рыжае - Пошук

ржа́ва-ры́жы

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	ржа́ва-ры́жы	ржа́ва-ры́жая	ржа́ва-ры́жае	ржа́ва-ры́жыя
Р.	ржа́ва-ры́жага	ржа́ва-ры́жай ржа́ва-ры́жае	ржа́ва-ры́жага	ржа́ва-ры́жых
Д.	ржа́ва-ры́жаму	ржа́ва-ры́жай	ржа́ва-ры́жаму	ржа́ва-ры́жым
В.	ржа́ва-ры́жы (неадуш.) ржа́ва-ры́жага (адуш.)	ржа́ва-ры́жую	ржа́ва-ры́жае	ржа́ва-ры́жыя (неадуш.) ржа́ва-ры́жых (адуш.)
Т.	ржа́ва-ры́жым	ржа́ва-ры́жай ржа́ва-ры́жаю	ржа́ва-ры́жым	ржа́ва-ры́жымі
М.	ржа́ва-ры́жым	ржа́ва-ры́жай	ржа́ва-ры́жым	ржа́ва-ры́жых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цёмна-ры́жы

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	цёмна-ры́жы	цёмна-ры́жая	цёмна-ры́жае	цёмна-ры́жыя
Р.	цёмна-ры́жага	цёмна-ры́жай цёмна-ры́жае	цёмна-ры́жага	цёмна-ры́жых
Д.	цёмна-ры́жаму	цёмна-ры́жай	цёмна-ры́жаму	цёмна-ры́жым
В.	цёмна-ры́жы (неадуш.) цёмна-ры́жага (адуш.)	цёмна-ры́жую	цёмна-ры́жае	цёмна-ры́жыя (неадуш.) цёмна-ры́жых (адуш.)
Т.	цёмна-ры́жым	цёмна-ры́жай цёмна-ры́жаю	цёмна-ры́жым	цёмна-ры́жымі
М.	цёмна-ры́жым	цёмна-ры́жай	цёмна-ры́жым	цёмна-ры́жых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

цьмя́на-ры́жы

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	цьмя́на-ры́жы	цьмя́на-ры́жая	цьмя́на-ры́жае	цьмя́на-ры́жыя
Р.	цьмя́на-ры́жага	цьмя́на-ры́жай цьмя́на-ры́жае	цьмя́на-ры́жага	цьмя́на-ры́жых
Д.	цьмя́на-ры́жаму	цьмя́на-ры́жай	цьмя́на-ры́жаму	цьмя́на-ры́жым
В.	цьмя́на-ры́жы (неадуш.) цьмя́на-ры́жага (адуш.)	цьмя́на-ры́жую	цьмя́на-ры́жае	цьмя́на-ры́жыя (неадуш.) цьмя́на-ры́жых (адуш.)
Т.	цьмя́на-ры́жым	цьмя́на-ры́жай цьмя́на-ры́жаю	цьмя́на-ры́жым	цьмя́на-ры́жымі
М.	цьмя́на-ры́жым	цьмя́на-ры́жай	цьмя́на-ры́жым	цьмя́на-ры́жых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

све́тла-ры́жы

прыметнік, якасны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	све́тла-ры́жы	све́тла-ры́жая	све́тла-ры́жае	све́тла-ры́жыя
Р.	све́тла-ры́жага	све́тла-ры́жай све́тла-ры́жае	све́тла-ры́жага	све́тла-ры́жых
Д.	све́тла-ры́жаму	све́тла-ры́жай	све́тла-ры́жаму	све́тла-ры́жым
В.	све́тла-ры́жы (неадуш.) све́тла-ры́жага (адуш.)	све́тла-ры́жую	све́тла-ры́жае	све́тла-ры́жыя (неадуш.) све́тла-ры́жых (адуш.)
Т.	све́тла-ры́жым	све́тла-ры́жай све́тла-ры́жаю	све́тла-ры́жым	све́тла-ры́жымі
М.	све́тла-ры́жым	све́тла-ры́жай	све́тла-ры́жым	све́тла-ры́жых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

рыжо́цце, ‑я, н.

Разм. Пра каго‑, што‑н. вельмі рыжае. Часцей за ўсё .. [Маша] чула: «Глядзі, якое рыжоцце пайшло!» Шамякін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

рыжэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е; незак.

