Абл. Востры металічны пруток або іголка са зламаным вушкам для праколвання, прапальвання чаго‑н.; швайка. [Сцяпан] пачаў прачышчаць цыбук прывязаным да капшука драцяным протарам.Крапіва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
По́цераб, по́тэребы, поцерэб, по́цяраб, по́церэб ’расчышчанае ад лесу поле ці сенажаць’ (Янк. 3., Некр.; Сержп. Борт.; Бес., Выг. дыс.; Касп.; дзятл., калінк., Сл. ПЗБ; Мат. Гом., ТС, Сцяшк. Сл.;), пбгріраб, пацяробкі ’бурачнік’ (шчуч., Сл. ПЗБ), стараж.-рус.потеребь ’расчышчанае пад раллю месца’ (1499). Аддзеяслоўны назоўнік, утвораны з жщерабіць, якое з ηό‑ (па‑) і церабіць (< прасл.*lerbiti) ’высякаць дрэвы, прачышчаць лес’. Гл. пацярдб.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
purge
[pɜ:rdʒ]1.
v.t.
1) ачышча́ць (і мара́льна), прачышча́ць
2) выдаля́ць, выкіда́ць непажада́нага (напр. з па́ртыі)
3) выкупля́ць, загла́джваць (напр. віну́)
2.
n.
1) ачышчэ́ньне
2) ачышча́льны сро́дак (лек)
3) чы́стка f. (паліты́чная)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Ля́кса, ла́кса, ляксу́ха ’панос’, ля́ксы ’хвароба ад моцнага паносу’, ляксава́ць ’слабіць’ (Нас., Касп., Федар. 1; лаг., Сл. ПЗБ; мін., КЭС). Праз польск.laksa, taksacja, laksować ’тс’ з с.-лац.laxare ’прачышчаць, выклікаць панос’, якое з лац.laxāre ’адпускаць, аслабляць, рабіць больш вольным, вялым, слабым’ < laxus ’прасторны, слаба нацягнуты, лагодны’ (Слаўскі, 4, 32) < і.-е.*slēg‑ (лат.leg̓ēns, ірл.lace, ст.-ісл.slakr, ст.-в.-ням.slach ’вялы, абвіслы, слаба нацягнуты’; асец.læx/l̥æxæ ’кал, экскрэменты’, якое, аднак, Абаеў (2, 39) лічыць каўказскім словам). Бел.в.-дзв., міёр., віл., аляксей, ляксей (Вештарт, Бел.-польск. ізал., 20) утварыліся ад лякса пад уплывам народнай этымалогіі.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
sponge2[spʌndʒ]v.
1. выціра́ць, мыць (губкаю);
sponge a woundпрачышча́ць ра́ну
2. (on) infml быць нахле́бнікам, «даі́ць» (каго-н.);
sponge of smb. everything вы́цягнуць усё з каго́-н.;
sponge a dinner папалу́днаваць на дармаўшчы́ну
sponge off[ˌspʌndʒˈɒf]phr. v. сціра́ць гу́бкаю
sponge out[ˌspʌndʒˈaʊt]phr. v. закрэ́сліваць; выкі́дваць з па́мяці; забыва́ць;
sponge out a debt дарава́ць доўг
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
flux
[flʌks]1.
n.
1) цячэ́ньне n.
2) прыплы́ў -ву m. (мо́ра)
3) безупы́нныя зьме́ны
in a state of flux — у ста́не безупы́нных зьме́наў
1. Прасякаць, прачышчаць лес. [Дзед Бадыль:].. ельнік такі густы, што і барсук не пралезе. Церабіць трэба.Крапіва.// Абсякаць галіны, сучча з паваленых дрэў. Лес валілі і церабілі незнаёмыя людзі.Дуброўскі.// Пракладаць, расчышчаць (дарогу, шлях), высякаючы кусты, дрэвы. Як ісці ды ісці — зайшлі [браты] ў такі цёмны лес, што і выбрацца з яго не могуць. Давай браты дарогу сабе церабіць: стукне Вячорнік булавою — асіны падаюць; стукне Паўночнік — елкі валяцца, а як стукне Світаннік — дубы з карэннямі выварочваюцца.Якімовіч./уперан.ужыв.Будуем мартэны і домны, Будуем гіганты-заводы. Будуем, няволі не знаем, Цярэбім да шчасця дарогі.Купала.Ваяўнічая паэзія [П. Панчанкі] ідзе ў авангардзе часу, яна смела цярэбіць шлях наперад.Бялевіч.// Абчышчаць гародніну ад бацвіння, карэньчыкаў і пад. Церабіць буракі. □ Юстына церабіла цыбулю.Баранавых.
2. Чысціць дзюбай пер’е (пра птушак). Самотна бусел даўганогі Крыло цярэбіць на гняздзе.Калачынскі.// Вытрасаць, вылузваць, выкалупваць што‑н. з сярэдзіны чаго‑н. Нават вавёрка, што зусім блізка церабіла яловую шышку, і тая, відаць, не заўважала пагранічніка.Шыловіч.Мясцовы гаспадар крумкач хваёвых шышак церабіць не дазваляе.Корбан.//Разм. Хапаючы, прагна есці. Госці церабілі кілбасу з капустаю.Колас.[Мікуць] доўга глядзеў, як завадская свіння цярэбіць зялёную канюшыну.Чорны./уперан.ужыв.Асабліва моцна воўчае племя церабіла авечыя чароды...Мележ.
3. Тузаць, торгаць, перабіраць пальцамі што‑н. [Аўсянік] нервова цярэбіць махры на шаліку, якім абвязана шыя, нібы яму займае дыханне.Навуменка.Дзяўчына церабіла канцы цёплай хусткі.Карпюк.//перан.Разм. Надакучаць пытаннямі, просьбамі, справамі. — А паштоўку цяжка было напісаць? Мы б ведалі. А то з камітэта мяне цярэбяць: дзе Шукан ваша? А што я магла адказаць?Савіцкі.
4. Вырываючы з коранем, убіраць машынай з поля (лён). Церабіць лён.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)