоя ў кроснах’. Вытворныя з рознымі суфіксамі ад прыпуска́ць < пуска́ць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
wírbelnvi
1) круці́цца, вярце́цца
2) насі́цца ві́храм
3) бурлі́ць (пра ваду)
4) клубі́цца (пра дым)
5) выбіва́ць по́шчак (на барабане)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
snake
[sneɪk]1.
n.
1) зьмяя́, вужа́ка f.
2) хі́тры, здра́длівы, верало́мны чалаве́к
3) зьме́йка, трос для прачышча́ньня тру́баў (у сантэ́хніцы)
2.
v.i.
ві́цца, круці́цца, як вужа́ка
•
- snake in the grass
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
лёгкасць, ‑і, ж.
1. Уласцівасць лёгкага (у 1–5 знач.). Светлая абліцоўка надавала .. [дому] лёгкасць.Шахавец.Я ведаю вашу [пілотаў] паходку: Разлічаны крок і размах І лёгкасць у жэстах кароткіх, Якой не ўладае і птах.Глебка.Са здзіўляючай лёгкасцю Ірына магла спакойна круціцца цэлы вечар на танцульках, хоць заўтра трэба было ісці здаваць чарговы залік.Краўчанка.
2. Пра стан унутранай свабоды, радасці, спакою. Таццяна слухала маладога чалавека, і незвычайная лёгкасць апаноўвала яе.Васілёнак.Даўно не адчуваў Пракоп такой лёгкасці, такога спакою душы, як цяпер.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
twist2[twɪst]v.
1. круці́ць; круці́цца
2. паваро́чваць; пакру́чваць;
twist a foot звіхну́ць нагу́
3. скажа́ць, перакру́чваць
♦
twist smb. round one’s little finger вярце́ць кім-н. як хаце́ць;
twist smb.’s arminfml рабі́ць уці́ск на каго́-н., прымуша́ць;
twist in the wind паку́таваць ад няпэ́ўнасці свайго́ стано́вішча
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ро́лік
(ням. Rolle)
1) дэталь машыны ў выглядзе невялікай шпулькі, кола або барабана, які круціцца;
2) частка падшыпніка ў выглядзе стальнога цыліндра;
3) невялікае металічнае кольца на ножках мэблі, раяля і інш.;
4) фарфоравы ізалятар для замацавання электрычных правадоў на сцяне, столі і інш.;
5) мн. канькі на калёсках.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кручэ́ннеср.
1. враще́ние, верче́ние;
2. круче́ние;
3. сверле́ние;
4. круже́нне;
5. плутовство́, жу́льничество;
1-5 см. круці́ць 1, 3, 5, 6, 9;
6. враще́ние;
7. круже́ние;
8.разг. круже́ние;
9. верче́ние, ёрзанье;
6-9 см.круці́цца1, 2, 4, 5
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Віну́ць ’прыгалубіць, прыгортваць, прысвойваць, абгортваць’ (Нас.), віну́цца ’гарнуцца, хіліцца, туліцца’; ’быць старанным, руплівым’; ’прыставаць’ (Гарэц., Нас.). Польск.winąć ’віцца’, winnąć się ’слацца, абвалаквацца’; ’круціцца’, чэш.кніжн.vinouti ’прыціскаць’, vinouti se ’туліцца, гарнуцца’, славац.vinúť ’туліць, прыгарнуць (да сябе)’, vinúť sa ’туліцца, гарнуцца’; ’кружыцца вакол чаго-небудзь’; ’узнімацца, віцца вакол чаго-небудзь’; ’ціха выходзіць з сярэдзіны (пра гук)’, серб.-харв.ви́нути ’вільнуць (хвастом)’; ’узняць, ускінуць’, ви́нути се ’ўзляцець, узняцца’. Прасл.vinǫti. Утворана пры дапамозе суф. ‑nǫ ад дзеяслова viti ’віць’ (гл.). У гэтай лексеме суф. ‑nǫ‑ не мае значэння аднаразовасці.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Берлаво́кі ’вірлавокі, з вялікімі вачыма’ (Сцяшк. МГ), бєрлаокі ’вірлавокі; бяльматы’ (Лысенка, ССП). Параўн. польск.дыял.barlooki (Махэк₂, 67; адкуль? Няма ў Варш. сл. і ў Карловіча), ст.-чэш.brlooký ’той, хто бегае туды-сюды вачыма’, чэш.brlooký ’косы, касавокі’, brlavý ’косы’ (ст.-чэш.), ’крывы’ (пра верацяно, трубку), ’кульгавы’, славац.brlavý ’косы’, brloočný. Далей параўноўваюць з славен.brlja ’ваўчок’ (цацка), гл. Махэк₂, там жа. Можна думаць пра слав. дзеяслоўную аснову *bьrl/‑ ’круціць, круціцца’. Але зыходзячы з геаграфіі ўсх.-слав. слоў, можна, мабыць, меркаваць і пра запазычанне з зах.-слав. Параўн. яшчэ вірлаво́кі.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рол ’цыліндр, вал, каток, які круціцца’, ро́лік ’невялікае металічнае колца (на ножках мэблі, раяля)’, ’фарфоравы ізалятар для замацавання электрычных правадоў’, рол ’машына для размолу валакністых матэрыялаў, якія служаць для вырабу паперы, кардону’, ’скрутак цыліндрычнай формы з лістоў або суцэльнай паласы якога-небудзь матэрыялу’, (ТСБМ), — усе з ням.Rolle ’тс’, rollen ’качаць’, якія з франц.rôle ’ролік, скрутак, катушка’, а апошняе — з лац.rotula ’колца’ (< rota ’кола’), а таксама раманск. rotulus ’папяровы скрутак з тэкстам для аднаго акцёра)’ > франц.role ’роля (акцёра)’ (Клюге, 604; Праабражэнскі, 2, 212; Фасмер, 3, 498; Сной₂, 628; Махэк₂, 515; Рэйзак, 543).