ядаві́ты

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ядаві́ты ядаві́тая ядаві́тае ядаві́тыя
Р. ядаві́тага ядаві́тай
ядаві́тае		 ядаві́тага ядаві́тых
Д. ядаві́таму ядаві́тай ядаві́таму ядаві́тым
В. ядаві́ты (неадуш.)
ядаві́тага (адуш.)		 ядаві́тую ядаві́тае ядаві́тыя (неадуш.)
ядаві́тых (адуш.)
Т. ядаві́тым ядаві́тай
ядаві́таю		 ядаві́тым ядаві́тымі
М. ядаві́тым ядаві́тай ядаві́тым ядаві́тых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прыро́дна-ядаві́ты

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. прыро́дна-ядаві́ты прыро́дна-ядаві́тая прыро́дна-ядаві́тае прыро́дна-ядаві́тыя
Р. прыро́дна-ядаві́тага прыро́дна-ядаві́тай
прыро́дна-ядаві́тае		 прыро́дна-ядаві́тага прыро́дна-ядаві́тых
Д. прыро́дна-ядаві́таму прыро́дна-ядаві́тай прыро́дна-ядаві́таму прыро́дна-ядаві́тым
В. прыро́дна-ядаві́ты (неадуш.)
прыро́дна-ядаві́тага (адуш.)		 прыро́дна-ядаві́тую прыро́дна-ядаві́тае прыро́дна-ядаві́тыя (неадуш.)
прыро́дна-ядаві́тых (адуш.)
Т. прыро́дна-ядаві́тым прыро́дна-ядаві́тай
прыро́дна-ядаві́таю		 прыро́дна-ядаві́тым прыро́дна-ядаві́тымі
М. прыро́дна-ядаві́тым прыро́дна-ядаві́тай прыро́дна-ядаві́тым прыро́дна-ядаві́тых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ядахіміка́ты, -аў, адз. ядахіміка́т, -у, М -ка́це, м.

Ядавітыя рэчывы, якія прымяняюцца для барацьбы з пустазеллем, са шкоднікамі сельскагаспадарчых раслін.

|| прым. ядахіміка́тны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

таксі́ны, ‑аў; адз. таксін, ‑у, м.

Ядавітыя бялковыя рэчывы, якія ўтвараюцца мікраарганізмамі, а таксама некаторымі жывёламі і раслінамі.

[Ад грэч. toxikon — яд.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

noxious [ˈnɒkʃəs] n. fml шко́дны, згу́бны; нездаро́вы; атру́тны, ядаві́ты;

noxious gases ядаві́тыя га́зы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

мія́змы, ‑аў; адз. міязма, ‑ы, ж.

Кніжн. Па старых уяўленнях — ядавітыя выпарэнні, газы, якія ўтвараюцца пры гніенні і нібыта выклікаюць заразныя хваробы.

[Грэч. miasma — забруджванне.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ядаві́ты, -ая, -ае.

1. Які з’яўляецца ядам (у 1 знач.), які выклікае атручэнне.

Ядавітыя рэчывы.

Я. грыб.

Я. газ.

2. перан. Зласлівы, з’едлівы.

Ядавітая іронія.

Я. чалавек.

Ядавіта (прысл.) сказаць.

3. Пра колер, пах: непрыемны, рэзкі (разм.).

|| наз. ядаві́тасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

БЯЛІ́ЛЫ,

неарганічныя пігменты белага колеру. Найб. пашыраны бялілы цынкавыя (цынку аксід, ZnO) і тытанавыя (тытану дыаксід, TiO2).

Цынкавыя бялілы не ядавітыя, устойлівыя да ўздзеяння святла, надаюць пакрыццю бляск, які доўга захоўваецца. Тытанавыя бялілы не ядавітыя, маюць высокую покрыўную здольнасць і інтэнсіўнасць, але пад дзеяннем святла страчваюць бляск, найб. святлоўстойлівая рутылавая форма (гл. Тытану аксіды). Атрымліваюць бялілы сінтэтычна. Выкарыстоўваюць у вытв-сці ўсіх відаў фарбаў і эмаляў, разведзеныя на пакосце для фарбавання паверхняў з розных матэрыялаў (дрэва, металаў, гумы, пластмасаў, паперы).

т. 3, с. 397

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

poisonous [ˈpɔɪzənəs] adj.

1. ядаві́ты, атру́тны; таксі́чны; шко́дны;

poisonous mushrooms/snakes ядаві́тыя грыбы́/зме́і;

This gas is highly poisonous. Гэта высокатаксічны газ.

2. з’е́длівы, зласлі́вы; агі́дны, бры́дкі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

НАРКАТЫ́ЧНЫЯ РАСЛІ́НЫ,

група раслін, якія маюць рэчывы, здольныя ўзбуджаць ці прыгнечваць цэнтр. нерв. сістэму. Да Н.р. належаць пераважна вышэйшыя расліны, з ніжэйшых — некат. грыбы (напр., мухаморы). Найб. пашыраны ў тропіках Паўд. і Паўн. Амерыкі, Цэнтр. Азіі. Асн. Н.р.: мак снатворны, каноплі індыйскія, какаінавы куст, гармала звычайная, эхінакактус, блёкат чорны, тытунь і інш. Звычайна ядавітыя, маюць у сабе дзеючыя рэчывы (пераважна алкалоіды), якія валодаюць лек. ўласцівасцямі і выкарыстоўваюцца ў медыцыне, часцей як абязбольвальныя. Пры сістэм. ужыванні прэпаратаў з Н.р. развіваецца залежнасць ад іх — наркаманія. Гл. таксама Лекавыя расліны і Ядавітыя расліны.

т. 11, с. 160

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)