перапало́ ць , ‑палю , ‑полеш, ‑поле; зак. , што .
1. Апалоць нанава, яшчэ раз.
2. Выпалаць, папалоць усё, многае. Перапалоць усе грады. Перапалоць усё пустазелле.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прапало́ ць , ‑палю , ‑полеш, ‑поле; зак. , што .
1. Ачысціць ад пустазелля. Прапалоць лён. Прапалоць грады.
2. і без дап. Палоць некаторы час. Прапалоць увесь дзень.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абпалі́ ць , -палю́ , -па́ ліш, -па́ ліць; -па́ лены; зак. , што.
1. Прымусіць абгарэць, абвугліцца з усіх бакоў.
Маланка абпаліла ствол елкі.
2. Апрацаваць выраб з гліны і пад. агнём.
А. гаршкі.
|| незак. абпа́ льваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. абпа́ льванне , -я, н. і абпа́ л , -у, м. (да 2 знач. ; спец. ).
Абпал цэглы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распалі́ ць , -палю́ , -па́ ліш, -па́ ліць; -па́ лены; зак.
1. што . Прымусіць гарэць.
Р. вогнішча.
2. што . Моцна нагрэць агнём дачырвана.
Р. жалеза.
3. перан. , каго-што . Выклікаць узбуджэнне.
Р. гнеў.
4. перан. Развязаць, распачаць (барацьбу, вайну).
Р. пажар вайны.
|| незак. распа́ льваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. распа́ льванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
папало́ ць , ‑палю , ‑полеш, ‑поле; зак. , што .
1. Выпалаць, апалоць усё, многае. Папалоць буракі. Папалоць усе грады.
2. і без дап. Палоць некаторы час. Папалоць да абеду.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адпалі́ ць , -палю́ , -па́ ліш, -па́ ліць; -па́ лены; зак. , што.
1. Спаліць частку прадмета; перапаліўшы, аддзяліць.
А. кавалак шнура.
2. Апрацаваць тэрмічным спосабам метал, шкло для надання адпаведнай якасці (спец. ).
3. перан. Зрабіць, сказаць што-н. нечаканае.
◊
Адпаліць штуку (разм. , неадабр. ) — учыніць што-н. недарэчнае, непрыстойнае.
|| незак. адпа́ льваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
па́ ля ж. спец. Pfahl m -(e)s, Pfähle;
забі́ ць па́ лю é inen Pfahl é inschlagen* [é intreiben* ]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
палі́ ць ¹, палю́ , па́ ліш, па́ ліць; па́ лены; незак.
1. каго-што . Знішчаць агнём.
П. паперу.
2. што . Прымушаць гарэць (для асвятлення, ацяплення).
П. дровы.
3. што . Запальваць (крыніцу асвятлення; разм. ).
П. святло.
4. у чым і што . Распальваць і падтрымліваць агонь у печы; абаграваць памяшканне, раскладваючы агонь у печы, пліце і пад.
П. у печы або печ.
П. лазню.
5. што . Апрацоўваць агнём, жарам, абпальваць (разм. ).
П. цэглу.
6. каго-што . Дзеяннем чаго-н. гарачага, едкага ці халоднага выклікаць апёк, адчуванне апёку.
Сонца паліла нясцерпна.
Мароз паліць твар.
7. перан. , каго-што . Трывожыць, мучыць.
Смутак паліць душу.
|| зак. спалі́ ць , -палю́ , -па́ ліш, -па́ ліць; -па́ лены (да 1 і 2 знач. ); наз. спале́ нне , -я, н. (паводле 1 знач. ).
|| наз. пале́ нне , -я, н. (да 4 і 5 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дапалі́ ць , ‑палю , ‑паліш, ‑паліць; зак.
1. Скончыць паліць у чым‑н., выпаліць. Дапаліць у печы.
2. што . Скончыць паліць што‑н., спаліць поўнасцю. Дапаліць дровы. □ Град пабіў усё на полі, сонца рэшткі дапаліла. Дубоўка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БЯГА́ НСКАЯ (Ядвіга Іосіфаўна) (29.2.1908, Улан-Удэ — 3.4.1992),
бел. пісьменніца. Скончыла БДУ (1930). Настаўнічала. У 1937 пасля арышту мужа паэта А.Сака арыштавана, у 1938 засуджана на 10 гадоў пазбаўлення волі і адпраўлена ў лагер на Калыму. У 1948 вярнулася на Беларусь. Рэабілітавана ў 1954. Дэбютавала вершамі ў 1926. Першая аповесць «Далёка на Поўначы» (1954). Кнігі Бяганскай для дзяцей («Жэнеў галубок», 1958; «Зосіна зорачка», 1965; «Кожны марыць стаць Калумбам», 1968; «Сланечнікі», 1980, і інш. ) вылучаюцца добрым веданнем дзіцячай псіхалогіі, назіральнасцю, уменнем займальна будаваць сюжэт. Перакладала з польск. (аповесці Б.Ясенскага «Палю Парыж», 1932; Г.Машынскай-Гофман «Вера і яе таварышы», 1965; Я.Корчака «Кароль Мацюсь Першы», 1970) і славацкай (раманы М.Крно «Я вярнуся жывы», 1960; У.Мінача «Жывыя і мёртвыя», 1961, з А.Мажэйкам; аповесці К.Ярунковай «Брат маўклівага ваўка», 1976; Я.Грушоўскага «Яношак», 1980).
Тв. :
Ля самага сіняга мора. Мн. , 1982;
Сонцу і ветру насустрач. Мн. , 1988.
т. 3, с. 391
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)