кара́вы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. кара́вы кара́вая кара́вае кара́выя
Р. кара́вага кара́вай
кара́вае
кара́вага кара́вых
Д. кара́ваму кара́вай кара́ваму кара́вым
В. кара́вы (неадуш.)
кара́вага (адуш.)
кара́вую кара́вае кара́выя (неадуш.)
кара́вых (адуш.)
Т. кара́вым кара́вай
кара́ваю
кара́вым кара́вымі
М. кара́вым кара́вай кара́вым кара́вых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

КАРАВА́ЙНЫЯ ПЕ́СНІ,

вясельныя песні, прысвечаныя вясельнаму рытуальнаму хлебу—караваю. Найб. пашыраны ў беларусаў і ўкраінцаў. На Беларусі вядомы ўсюды, але значна пераважаюць на Палессі. Тут яны адлюстроўваюць усе моманты каравайнага абраду: «як матка маладой (маладога) запрашае каравайніц гатаваць каравай», «як каравай расчыняюць», «як яго месяць», «як саджаюць у печ», «як каравай пячэцца», «як яго з печы вынімаюць», «як пільнуюць каравай, каб хлопцы не ўхапілі», «як ставяць каравай на стол», «як упрыгожваюць яго», «як нясуць каравай з дому маладога ў дом маладой», «як аб’ядноўваюць абодва караваі (маладога і маладой)», «як крояць каравай», «як яго дзеляць», а таксама шмат песень, якія ўхваляюць сам каравай, урачыстых і жартаўлівых песень-зваротаў да каравайніц. Напевы К.п. прыўзнята «буйнага» характару са звонкімі воклічамі; пераважаюць тыпавыя, агульныя для многіх вясельных песень, але ёсць і спецыфічныя (напр., «Да рана-рана нешта ў лесе звінела»).

Публ.:

Шырма Р.Р. Беларускія народныя песні. Т. 4. Мн., 1976;

Вяселле: Песні. Кн. 2. Мн.,1981;

Вяселле: Мелодыі. Мн., 1990;

Можейко З.Я. Песни белорусского Полесья. Вып. 1. М., 1983.

Літ.:

Никольский Н.М. Происхождение и история белорусской свадебной обрядности. Мн., 1956.

З.​Я.​Мажэйка.

т. 8, с. 42

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

бо́хан м. карава́й, коври́га ж.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

баха́нка ж. буха́нка; (круглая) карава́й м.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

bridecake

[ˈbraɪdkeɪk]

n.

карава́йm.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

бу́лка ж. бу́лка; хлеб м., карава́й м., коври́га

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разяўля́ць несов., разг. раскрыва́ть, разева́ть; см. разя́віць;

на чужы́ карава́й рот не разяўля́йпосл. на чужо́й карава́й рот не разева́й

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

бу́лачка ж. (маленькая булка) бу́лочка; (небольшой каравай) хлебе́ц м.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

змо́ўшчыцкі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да змоўшчыка; такі, як у змоўшчыка. Змоўшчыцкія планы. □ — Маўчы, маладзіца, з гэтай сваёй каравай! — змоўшчыцкім тонам загаварыў старшыня. Паслядовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

галаварэ́з, ‑а, м.

Разм.

1. Забойца, бандыт. Фашысцкія галаварэзы.

2. Ліхач, сарвігалава. Пагладжваючы свае пышныя вусы, Васіль Каравай дабрадушна адказваў: «...Паглядзела, што мой характар — крэмень, ну і адважылася пайсці за такога галаварэза. Праўда, Верачка?» Паслядовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)