обжа́ть​II сов., разг. (сжать рожь и т. п. вокруг чего-л.) абжа́ць, мног. паабжына́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ЖЫ́ТА (Secaled),

род адна- і шматгадовых травяністых раслін сям. злакаў. 6—8 відаў. Вырошчваюць (з 1—2-га тыс. да н.э.) пераважна ў краінах Паўн. паўшар’я Ж. пасяўное (S. cereale) — азімыя і яравыя формы. На Беларусі Ж. азімае — адна з найважнейшых збожжавых і кармавых прамежкавых культур.

Ж. пасяўное — аднагадовая расліна выш. 60—180 см. Каранёвая сістэма валасніковістая, магутная. Сцябло — саломіна, лісце лінейна-ланцэтнае. Каласы шчыльныя, двухрадковыя, пры выспяванні шэра- або светла-жоўтыя. Каласкі двухкветныя, каласковыя лускавінкі завостраныя, з кароткім асцюком. Зярняўкі маршчакаватыя, з глыбокай баразёнкай і невял. чубком. Зерне мае 9—13% бялкоў, 55—70 крухмалу, 1—2% тлушчу, вітаміны B1, B2, PP. Самая марозаўстойлівая культура сярод азімых злакаў, пераносіць кароткатэрміновыя маразы да -20 °C (на глыб. вузла кушчэння). Перыяд актыўнай вегетацыі 140—170 сутак. Раянаваныя сарты бел. селекцыі: тэтраплоідныя — Пухаўчанка, Верасень, Ігуменская; дыплоідныя — Радзіма, Калінка.

Літ.:

Мухін М.​Дз. Азімае жыта. Мн., 1969;

Кобылянский В.Д. Рожь. М., 1982.

Жыта пасяўное.

т. 6, с. 472

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

неўмало́тны с.-х. неумоло́тный;

сёлета ~нае жы́та — в э́том году́ неумоло́тная рожь

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

красава́ць несов.

1. цвести́;

жы́та ~су́е — рожь цветёт;

2. разг., см. красава́цца 2

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сжать​II сов. (к жать​II) зжаць, мног. пажа́ць, пазжына́ць;

сжать всю рожь зжаць (пажа́ць) усё жы́та.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адкрасава́ць сов., прям., перен. отцвести́;

жы́та ~ва́ла — рожь отцвела́;

яна́ ўжо ~ва́ла — она́ уже́ отцвела́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

забуре́ть сов.

1. (показаться, выделиться своим бурым цветом) забурэ́ць, забурэ́цца;

2. (начать буреть, стать бурым) забурэ́ць;

рожь забуре́ла жы́та забурэ́ла.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

град (род. гра́ду) м., прям., перен. град;

г. збіў жы́та — град поби́л рожь;

г. папро́каў — град упрёков

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

змяша́цца сов., в разн. знач. смеша́ться;

жы́та ~ша́лася з аўсо́м — рожь смеша́лась с овсо́м;

папе́ры ~ша́ліся — бума́ги смеша́лись

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

павыплыва́ць I сов. (о многом, о многих) вы́плыть

павыплыва́ць II сов. (о многом) вы́колоситься;

жы́та ~ва́ла — рожь вы́колосилась

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)