МАГНІ́ТНЫЯ ВЫМЯРЭ́ННІ,

тэорыя, метады і сродкі вымярэнняў магн. велічынь. Вымяраюцца вектар магнітнай індукцыі, магнітны паток, напружанасць, градыент і інш. параметры магнітнага поля (магнітометрамі) і магн. ўласцівасці (характарыстыкі, параметры) магнітных матэрыялаў (спец. ўстаноўкамі, якія маюць вымяральныя блокі, прыстасаванні для намагнічвання і размагнічвання вырабаў, тэрмакамеры і інш.).

Пры вымярэнні і даследаванні ўласцівасцей магн. матэрыялаў і параметраў магн. поля найб. пашыраны метады: індукцыйны (засн. на вымярэнні эрс, якая ўзбуджаецца ў другаснай — вымяральнай абмотцы ўзору пры прапусканні праз першасную абмотку намагнічвальнага току), магнітастатычны (засн. на вымярэнні сілавога ўздзеяння магн. поля ўзору, што вывучаецца, на магн. стрэлку), каларыметрычны (засн. на вымярэнні цеплавой энергіі, што вылучаецца ўзорам пры яго намагнічванні ў камеры каларыметра), магнітааптычныя (засн на магнітааптычных эфектах — Кера эфекце, Фарадэя эфекце), параметрычныя, або маставыя (засн. на выкарыстанні мастоў пераменнага току, у адно з плячэй якіх уключаюць абмотку, што намагнічвае ўзор), холаўскі (засн. на вымярэнні параметраў магн. поля з дапамогай пераўтваральнікаў Хола). Пры даследаванні гонкай магн. структуры рэчываў выкарыстоўваюць метады ядзернага магнітнага рэзанансу, электроннага парамагнітнага рэзанансу, ферамагнітнага рэзанансу і інш.

Літ.:

Чечерников В.И. Магнитные измерения. 2 изд. М., 1969;

Антонов В.Г., Петров Л.М., Щелкин А.П. Средства измерений магнитных параметров материалов. Л., 1986.

М.​А.​Мяльгуй.

т. 9, с. 483

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАГНІ́ТНЫЯ ПО́ЛЮСЫ ЗЯМЛІ́,

пункты на паверхні Зямлі, дзе вектар індукцыі магнітнага поля Зямлі накіраваны вертыкальна: уніз на Паўн. полюсе (магнітны нахіл + 90°), уверх на Паўд. (нахіленне − 90°). У сучасную магнітную эпоху сапраўдныя М.п.З. размешчаны наадварот: Паўн. каля Паўд. геагр. полюса, Паўд. каля Паўн. геагр. полюса. Перыядычна адбываецца інверсія геамагнітнага поля і полюсы мяняюць сваю палярнасць на процілеглую. У М.п.З. зыходзяцца ўсе мерыдыяны магнітныя. Магнітныя полюсы паступова перамяшчаюцца на паверхні Зямлі. Каардынаты М.п.З. (1985) 77°36 паўн. ш., 102°48 зах. д.; 65°06 паўд. ш., 139° усх. д. (гл. Палеамагнетызм). У раёнах моцных магнітных анамалій (Курская, Усх.-Сібірская і інш.) назіраюцца лакальныя магнітныя полюсы. Існуе таксама паняцце геамагнітныя полюсы — пункты перасячэння паверхні зямной кары з магнітнай воссю аднародна намагнічанай Зямлі. У іх зыходзяцца мерыдыяны геамагнітныя. Знаходзяцца на адлегласці ў некалькі градусаў ад адпаведных магнітных полюсаў. Месцазнаходжанне іх вызначаецца аналітычна.

Я.​І.​Майсееў.

т. 9, с. 484

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Электрычныя і магнітныя адзінкі 1/108; 3/157; 6/188; 7/177; 11/446 (табл.)

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Вытворныя электрычныя і магнітныя адзінкі 11/446 (табл.)

