элементаарганічныя палімеры

т. 18, кн. 1, с. 106

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НЕАРГАНІ́ЧНЫЯ ПАЛІМЕ́РЫ,

палімеры, макрамалекулы якіх маюць неарган. галоўны ланцуг і не маюць арган. бакавых радыкалаў. Вядомы прыродныя і сінтэтычныя. Структурная класіфікацыя (паводле будовы макрамалекулы) адпавядае класіфікацыі арган. і элементаарган. палімераў (гл. Высокамалекулярныя злучэнні). У прыродзе найб. пашыраны сеткавыя Н.п., якія ў выглядзе мінералаў уваходзяць у склад зямной кары (напр., кварц). Такія Н.п. ў адрозненне ад арган. палімераў не могуць існаваць у высокаэластычным стане.

Найб. падобныя да арган. палімераў (паводле ўласцівасцей) лінейныя гетэраланцуговыя Н.п. (з атамаў розных элементаў), да якіх адносяцца поліфасфазэны (напр., поліфосфанітрылхларыд [—Cl2PN—]n — неарган. каўчук), палімерныя аксіды серы, фасфаты, сілікаты. Гомаапамныя ланцугі (з атамаў аднаго элемента) са ступенню полімерызацыі n≥100 утвараюць толькі вуглярод (лінейныя палімеры — кумулены =C=C=C=C... і карбін —C≡C—C≡C—..., а таксама кавалентныя крышталі: двухмерныя — графіт, трохмерныя — алмаз) і элементы VI групы — сера, селен, тэлур. Расплавы прыродных Н.п. у прысутнасці спец. дабавак для стабілізацыі сярэднеразгалінаваных структур перапрацоўваюць у шкло, валокны, сіталы, кераміку і інш.

А.П.Чарнякова.

т. 11, с. 259

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

паліме́р

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. паліме́р паліме́ры
Р. паліме́ра паліме́раў
Д. паліме́ру паліме́рам
В. паліме́р паліме́ры
Т. паліме́рам паліме́рамі
М. паліме́ры паліме́рах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

полиме́ры мн., хим. паліме́ры, -раў.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

высокапаліме́ры, ‑аў; адз. высокапалімер, ‑а, м.

Палімеры высокай малекулярнай масы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

нуклеі́навы, ‑ая, ‑ае.

У выразе: нуклеінавыя кіслотыпалімеры біялагічнага паходжання.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

фтарапла́сты, ‑аў; адз. фтарапласт, ‑у, М ‑сце, м.

Сінтэтычныя палімеры, якія маюць у сабе фтор.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

супаліме́ры, ‑аў; адз. супалімер, ‑а, м.

Палімеры, якія атрымліваюцца ўзаемадзеяннем двух або больш зыходных рэчываў — нізкамалекулярных злучэнняў (манамераў).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

палімерызава́ць

‘утварыць (утвараць) палімеры з чаго-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. палімерызу́ю палімерызу́ем
2-я ас. палімерызу́еш палімерызу́еце
3-я ас. палімерызу́е палімерызу́юць
Прошлы час
м. палімерызава́ў палімерызава́лі
ж. палімерызава́ла
н. палімерызава́ла
Загадны лад
2-я ас. палімерызу́й палімерызу́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час палімерызу́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

палімерызава́ць

‘утварыць (утвараць) палімеры з чаго-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. палімерызу́ю палімерызу́ем
2-я ас. палімерызу́еш палімерызу́еце
3-я ас. палімерызу́е палімерызу́юць
Прошлы час
м. палімерызава́ў палімерызава́лі
ж. палімерызава́ла
н. палімерызава́ла
Загадны лад
2-я ас. палімерызу́й палімерызу́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час палімерызава́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)