тэрмаапрацо́ўка, ‑і, ДМ ‑цоўцы, ж.

Спец. Тэрмічная апрацоўка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

металапрака́т, ‑у, М ‑каце, м.

Прадукцыя пракатнай вытворчасці. Тэрмічная апрацоўка металапракату.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

тэрмі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. тэрмі́чны тэрмі́чная тэрмі́чнае тэрмі́чныя
Р. тэрмі́чнага тэрмі́чнай
тэрмі́чнае		 тэрмі́чнага тэрмі́чных
Д. тэрмі́чнаму тэрмі́чнай тэрмі́чнаму тэрмі́чным
В. тэрмі́чны (неадуш.)
тэрмі́чнага (адуш.)		 тэрмі́чную тэрмі́чнае тэрмі́чныя (неадуш.)
тэрмі́чных (адуш.)
Т. тэрмі́чным тэрмі́чнай
тэрмі́чнаю		 тэрмі́чным тэрмі́чнымі
М. тэрмі́чным тэрмі́чнай тэрмі́чным тэрмі́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Wärmebehandlung f -, -en тэрмі́чная апрацо́ўка

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

АДПА́Л,

1) тэрмічная апрацоўка металаў і сплаваў, якая ўключае награванне металаў ці сплаваў да пэўнай т-ры, вытрымку, павольнае (бесперапыннае ці ступеньчатае) ахаладжэнне і паляпшае іх якасць пры далейшай апрацоўцы і эксплуатацыі. Пры абпале адбываюцца працэсы адпачыну металу, гомагенізацыі, рэкрышталізацыі, рэлаксацыі, перыкрышталізацыі, графітызацыі, сфераідызацыі, якія прыводзяць да паляпшэння структуры, аднароднасці, фіз.-мех. і эл.-магн. уласцівасцяў, зняцця ўнутраных напружанняў, прыдання надання мяккасці і пластычнасці металам і сплавам. Адпал павялічвае вязкасць матэрыялаў.

2) Тэрмічная апрацоўка шкла пры t 400—600 °C у спец. печах для зняцця ўнутраных напружанняў (гл. ў арт. Шкло).

т. 1, с. 127

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

тэрмі́чны фіз., тэх. thérmisch, Wärme-;

тэрмі́чная апрацо́ўка Wärmebehandlung f -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

нітрава́нне, ‑я, н.

Спец.

1. Хімічная рэакцыя замяшчэння вадароду нітрагрупай у арганічных злучэннях. Нітраванне цэлюлозы.

2. Хіміка-тэрмічная апрацоўка паверхні сталёвых і тытанавых вырабаў з мэтай надаць ёй высокую цвёрдасць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

тэрмі́чны, ‑ая, ‑ае.

Звязаны з выкарыстаннем цеплавой энергіі. Тэрмічны рэжым. Тэрмічнае дзеянне току. // Заснаваны на дзеянні цеплавой энергіі. Тэрмічная апрацоўка металаў. Тэрмічнае рэле. // Прызначаны для цеплавой апрацоўкі металаў. Тэрмічны цэх.

[Ад грэч. thermos — гарачы, цёплы.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

КАРБАНІЗА́ЦЫЯ,

1) павышэнне колькасці вугляроду ў арган. рэчыве за кошт яго раскладвання пад уздзеяннем цяпла, святла, іанізавальнага выпрамянення, ферментаў, мікраарганізмаў. Найб. даследавана тэрмічная К. (абпальванне), нелятучыя прадукты якой часта называюць коксам.

2) Насычэнне раствору дыаксідам вугляроду CO2. Выкарыстоўваюць у содавай вытв-сці, піваварэнні, буд-ве.

т. 8, с. 63

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ва́куумна-тэрмі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ва́куумна-тэрмі́чны ва́куумна-тэрмі́чная ва́куумна-тэрмі́чнае ва́куумна-тэрмі́чныя
Р. ва́куумна-тэрмі́чнага ва́куумна-тэрмі́чнай
ва́куумна-тэрмі́чнае		 ва́куумна-тэрмі́чнага ва́куумна-тэрмі́чных
Д. ва́куумна-тэрмі́чнаму ва́куумна-тэрмі́чнай ва́куумна-тэрмі́чнаму ва́куумна-тэрмі́чным
В. ва́куумна-тэрмі́чны (неадуш.)
ва́куумна-тэрмі́чнага (адуш.)		 ва́куумна-тэрмі́чную ва́куумна-тэрмі́чнае ва́куумна-тэрмі́чныя (неадуш.)
ва́куумна-тэрмі́чных (адуш.)
Т. ва́куумна-тэрмі́чным ва́куумна-тэрмі́чнай
ва́куумна-тэрмі́чнаю		 ва́куумна-тэрмі́чным ва́куумна-тэрмі́чнымі
М. ва́куумна-тэрмі́чным ва́куумна-тэрмі́чнай ва́куумна-тэрмі́чным ва́куумна-тэрмі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)