затачы́ ць , ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што .
Зрабіць вострым; завастрыць. Затачыць свярдзёлак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
растачы́ ць 1 ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што .
Выточваючы, расшырыць, паглыбіць. Растачыць дэталь.
растачы́ ць 2 ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што .
Згрызці, праесці, патачыць скрозь, у многіх месцах. Шашаль растачыў сцяну.
растачы́ ць 3 ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што .
Прытачыўшы, зрабіць большым, шырэйшым. Растачыць каўнер кашулі. □ Чакаючы нявестку ў хату, Стары Хамёнак перасыпаў гумно, растачыў яго для тых снапоў, што прыйдуць разам з новым сем’янінам. Шкраба .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БАЯДЖЫ́ ЕЎ (Злацю) (22.10.1903, в. Брэзава каля Плоўдзіва, Балгарыя — 2.2.1976),
балгарскі жывапісец. Нар. мастак Балгарыі (1962). Скончыў АМ у Сафіі (1932). Ствараў кампазіцыі, прысвечаныя вясковаму побыту, пісаў партрэты («Аўтапартрэт», 1941). Яго пейзажы Плоўдзіва і наваколля вылучаюцца дэкаратыўнасцю і гучнасцю каларыту: «Зіма ў старым Плоўдзіве», «Брэзаўскія чабаны», «Касец точыць касу», «Адпачынак», «Аколіца Брэзава», «Свінарка» (усе 1940-я г. ), «Царква Святой Багародзіцы ў Плоўдзіве» (1959) і інш. Прэмія імя Дзімітрова 1962.
Я.Ф.Шунейка .
З.Баяджыеў . Аўтапартрэт. 1941.
т. 2, с. 368
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
растачы́ ць ¹, -тачу́ , -то́ чыш, -то́ чыць ; -то́ чаны; зак. , штоспец. ).
Расшырыць, апрацаваць разцом.
Р. адтуліну
|| незак. расто́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. расто́ чванне , -я, н. і расто́ чка , -і, Д М ж.
|| прым. расто́ чны , -ая, -ае.
Р. станок.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
затачы́ ць , -тачу́ , -то́ чыш, -то́ чыць ; -то́ чаны; зак. , што.
Зрабіць вострым, завастрыць.
З. свярдзёлак.
|| незак. зато́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. зато́ чванне , -я, н. і зато́ чка , -і, Д М ж. спец. ).
|| прым. зато́ чны , -ая, -ае (спец. ).
З. станок.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
точи́ ть II несов. (делать дыры, изъяны)ы́ ць;
червь то́ чит де́ рево чарвя́ к то́ чыць дрэ́ ва.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ператачы́ ць 1 ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што .
1. Натачыць, затачыць нанава. Ператачыць жалязка рубанка.
2. Натачыць, затачыць усё, многае. Ператачыць усе нажы. Токар ператачыў усе загатоўкі.
ператачы́ ць 2 ‑точыць ; зак. , што .
Праесці, прагрызці, нарабіць дзірак у многіх месцах. Шашаль ператачыў бярвенне. Крот ператачыў увесь агарод. // Мышы ператачылі салому.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
папатачы́ ць , ‑тачу, ‑точыш, ‑точыць ; зак. , што і чаго .
Разм. Тачыць доўга, неаднаразова (на станку і пад.); натачыць многа (дэталей і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абтачы́ ць ¹, -тачу́ , -то́ чыш, -то́ чыць ; -то́ чаны; зак. , што.
На такарным станку ці з дапамогай якіх-н. інструментаў надаць чаму-н. патрэбную форму, зрабіць гладкім, роўным.
А. дэталь.
|| незак. абто́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. абто́ чка , -і, Д М ж. і абто́ чванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тачы́ ць I несов. на станке и т.п. ) точи́ ть;
◊ т. ля́ сы и́ ть ля́ сы, точи́ ть баля́ сы, баля́ сничать;
т. зу́ бы на каго, што ) точи́ ть зу́ бы (на кого, что )
тачы́ ць II несов. о червях и т.п. ) точи́ ть; (о мышах и т.п. ) грызть; (о кротах и т.п. ) рыть;
карае́ д то́ чыць дрэ́ ва — корое́ д то́ чит де́ рево;
сумне́ нне то́ чыць сэ́ рца — сомне́ ние то́ чит се́ рдце;
чарвя́ к то́ чыць — червь сосёт
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
