Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
эндапла́зма, ‑ы, ж.
Унутраны, прылеглы да ядра слой цытаплазмы жывёльных і раслінных клетак.
[Ад грэч. éndon — унутры і plásma — вылепленае, аформленае.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ма́саж., в разн. знач. ма́сса;
папяро́вая м. — бума́жная ма́сса;
м. а́тамнага ядра́ — ма́сса а́томного ядра́;
працо́ўныя ма́сы — трудя́щиеся ма́ссы;
зялёная м. — зелёная ма́сса
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
храмасо́ма, ‑ы, ж.
Спец. Пастаянная састаўная частка клетачнага ядра жывёльных і раслінных арганізмаў, носьбіт спадчыннага рэчыва.
[Ад грэч. chrōma — колер, фарба і sōma — цела.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
РАССЕ́ЯННЕ НЕЙТРО́НАЎ,
узаемадзеянне нейтронаў з рэчывам. Бывае патэнцыяльнае (пругкае рассеянне, пры якім захоўваюцца сумарная кінетычная энергія ядра і нейтрона) і рэзананснае (нейтрон захопліваецца ядром з утварэннем састаўнога ядра). Асн. характарыстыкі вызначаюцца асаблівасцямі нейтронаў: нейтрон электранейтральны, лёгка дасягае атамнага ядра і ўзаемадзейнічае з ім ці з асобнымі нуклонамі ядра, мае ўласны магн. момант, што выклікае рассеянне на электронах атама. Гл. таксама Нейтронаграфія, Нейтронная оптыка, Нейтронная спектраскапія.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
нейтро́н, ‑а, м.
Спец. Нестабільная электрычна нейтральная элементарная часцінка, якая разам з пратонам уваходзіць у склад атамнага ядра.
[Ад лац. neuter — ні той, ні другі.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ДЭФЕ́КТ МАС,
рознасць паміж сумай мас нуклонаў (нейтронаў і пратонаў), якія ўваходзяць у склад ядра атамнага, і масай ядра. Вызначаецца формулай Δ = ZMp + (A−Z) Mn − Mя, дзе Z — лік пратонаў у ядры, A — масавы лік ядра, Mp, Mn — масы пратона і нейтрона адпаведна, Mя — маса ядра атама. Д.м. выражаецца ў атамных адзінках масы і роўны (з адваротным знакам) энергіі сувязі нуклонаў у ядры. Чым большы Д.м., тым вышэйшая энергія сувязі і тым больш устойлівае ядро. Гл. таксама Ядзерная энергія.