до́ хлы , ‑ая, ‑ае.
1. Здохлы , мёртвы (пра жывёлу, насякомых). Дохлы кот. Дохлая мыш.
2. перан. Разм. Хілы, кволы, хваравіты. Справіў ён [Набілкін] сабе палатняны шацёр, .. сеў на сваю дохлую кабылку і паехаў у свет. Якімовіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
акале́ лы , ‑ая, ‑ае.
1. Змерзлы, моцна азяблы. Акалелыя пальцы. □ Акалелыя да касцей,.. [дзеці] позна вярталіся дамоў, і маці сваімі рукамі, сваім целам сагравала іх, здранцвелых і стомленых, і плакала... Чарнышэвіч .
2. Мёртвы, здохлы (часцей пра жывёлу).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
па́ лый
1. (о листьях, плодах) разг. апа́ лы;
2. (о животных) прост. до́ хлы, здо́ хлы .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
акале́ лы
1. (змерзлы ) steif, starr, erstá rrt, steif gefró ren, erfró ren;
2. (здохлы ) tot; veré ndet; verré ckt, krepí ert (разм. )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
zdechły
1. здохлы ; дохлы; акалелы;
2. разм. дохлы, чэзлы, кволы, слабы, хваравіты
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
По́ шасць , по́ шусьць , по́ шысьць , по́ шэсць , по́ шась ’хвароба, эпідэмія, зараза’, ’насланнё’, ’падзеж жывёлы’ (ТСБМ , Нас. , Сцяшк. МГ , Гарэц. , Чач. , Клім. , Яруш. ; нараўл. , лельч. , Арх. ГУ ; Шат. , Касп. ; ваўк. , Сл. ПЗБ ; Мат. Маг. , ТС , Бяльк. ), ’парша’ (іўеў. , Сл. ПЗБ ), по́ шліна ’пошасць’ (віл. , Сл. ПЗБ ), по́ шарсць ’пошасць’ (Бяльк. ). Укр. по́ шесть , по́ шерсть , рус. пск. по́ шесть , польск. posześć , каш. poszedło ’эпідэмія’, чэш. pošlý ’здохлы ’, славен. pošȃst ’здань, пачвара, шкодныя насякомыя’, харв. кайк. pȍšāst ’эпідэмія, чума’, ’дух, здань’. Прасл. *pošьstь ад по- (*po‑ ) і *šьd‑ (> бел. ішо́ ў у гл. хадзіць ; стараж.-рус. пошестиѥ ’рух’, ’імкненне’) паводле семантычнай мадэлі ’рух’ > ’эпідэмія’, тыповай для назваў эпідэмій у славянскіх мовах, параўн. рус. дыял. пове́ трие , поша́ ва , поша́ тка . У гэтай групе шырока прадстаўлены прыст. по- са значэннем пачатку дзеяння. Сюды ж по́ шлінь ’пошасць’ (Юрч. СНЛ ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
па́ вший
1. прил. (о животных) до́ хлы, здо́ хлы ;
2. сущ. (погибший в бою) высок. загі́ нулы, -лага м. ; (о многих — ещё) пале́ глыя, -лых мн. ;
па́ мятник па́ вшим в боя́ х за отчи́ зну по́ мнік загі́ нулым (пале́ глым) у бая́ х за айчы́ ну;
3. прил. (о крепости, городе) пако́ раны;
4. прил. (о листьях, плодах) апа́ лы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
слабы , аслабелы, аслаблы, слабасільны, бяссільны, знясілены, абяссілены, без сіл, нядужы, зняможаны, нетрывалы, кволы, стомлены, стамлёны, нядошлы, змардаваны, надарваны, зацяганы, спрацаваны; нямоглы, знябыты, знямоглы, абняможаны, немачны, нетрывушчы, хілы, хірлявы, змораны, струджаны (разм. ); знатужаны, нездаляшчы, квелы, вутлы (абл. ); дохлы, здохлы , замылены, гнілы, абяскроўлены (перан. ) □ ледзь жывы
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)