НЕЎРАЛГІ́Я (ад неўра... + algos боль),
інтэнсіўны, звычайна прыступападобны боль, які распаўсюджваецца па ходзе нерва ці яго галін. Узнікае пры запаленчых, траўматычных (у т. л. мікратраўмы), таксічных, метабалічных уздзеяннях, пры сцісканні нерваў у касцявых і інш. каналах. У нерв. ствалах настаюць дыстрафічныя змены, разрастанне злучальнай тканкі. Найб. часта трапляецца Н. трайчастага нерва (кароткачасовыя прыступы пакутлівага болю ў вобласці твару, часам з пачырваненнем скуры, ацёкам, дрыжаннем, павышэннем крывянога ціску і інш.). Радзей бывае Н. вушна-скроневага, носа-вейкавага, языкаглотачнага нерваў, патылічная Н. і інш. Лячэнне тэрапеўт., фізіятэрапеўт., іголкарэфлексатэрапія.
Ю.Г.Шанько.
т. 11, с. 302
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пашко́джанне ср.
1. поврежде́ние;
п. ка́белю — поврежде́ние ка́беля;
2. пораже́ние;
п. зро́кавага не́рва — пораже́ние зри́тельного не́рва;
1, 2 см. пашко́дзіць 2, 3;
3. поврежде́ние; поло́мка ж.;
ліквідава́ць п. — ликвиди́ровать поврежде́ние (поло́мку);
○ цяле́сныя ~нні — офиц. теле́сные поврежде́ния
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
і́шыяс
(н.-лац. ischias, ад гр. ischias)
неўралгія сядалішчнага нерва.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
МІЯРЭЛАКСА́НТЫ (ад мія... + лац. relaxatio аслабленне),
група лекавых сродкаў, якія паніжаюць тонус шкілетнай мускулатуры і памяншаюць рухальную актыўнасць. У якасці М. выкарыстоўваюць прэпараты расл. і сінт. паходжання, што блакіруюць перадачу нерв. імпульсаў у нерв.-мышачных сінапсах. Паводле механізму ўздзеяння М. падзяляюць на антыдэпалярызуючыя (канкурэнтныя) і дэпалярызуючыя. Антыдэпалярызуючыя (дыплацын, панкуроній, піпекуроній і інш.) блакіруюць перадачу ўзбуджэння з нерва на шкілетную мышцу за кошт змяншэння адчувальнасці рэцэптара да дзеяння медыятара ацэтылхаліну. Дэпалярызуючыя М. (напр., суксаметоній) выклікаюць стойкую дэпалярызацыю клетачнай мембраны, што таксама парушае правядзенне ўзбуджэння з нерва на мышцу. М. выкарыстоўваюць для расслаблення мышцаў пры хірург. аперацыях, для ўпраўлення вывіхаў, як процісутаргавы сродак пры слупняку, атручэннях і інш.
М.К.Кеўра.
т. 10, с. 494
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ОТАНЕЎРАЛО́ГІЯ (ад грэч. us, otos вуха + neuron жыла, нерв + ...логія),
отарыналарынганеўралогія, раздзел отарыналарынгалогіі, які вывучае функцыі нюхальнага, смакавага, вестыбулярнага і слыхавога аналізатараў у норме і пры захворваннях ЛОР-органаў і галаўнога мозга. Пачала развівацца з сярэдзіны 20 ст. на базе нейрахірургіі.
На Беларусі аддзяленне О. сфарміравана ў 1954 на базе НДІ неўралогіі, нейрахірургіі і фізіятэрапіі. Вывучаюцца пытанні ранняй дыягностыкі пухлін слыхавога нерва, гломусных пухлін сярэдняга вуха і асновы чэрапа, хвароб унутр. вуха (напр., Меньера хвароба, вестыбулярны нейраніт); ствараюцца новыя дыягнастычныя методыкі (І.А.Склют і інш.).
Літ.:
Злотник Э.И., Склют И.А. Невриномы слухового нерва. Мн., 1970;
Склют И.А., Цемахов С.Г. Нистагм. Мн., 1990;
Іх жа. Вестибулярный рекруитмент. Мн., 1990.
Г.А.Склют.
т. 11, с. 457
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Пе́рва ’перш, раней; спачатку’ (калінк., З нар. сл.; Растарг., Бяльк.), ст.-бел. перво, пръвое, рус. паўн. і паўд. нерва, польск. дыял. р/rw/ ’тс’ — прыслоўе ў форме Р. скл. прыметніка *ры́УЬ ’першы’ (Карскі 2–3, 73) > нервы (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
КАЎЗАЛГІ́Я (ад грэч. kausis смыленне, пякота + algas боль),
цяжкі балявы сіндром у чалавека, што развіваецца пры траўмах (пераважна раненнях) перыферычных нервовых ствалоў сярэдзіннага і вялікабярцовага нерваў. Характарызуецца інтэнсіўнымі пякучымі болямі скуры, сасударухальнымі і трафічнымі парушэннямі ў зоне інервацыі пашкоджанага нерва. Лячэнне тэрапеўт., фізіятэрапеўт., хірург. апрацоўка раны.
т. 8, с. 181
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
неўрыно́ма
(ад неўра- + гр. is, inos = валакно + -ома)
дабраякасная пухліна з клетак абалонкі нерва.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
неўралгі́я
(ад неўра- + гр. algos = боль)
прыступ болю, які развіваецца пры запаленні якога-н. нерва.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
неўралгі́я
(ад гр. neuron = нерв + algos = боль)
прыступ болю, які развіваецца пры запаленні якога-н. нерва.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)