ПАРАВЫ́ КАЦЁЛ,

кацёл для атрымання пары пад ціскам, вышэйшым за атмасферны. Бываюць газа- і вадатрубныя, з шматразовай цыркуляцыяй і праматочныя. Парапрадукцыйнасць да 4000 т/гадз пры ціску пары 25 МПа і больш, ккдз 93—95%.

У газатрубных П.к. газападобныя прадукты згарання паліва праходзяць па стальных трубах, а вада цыркулюе ў міжтрубнай прасторы. Адрозніваюць жаратрубныя (напоўненую вадой прастору — барабан пранізваюць 1—2 жаравыя трубы вял. дыяметра) і дымагарныя (у днішчы гарыз. барабана ўвальцавана мноства дымагарных труб, па якіх праходзяць дымавыя газы). Газатрубныя П.к. выкарыстоўваліся на параходах, паравозах, стацыянарных парасілавых устаноўках і інш. Выцеснены вадатрубнымі П.к., у якіх вада і паравадзяная сумесь рухаюцца па стальных трубах, што абмываюцца звонку газападобнымі прадуктамі згарання паліва. Найб. пашыраны барабанныя вадатрубныя П.к. з верт. размяшчэннем труб. Маюць натуральную або шматразова прымусовую цыркуляцыю вады, 1 або некалькі барабанаў пад ціскам, у якіх адбываецца раздзяленне вады і пары. Прамацёчныя вадатрубныя П.к. — з аднаразовай прымусовай цыркуляцыяй. Складаюцца з вял. колькасці паралельна ўключаных змеевікоў з метал. трубак, вада ў якія падаецца сілкавальнай помпай і на выхадзе катла пераўтвараецца ў перагрэтую пару. Вадатрубныя П.к. выкарыстоўваюцца на цеплавых электрастанцыях і прамысл. кацельных устаноўках.

Схема жаратрубна-дымагарнага (лакамабільнага) паравога катла: 1 — газавая фарсунка; 2 — жаравая труба; 3 — дымагарныя трубы; 4 — засцерагальны клапан.

т. 12, с. 77

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вадатру́бны, -ая, -ае.

У выразе: вадатрубны кацёлпаравы кацёл, у якім вада награваецца, праходзячы па трубах.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

steamboiler [ˈsti:mˌbɔɪlə] n. паравы́ кацёл

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

steam roller [ˈsti:mˌrəʊlə] n. паравы́ като́к

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

парово́йI паравы́;

парово́е отопле́ние параво́е ацяпле́нне;

парово́й дви́гатель техн. паравы́ рухаві́к;

парова́я котле́та парава́я катле́та.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

парагенера́тар, ‑а, м.

Паравы кацёл.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

параві́к, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.

1. Паравы кацёл або рухавік (спец.).

2. Паравоз або цягнік з паравозам (разм., уст.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

парасілавы́, -а́я, -о́е (спец.).

Які мае адносіны да ператварэння цеплавой энергіі пары² ў механічную.

Парасілавая ўстаноўка (паравы кацёл і рухавік).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пастэрыза́тар, ‑а, м.

Апарат для пастэрызацыі. Паравы пастэрызатар.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

параві́к, ‑а, м.

1. Паравы кацёл, паравы рухавік. У млыне паравік пыхкае круглыя суткі. Шахавец.

2. Разм. уст. Паравоз або поезд з паравозам. Надвечар два паравікі былі гатовы да адыходу са станцыі. Чорны. На «паравіку», як усе тут звалі гарадскі поезд, шмат ужо набралася пасажыраў. Гурскі.

3. Разм. Паравы млын.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)