Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
тушы́раваць, ‑рум, ‑руеш, ‑руе; зак. і незак., каго.
Спец.
1. У французскай барацьбе — пакласці (класці) праціўніка на лапаткі.
2. Злёгку ўдарыць (удараць) жывёліну пры дрэсіроўцы, у час цыркавога выступлення і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КАГЭЛНІЧА́НУ ((Kogálniceanu) Міхаіл) (6.9.1817, г. Ясы, Румынія —20.6.1891),
румынскі і малд.паліт. і дзярж. дзеяч, гісторык, пісьменнік. Вучыўся ў Францыі і Германіі (1834—48). У 1843—44 выкладаў у Міхайлаўскай акадэміі ў Ясах. Удзельнік рэв. руху 1848 у Малд. княстве, пасля яго задушэння (май 1848) у эміграцыі (Чарнавіцы, да 1849). Склаў дакумент «Пажаданні нацыянальнай партыі ў Малдове», у якім прапанаваў праграму рэформ (роўнасць грамадз. і паліт. правоў, асабістая свабода, адданне зямлі сялянам за выкуп) і выступаў за аб’яднанне Малдовы і Валахіі ў адзіную Рум. дзяржаву. У 1860—61 кіраўнік урада Малдовы, у 1863—65 — Рум. княства; правёў агр. (1864) і інш. рэформы. У 1876 і 1877—78 міністр замежных спраў Румыніі; напярэдадні рус.-тур. вайны 1877—78 падпісаў канвенцыю аб праходзе рас. войск праз рум. тэрыторыю. 21.5.1877 абвясціў незалежнасць Румыніі. У 1868—70 і 1879—80 міністр унутр. спраў. У 1887—90 прэзідэнт Рум. акадэміі. Аўтар «Гісторыі Валахіі, Малдовы і задунайскіх валахаў» (1837), шэрагу навел, нарысаў і п’ес. Апублікаваў архіўныя матэрыялы «Летапісы Малдаўскай дзяржавы» (т. 1—3, 1845—52).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
бабе́зія
(ад рум. V. Babes = прозвішча рум. вучонага)
прасцейшае сям.бабезіідаў, паразітуе ў крыві кароў, коней, свіней, авечак і сабак.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зра́нку, прысл.
1. У пачатку дня; раніцай. Яшчэ зранку, на досвітку, пайшоў наш дзядзька на рум біць калоды.Колас.
2. З пачатку дня, з раніцы. Запрасіла нас палянка: — Адпачніце на траве, На нагах вы сёння зранку.Галіноўская.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мамалы́га
(рум. mamaliga)
каша з кукурузнай мукі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бры́нза
(ад рум. brinza)
сыр з авечага малака.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
до́світак, ‑тку, м.
Час перад світаннем. Поезд прыходзіў на досвітку, калі ледзь пачынала святлець палоска на ўсходзе.Шамякін.Яшчэ зранку, на досвітку, пайшоў наш дзядзька на рум біць калоды.Колас.Дзень праводзяць дзеці ў лесе — З досвітку і да змяркання.Аўрамчык.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лей
(рум. leu)
грашовая адзінка Румыніі, роўная 100 бані.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
папу́ша
(польск. papusza, ад рум. papusa)
скрутак тытунёвага лісця.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
