оби́льный бага́ты, шчо́дры; (о растительности) бага́ты, густы́, пы́шны;

оби́льный урожа́й бага́ты ўраджа́й;

оби́льный дождь спо́рны (вялі́кі) дождж;

оби́льный обе́д бага́ты абе́д.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

АГРАТЭ́ХНІКА (ад агра... + тэхніка),

сістэма прыёмаў вырошчвання с.-г. раслін, тэхналогія раслінаводства. Уключае апрацоўку глебы, унясенне ўгнаенняў, падрыхтоўку насення, сяўбу і пасадку, догляд пасеваў, барацьбу з пустазеллем, шкоднікамі і хваробамі с.-г. раслін, уборку ўраджаю і інш. мерапрыемствы (усе працэсы ўзаемаабумоўлены і складаюць агратэхн. комплекс).

Прыёмы агратэхнікі, звязаныя з выкарыстаннем сістэмы с.-г. машын і заснаваныя на дасягненнях аграбіял. навук, пачалі складацца ў канцы 18 — пач. 19 ст. Задача сучаснай агратэхнікі — забеспячэнне высокіх ураджаяў пры мінім. затратах працы і сродкаў на адзінку высакаякаснай прадукцыі, захаванне ўрадлівасці глебы і ахова яе ад эрозіі (гл. Эрозія глебы). Выбар прыёмаў агратэхнікі абумоўліваецца спецыялізацыяй гаспадаркі, глебава-кліматычнымі ўмовамі, біял. асаблівасцямі культур і ажыццяўляецца ў сістэме севазваротаў.

На Беларусі, размешчанай у зоне дастатковага ўвільгатнення і бедных дзярнова-падзолістых глебаў, асн. мэта агратэхнікі — абагачэнне глебы пажыўнымі рэчывамі, паляпшэнне яе фіз.-хім. уласцівасцяў, рэгуляванне воднага рэжыму (гл. Акультурванне глебы, Вапнаванне глебы, Меліярацыя). З мэтай найлепшага выкарыстання ўгнаенняў створана аграхім. служба і на ўсе гаспадаркі складзены аграхім. картаграмы. Распрацоўку тэарэт. асноў і практычных метадаў агратэхнікі ўзначальваюць н.-д. ін-ты Мін-ва сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.

Літ.:

Панников В.Д., Минеев В.Г. Почва, климат, удобрение и урожай. 2 изд. М., 1987;

Моргун Ф.Т., Шикула Н.К., Тарарико А.Г. Почвозащитное земледелие. 2 изд. Киев, 1988;

Механизация обработки почвы и посева при интенсивных технологиях возделывания сельскохозяйственных культур. Горки, 1993.

т. 1, с. 85

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

неви́данный няба́чаны; (небывалый) небыва́лы; (чрезвычайный) надзвыча́йны; (странный) дзі́ўны; незвыча́йны;

неви́данная краса́вица незвыча́йная прыгажу́ня;

неви́данные зве́ри няба́чаныя (дзі́ўныя, дзіво́сныя, незвыча́йныя) звяры́;

неви́данный урожа́й небыва́лы ўраджа́й.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

плён (род. плёну) м., мн. нет

1. плоды́ мн.; урожа́й;

дава́ць п. — приноси́ть плоды́;

2. перен. плоды́ мн., плод, результа́т;

п. маёй пра́цы — плоды́ (результа́т) моего́ труда́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ны́нешний разг. цяпе́рашні; (современный) суча́сны; (нынешнего года) сяго́летні, сёлетні;

ны́нешние времена́ цяпе́рашнія часы́;

ны́нешняя молодёжь цяпе́рашняя (суча́сная) мо́ладзь;

ны́нешний урожа́й сяго́летні (сёлетні) ураджа́й;

ны́нешний день сяго́нняшні (сённяшні) дзень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

убіра́ць несов.

1. (урожай) убира́ть;

2. (придавать нарядный вид) украша́ть, убира́ть; (нарядно одевать) наряжа́ть, разряжа́ть, выряжа́ть;

3. (поглощать) впи́тывать, вбира́ть, впива́ть;

4. заправля́ть;

3, 4 см. увабра́ць 1, 6

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Qui vitat molam, vitat farinam

Хто пазбягае млына, пазбягае і мукі́.

Кто избегает мельницы, избегает и муки́.

бел. Дзе не палажыў, там і шукаць нечага.

рус. Кто не сеет, тот и не жнёт. Сладкая ежа не придёт лежа.

фр. Il faut semer pour récolter (Прежде чем собрать урожай, надо посеять).

англ. He who would catch fish must not mind getting wet (Если хочешь словить рыбу, не бойся замочиться).

нем. Der etwas erlangen will, muß die Mühe nicht scheuen (Кто хочет достичь чего-либо, не должен пугаться труда).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

но́вый но́вы;

но́вая те́хника но́вая тэ́хніка;

но́вый урожа́й но́вы ўраджа́й;

но́вые места́ но́выя мясці́ны;

Но́вый год Но́вы год;

Но́вый Свет Но́вы Свет;

◊

но́вое сло́во но́вае сло́ва;

но́вая страни́ца исто́рии но́вая старо́нка гісто́рыі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

како́в мест. які́;

како́в он собо́й? які́ ён з сябе́;

уже́ сейча́с ви́дно, како́в бу́дет урожа́й ужо́ цяпе́р віда́ць, які́ бу́дзе ўраджа́й;

а пого́да-то какова́! а надво́р’е ж яко́е!, а паго́да ж яка́я!

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

павы́сіць сов.

1. в разн. знач. повы́сить; подня́ть;

п. узро́вень вады́ — повы́сить (подня́ть) у́ровень воды́;

п. прадукцы́йнасць пра́цы — повы́сить (подня́ть) производи́тельность труда́;

п. патрабава́нні — повы́сить тре́бования;

п. ураджа́й — повы́сить урожа́й;

2. (в должности) повы́сить

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)