1. Станавіцца рыжым, рыжэйшым.

Валасы рыжэюць.

2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Віднецца (пра што-н. рыжае).

На палянах рыжэе леташні бур’ян.

|| зак. зрыжэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е (да 1 знач.) і парыжэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

во́хра, ‑ы, ж.

Прыродная мінеральная фарба жоўтага або чырвонага колеру. Футра ў ката было вельмі прыгожае. Дымчата-рыжае, трохі ў бруднаватую вохру. Караткевіч.

[Грэч. ōchros — бледна-жоўты.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ЗІМАРО́ДАК звычайны

(Alcedo atthis),

птушка сям. зімародкавых атр. ракшападобных. Пашыраны ў Еўразіі і Паўн. Афрыцы. Жыве каля рэк, розных вадаёмаў з абрывістымі берагамі. На Беларусі рэдкі гнездавальны від, нар. назва рыбалоў. Трапляецца па ўсёй тэр., часцей на Пд і Пн. Занесены ў Чырв. кнігу.

Даўж. цела 18—19 см, маса 27—38 г. Галава вялікая, дзюба доўгая, прамая. Хвост кароткі. Апярэнне стракатае: зверху блакітна-зялёнае, надхвосце бліскуча-блакітнае, шырокая паласа ад дзюбы праз вока да патыліцы і горла — вохрыста-белаватая, брушка ржава-рыжае. Гняздуецца асобнымі парамі. Гнёзды ў норах. Нясе 5—8 яец. Корміцца дробнай рыбай. Зімуе ў краінах Міжземнамор’я, зрэдку каля незамёрзлых вадаёмаў.

т. 7, с. 66

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

рыжэ́ць, ‑эю, ‑эеш, ‑эе; незак.

1. Станавіцца рыжым, рыжэйшым. Валасы рыжэюць. □ Лён ужо даўно адцвіў, зялёныя буйныя галоўкі пачыналі рыжэць, перашэптваліся на ветры. Гурскі. Заставалася яшчэ з паўгадзіны часу да заходу сонца, а сена было ўжо ўсё згрэбена і зложана ў копы, каб не рыжэла ад расы. Колас.

2. Вылучацца сваім рыжым колерам, віднецца (пра што‑н. рыжае). На высокіх узгорках рыжэла ржышча. Броўка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Ры́жы ’чырвона-жоўты’ (ТСБМ, Сцяшк.), ’чырвона-чорны’ (воран., віл., шальч., астрав., свісл., Сл. ПЗБ), ’руды’ (ЛА, 4; шчуч., Сл. ПЗБ; Бяльк.), худы (пра мяса) (ст.-дар., Нар. сл.), ’з праслойкамі мяса (пра сала)’ (ст.-дар., чэрв., Сл. ПЗБ), ’рыжы, светла-карычневы’, ’з рабаціннем на твары’ (ТС), ’чырвонашчокі’ (ПСл), ры́жае, рыжо́віна ’нятлустае мяса’ (ЛА, 4), рыжо́віны ’сала з праслойкамі’ (ст.-дар., ЛА, 4), рус. рыжий, укр. ри́жий, польск. rydzy ’рыжы’, славац. rýdzi ’чысты’, ’дабротны’, чэш. ryzí ’рыжаваты’, в.-луж., н.-луж. ryzy ’рыжы’, славен. rȋdž ’буры’, серб.-харв. rȋđ ’рыжы’, балг. ридж ’жоўта-чырвоны’, ст.-слав. рыждь. Прасл. *rydjь (корань *ryd‑: *rъd‑: *rud‑). І.‑е. корань *reudh ’чырвоны’, ’руды’ (Покарны, 1, 872–873). Звязана з руда́, рдзець, іржа, параўн. літ. rudìs ’іржа’, жам. rudéti ’ржавець’, літ. rudýnas, rudijà ’балота з іржавай, жалезістай вадой’, rùdis ’руды конь’ (Фасмер, 3, 527; Брукнер, 471; Махэк₂, 528; Скок, 3, 138–139; БЕР, 6, 252; Чарных, 2, 130).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Verbum