фтарапла́сты, ‑аў; адз. фтарапласт, ‑у, М ‑сце, м.
Сінтэтычныя палімеры, якія маюць у сабе фтор.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ГАЛАГЕ́НЫ, галоіды,
хімічныя элементы галоўнай падгрупы VII групы перыядычнай сістэмы: фтор F, хлор Cl, бром Br, ёд J і астат At. У прыродзе трапляюцца толькі ў злучэннях (акрамя At).
Малекула галагенаў двухатамная. У звычайных умовах фтор і хлор — газы, бром — вадкасць, ёд і астат — цвёрдыя рэчывы. З павелічэннем ат. масы (ад F да At) павышаюцца т-ры плаўлення і кіпення. Галагены маюць найб. сярод усіх хім. элементаў роднасць да электрона, фтор самы электраадмоўны элемент. Моцныя акісляльнікі, непасрэдна рэагуюць з большасцю хім. элементаў. Рэакцыйная здольнасць у радзе F—Cl—Br—I памяншаецца. З вадародам галагены ўтвараюць галагенавадароды, з металамі і неметаламі — галагеніды, з кіслародам — аксіды (фтор — фтарыды кіслароду). Усе ядавітыя і маюць бактэрыцыдныя ўласцівасці.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
фрэо́ны, ‑аў; адз. фрэон, ‑у, м.
Група рэчываў, якія ўтрымліваюць фтор і выкарыстоўваюцца ў халадзільных машынах.
[Ад лац. frigor — холад.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фтарапла́сты
(ад фтор + -пласт)
сінтэтычныя палімеры, якія ўтрымліваюць фтор.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Flúorn -s хім.фтор
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
галаге́ны, ‑аў; адз. галаген, ‑у, м.
Хімічныя элементы VII групы перыядычнай сістэмы Мендзялеева: фтор, хлор, бром, ёд і астат.
[Ад грэч. háls — соль і génos — род, паходжанне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
флюо́рм.уст.хім.гл.фтор
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
фторсіліка́ты
(ад фтор + сілікаты)
тое, што і крэмнефтарыды.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
фтары́ды
(ад фтор)
злучэнні фтору з іншымі элементамі (напр. ф. урану).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АРГАНАГЕ́НЫ,
хім. элементы, неабходныя для жыццядзейнасці жывых арганізмаў. Вядома каля 20 элементаў. Сав. вучоны Б.Б.Палынаў (1968) вылучыў арганагены абсалютныя (кісларод, вадарод, вуглярод, азот, марганец, калій, сера), без якіх немагчыма існаванне арганізмаў і з якіх пераважна пабудаваны арган. рэчывы — бялкі, тлушчы, вугляводы, ферменты, гармоны, вітаміны і прадукты іх пераўтварэнняў, і арганагены спецыяльныя (крэмній, натрый, кальцый, жалеза, фтор, магній, стронцый, бор, цынк, медзь, бром, ёд), неабходныя многім, але не ўсім арганізмам.