Verbum

анлайнавы слоўнік

шалапу́цтва, ‑а, н.

Разм. Уласцівасць шалапутнага; паводзіны, учынкі шалапута. Ледзь-ледзь прымусіла скончыць дзесяць класаў. На працы доўга не заседжваецца, скача з месца на месца, выбірае, дзе менш угінацца трэба... Прычынай такога Ірчынага шалапуцтва Галя лічыла яе прыгажосць. Хомчанка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

groan² [grəʊn] v.

1. стагна́ць;

groan with pain стагна́ць ад бо́лю;

moan and groan (пастаянна) ска́рдзіцца, хны́каць

2. fml лама́цца, угіна́цца пад цяжа́рам;

The tables were groaning with food. Сталы гнуліся ад ежы.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ломи́ться

1. (от тяжести, давления, напора) лама́цца; (сгибаться) гну́цца, згіна́цца, угіна́цца;

2. (стремиться проникнуть) пе́рціся, бі́цца, прабіва́цца;

◊

ломи́ться в откры́тую дверь лама́цца (бі́цца) у адчы́неныя дзве́ры.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

groan

[groʊn]

цяжкі́ ўзды́х, стогн -у m. (ад бо́лю, незадавальне́ньня)

v.i.

1) ця́жка ўздыха́ць, стагна́ць

2) угіна́цца пад цяжа́рам, быць перагру́жаным

3) гавары́ць са сто́гнам

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

uginać się

ugina|ć się

незак. угінацца, прагінацца;

mostek się pod nim uginać się — масток пад ім угінаецца

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

sag

[sæg]

v.i.

1) абвіса́ць; угіна́цца; асяда́ць

2) няро́ўна зьвіса́ць, абвіса́ць

Your dress sags in the back — Твая́ суке́нка зза́ду абві́сла

3) слабе́ць, па́даць ду́хам

4) па́даць (пра цану́)

1) прагі́н -у m., угіна́ньне, асяда́ньне n.

2) зьніжэ́ньне цэ́наў

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

dent

[dent]

1) вы́емка, запа́дзіна f., уру́б -у f. (ад уда́ру не́чым тупы́м); выбо́іна f.; увагну́тае ме́сца

2) слабо́е ме́сца; перало́м -у m.

v.t.

угіна́ць

v.i.

угіна́цца

[dent]

1) зу́бы ў ко́ле, грэ́бні

2) насе́чка, зару́бка f.; зару́біна f.; ме́тка f., знак, сьлед -у m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

ды́хаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае і дыша; незак.

1. Паглынаць спецыяльнымі органамі кісларод, неабходны для жыццядзейнасці арганізма. Дрэвы дыхаюць лісцем, рыбы — жабрамі, чалавек і жывёлы — лёгкімі. // Убіраць і выпускаць паветра лёгкімі, рабіць удых і выдых. Чалавек дыхаў на поўныя грудзі, час ад часу паціраў азяблыя плечы. Шыцік. Коні нашы былі ў мыле, цяжка дыхалі. Якімовіч. // Выпускаць струмень паветра з лёгкіх на каго‑, што‑н.; хукаць. [Мікола] узяў халодныя жончыны рукі і пачаў дыхаць на іх. Новікаў. [Колька] горача дыхаў маці на шчаку, смяяўся, песціўся, не ведаў, як яшчэ выказаць сваю бадзёрасць і дзіцячую бестурботнасць. Кулакоўскі.

2. перан. Вылучаць, распаўсюджваць што‑н. Цёплая ноч поўнілася звонкімі пералівамі салаўіных галасоў, дыхала пахамі траў і кветак. Дудо. Ліпа цвіла і дыхала мёдам. Чыгрынаў. // перан. Выяўляць адзнакі жыцця, дзейнасці. За светлым.. залівам жыў, дыхаў горад — дымам паравозаў, комінаў, параходаў каля прычалаў. Шамякін.

3. перан.; кім-чым. Бачыць у кім‑, чым‑н. мэту свайго існавання; поўнасцю аддавацца каму‑, чаму‑н. Песцяць дачку, псуюць яе. Як жа, адзіная дачка, толькі ёю і дыхаюць. Лынькоў.

4. перан.; чым. Жыць, апіраючыся на што‑н. раней набытае. Чаму навучыўся раней, толькі тым і дыхае.

5. перан. Быць прасякнутым чым‑н., выражаць што‑н. Агнём і полымем замілавання і нянавісці дыхаюць творы Віктара Гюго. Чорны.

6. перан. Разм. Угінацца, прагінацца (пра памост, дрыгву і пад.). От ужо.. [Тварыцкі] сышоў уніз, дзе няма кустоў, дзе сцежка дыхае пад нагамі. Чорны.

•••

Дыхаць на ладан — быць цяжка хворым, пры смерці.

Ледзь дыхаць — тое, што і дыхаць на ладан.

Не дыхаць — маўчаць, стаіўшы дыханне. Крокі і шолах даўно ўжо сціхлі, а хлопцы ўсё яшчэ ляжалі ў сваёй засадзе і не дыхалі. Маўр.

Чым дыхае (дыша) хто — чым цікавіцца, якімі інтарэсамі жыве.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)