скова́ть сов., в разн. знач. скава́ць;
скова́ть подко́ву скава́ць падко́ву;
скова́ть си́лы проти́вника скава́ць сі́лы праці́ўніка;
моро́з скова́л ре́ку маро́з скава́ў раку́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прихвати́ть сов., разг.
1. в разн. знач. прыхапі́ць;
прихвати́ зонт прыхапі́ парасо́н;
моро́з прихвати́л цветы́ маро́з прыхапі́ў кве́ткі;
2. (привязать наскоро, слегка) прымацава́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
скава́ць сов., в разн. знач. скова́ть;
с. падко́ву — скова́ть подко́ву;
с. сі́лы праці́ўніка — скова́ть си́лы проти́вника;
маро́з ~ва́ў раку́ — моро́з скова́л ре́ку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шчыпа́ць несов., в разн. знач. щипа́ть;
ш. руку́ — щипа́ть ру́ку;
маро́з ~па́ў шчо́кі — моро́з щипа́л щёки;
аве́чкі ~па́лі траву́ — о́вцы щипа́ли траву́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дасягну́ць сов., в разн. знач. дости́чь, дости́гнуть;
ло́дка дасягну́ла сярэ́дзіны рэ́чкі — ло́дка дости́гла середи́ны реки́;
маро́з дасягну́ў 40° — моро́з дости́г 40°;
д. паўнале́цця — дости́чь совершенноле́тия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
◎ Нары́п ’скрып саней пры вялікім снезе’ (в. Калядкі, Суччына, ЭШ), нарыпень ’скрыпучы мароз’ (ТС), укр. нарепень ’снег, які скрыпіць пад нагамі ад вялікага марозу’, рус. на́ры‑ пень ’шум, скрып ад санных палазоў’, на́репь, на́репень ’абледзянелы снег, галалёдзіца’. Да рыпець ’скрыпець’, рыпнуць ’скрыпнуць’, параўн. на рыпу ’са скрыпам (пра абутак)’ (Растарг.), рыпоцень ’моцны, пякучы мароз’: Рыпоцень, як едзеш саньмі, то усё рыпіць (ТС); не выключана, што першапачаткова магло быць звязана з прасл. *ripnęti ’ступіць’, параўн. прастамоўе рвануцца ’зварухнуцца, сысці з месца’, рус. рип! ’выклічнік, які перадае гук крокаў’, балг. рипна ’скочыць, падскочыць’, макед. рипне ’скочыць’, польск. rypnąć ’ступаць, таптаць’ і асабліва дыял. narypnąt ’наступіць’: narypnol me na nogę (Варш. сл.), чэш. vyrypovat ’хутка крочыць’, што у сваю чаргу, відаць, гукапераймальнага характару, насуперак Трубачову (гл. Фасмер, 3, 530); дапушчэнне такога развіцця семантыкі магло б вытлумачыць спецыфічнае значэнне паўночнарускага слова, дакладным семантычным адпаведнікам якога з’яўляецца рус. сіб. наступ ’скарынка лёду на паверхні снегу, шарпак’ (= рус. наст).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
распіса́ць сов., в разн. знач. расписа́ть;
р. сло́вы на ка́рткі — расписа́ть слова́ на ка́рточки;
р. гадзі́ны прыёму — расписа́ть часы́ прыёма;
маро́з ~са́ў шы́бы ўзо́рамі — моро́з расписа́л стёкла узо́рами;
р. здарэ́нне — расписа́ть собы́тие
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
узо́р, -ру м.
1. (рисунок) узо́р;
маро́з намалява́ў ~ры на акне́ — моро́з нарисова́л узо́ры на окне́;
2. в разн. знач. образе́ц;
узо́ры ткані́н — образцы́ тка́ней;
узо́ры но́вых вы́рабаў — образцы́ но́вых изде́лий;
у. працаві́тасці — образе́ц трудолю́бия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тро́нутьI сов.
1. (прикоснуться) крану́ць;
2. прям., перен. (задеть) зачапі́ць;
3. (сдвинуться с места, отправиться в путь) ру́шыць; см. тро́гатьI;
4. (попортить) прост. крану́ць, папсава́ць; (о морозе — ещё) прымаро́зіць;
моро́з тро́нул дере́вья маро́з крану́ў (прымаро́зіў) дрэ́вы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прабра́ць сов., разг.
1. (о морозе) пробра́ть, проня́ть, прохвати́ть;
маро́з ~ра́ў мяне́ да касце́й — моро́з пробра́л (про́нял, прохвати́л) меня́ до косте́й;
2. разг. (выбранить) пробра́ть, отчита́ть; (раскритиковать — ещё) прорабо́тать; (в печати — ещё) пропеча́тать;
п. у газе́це — прорабо́тать (пропеча́тать) в газе́те;
3. (сделать пробор) пробра́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)