Лен ’феод’, ленны , ст.-бел. ленный ’васальны’ (XVI ст.) запазычаны са ст.-польск. lenny , liński , leński , якія выводзяцца з ням. Lehen , с.-в.-ням. lēhen , lēn ’зямля, дадзеная сеньёрам васалу за вайсковую службу або за пэўную плату’ < lihen , суч. ням. leihen ’пазычаць’ (Слаўскі , 4, 155).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ле́ на
назоўнік, уласны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне
адз.
мн.
Н.
Ле́ на
Ле́ ны
Р.
Ле́ ны
Ле́ н
Д.
Ле́ не
Ле́ нам
В.
Ле́ ну
Ле́ н
Т.
Ле́ най Ле́ наю
Ле́ намі
М.
Ле́ не
Ле́ нах
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
кале́ на , -а, н.
1. (мн. кале́ ні, -яў і -ле́ нь). Сустаў, які злучае бядровую і галёначную косці; месца згібу нагі.
Сагнуць нагу ў калене.
2. (толькі мн. , кале́ ні, -яў і -ле́ нь). Нага ад каленнага сустава да таза.
Узяць дзіця на калені.
3. (мн. кале́ ны, -ле́ н ). Асобнае звяно, адрэзак у складзе чаго-н. , які з’яўляецца злучэннем такіх жа адрэзкаў.
К. бамбука.
К. жалезнай трубы.
4. (мн. кале́ ны, -ле́ н ). Частка чаго-н. непрамога, сагнутага ад аднаго павароту да другога.
К. дарогі.
К. ракі.
5. (мн. кале́ ны, -ле́ н ). У музычным творы: асобная частка, закончаны матыў.
Салавей заспяваў на сем кален.
6. (мн. кале́ ны, -ле́ н ), перан. У танцы: асобны прыём, фігура з эфектам.
Кадрыля на шаснаццаць кален.
7. (мн. кале́ ны, -ле́ н ). Пакаленне ў радаслоўнай.
◊
Мора па калена каму — нічога не страшна, нічога не цяжка.
|| памянш. кале́ нца , -а, мн. -ы, -аў, н. (да 3 і 5 знач. ).
|| прым. кале́ нны , -ая, -ае (да 1 знач. ).
К. сустаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ле́ ннік , ‑а, м.
Гіст. Васал, які атрымаў лен .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
густанасе́ лены , ‑ая, ‑ае; ‑лен , ‑а.
З вялікай шчыльнасцю насельніцтва. Густанаселеная краіна.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пале́ на , -а, мн. -ы, -ле́ н , н.
1. Кавалак распілаванага і рассечанага бервяна на паліва.
Асінавае п.
2. перан. Непаваротлівы, тупы чалавек (лаянк. ).
|| памянш. пале́ нца , -а, мн. -ы, -аў (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
здо́ льны , -ая, -ае; -лен , -льна.
1. Які мае здольнасці да чаго-н. , таленавіты.
З. інжынер.
З. да матэматыкі.
2. Які можа што-н. зрабіць; які валодае пэўным уменнем.
З. да ўсякай работы.
Гэты чалавек на ўсё з. (ні перад чым не спыніцца).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
fief
[fi:f]
n.
фэўда́ льнае ўлада́ ньне, зямля́ , лен -у m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Lé hen n -s, - гіст. лен ; ле́ ннае паме́ сце
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)