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

магні́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. магні́тны магні́тная магні́тнае магні́тныя
Р. магні́тнага магні́тнай
магні́тнае
магні́тнага магні́тных
Д. магні́тнаму магні́тнай магні́тнаму магні́тным
В. магні́тны (неадуш.)
магні́тнага (адуш.)
магні́тную магні́тнае магні́тныя (неадуш.)
магні́тных (адуш.)
Т. магні́тным магні́тнай
магні́тнаю
магні́тным магні́тнымі
М. магні́тным магні́тнай магні́тным магні́тных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

іанасфе́рна-магні́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. іанасфе́рна-магні́тны іанасфе́рна-магні́тная іанасфе́рна-магні́тнае іанасфе́рна-магні́тныя
Р. іанасфе́рна-магні́тнага іанасфе́рна-магні́тнай
іанасфе́рна-магні́тнае
іанасфе́рна-магні́тнага іанасфе́рна-магні́тных
Д. іанасфе́рна-магні́тнаму іанасфе́рна-магні́тнай іанасфе́рна-магні́тнаму іанасфе́рна-магні́тным
В. іанасфе́рна-магні́тны (неадуш.)
іанасфе́рна-магні́тнага (адуш.)
іанасфе́рна-магні́тную іанасфе́рна-магні́тнае іанасфе́рна-магні́тныя (неадуш.)
іанасфе́рна-магні́тных (адуш.)
Т. іанасфе́рна-магні́тным іанасфе́рна-магні́тнай
іанасфе́рна-магні́тнаю
іанасфе́рна-магні́тным іанасфе́рна-магні́тнымі
М. іанасфе́рна-магні́тным іанасфе́рна-магні́тнай іанасфе́рна-магні́тным іанасфе́рна-магні́тных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

я́дзерна-магні́тны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. я́дзерна-магні́тны я́дзерна-магні́тная я́дзерна-магні́тнае я́дзерна-магні́тныя
Р. я́дзерна-магні́тнага я́дзерна-магні́тнай
я́дзерна-магні́тнае
я́дзерна-магні́тнага я́дзерна-магні́тных
Д. я́дзерна-магні́тнаму я́дзерна-магні́тнай я́дзерна-магні́тнаму я́дзерна-магні́тным
В. я́дзерна-магні́тны (неадуш.)
я́дзерна-магні́тнага (адуш.)
я́дзерна-магні́тную я́дзерна-магні́тнае я́дзерна-магні́тныя (неадуш.)
я́дзерна-магні́тных (адуш.)
Т. я́дзерна-магні́тным я́дзерна-магні́тнай
я́дзерна-магні́тнаю
я́дзерна-магні́тным я́дзерна-магні́тнымі
М. я́дзерна-магні́тным я́дзерна-магні́тнай я́дзерна-магні́тным я́дзерна-магні́тных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вінчэ́стар, -а, мн. -ы, -аў, м.

У інфарматыцы: запамінальнае ўстройства камп’ютара, у якім магнітныя дыскі размешчаны ў герметычным кажуху.

|| прым. вінчэ́старны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

МАГНІ́ТНЫ ПО́ЛЮС,

частка паверхні намагнічанага цела, на якой нармальная кампанента вектара намагнічанасці адметная ад нуля. М.п., з якога выходзяць сілавыя лініі, наз. паўночным (N) ці дадатным, у які ўваходзяць гэтыя лініі — паўднёвым (5) ці адмоўным. Назвы М.п. уведзены, зыходзячы з напрамку ўстанаўлення стрэлкі магн. компаса ў магн. полі Зямлі: паўн. полюс стрэлкі паварочваецца ў бок геагр. Поўначы (гл. Магнітныя полюсы Зямлі). Аднайменныя М.п. адштурхоўваюцца, разнайменныя — прыцягваюцца.

Магнітныя полюсы (N і S) намагнічанага стальнога стрыжня (лініі са стрэлкамі — магнітныя сілавыя лініі; яны замыкаюцца ў навакольнай прасторы стрыжня).

т. 9, с. 483

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГЕАМАГНІ́ТНЫЯ ПО́ЛЮСЫ ЗЯМЛІ́,

гл. Магнітныя полюсы Зямлі.

т. 5, с. 119

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)