Verbum

анлайнавы слоўнік

РАЛЬКО́ (Уладзімір Антонавіч) (н. 30.7.1922, в. Падарэссе Старадарожскага р-на Мінскай вобл.),

бел. гаспадарчы і дзярж. дзеяч. Двойчы Герой Сац. Працы (1958, 1976). У 1950—92 старшыня калгаса «Аснежыцкі» Пінскага р-на. Дэп. Вярх. Савета БССР у 1959—63, дэп., нам. Старшыні Вярх. Савета БССР у 1985—90. Дэпутат Вярх. Савета СССР у 1966—70 і 1974—89. Пад яго кіраўніцтвам у калгасе «Аснежыцкі» дасягнуты высокія паказчыкі ў развіцці земляробства і жывёлагадоўлі, шырока выкарыстоўваліся інтэнсіўныя тэхналогіі, прагрэс. метады гаспадарання і кіравання.

Тв.:

Всего достигнешь, если любишь труд. Мн., 1966;

Оснежицкий поиск. Мн., 1979.

Літ.:

Владимир Ралько / Авт. текста С.В.Бородовский. Мн., 1982.

т. 13, с. 287

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

каб

1. союз цели что́бы, чтоб;

зро́блена ўсё, каб вы́ратаваць яго́ — сде́лано всё, что́бы спасти́ его́;

спяша́юся, каб паспе́ць на цягні́к — тороплю́сь, чтоб успе́ть на по́езд;

2. союз условный е́сли бы, е́сли б; кабы́;

каб ён змог, то зрабі́ў бы сам — е́сли бы он смог, то сде́лал бы сам;

3. частица чтоб, что́бы;

каб гэ́тага больш не было́! — чтоб (что́бы) э́того бо́льше не́ было!;

каб ты ло́пнуў! — бран. чтоб ты ло́пнул!

4. частица (при выражении неосуществимого желания) е́сли б, е́сли бы; (в соединении с частицей то́лькі при выражении желания — ещё) то́лько б, то́лько бы; лишь бы;

эх, каб ён быў жывы́! — эх, е́сли б (е́сли бы) он был жив!;

каб то́лькі ён быў здаро́вы! — то́лько б (то́лько бы, лишь бы) он был здоро́в!;

◊ каб ды калі́ б — шутл. е́сли бы да кабы́;

каб цябе́ разарва́ла — прост., вульг. чтоб тебя́ разорва́ло;

каб ён спрах — будь он нела́ден;

каб жа ве́даў — е́сли бы знал;

каб ды калі́ б вы́рас у ро́це грыб — погов. е́сли бы да кабы́ вы́росли во рту грибы́;

каб ве́даў, дзе пава́лішся, дык бы лёг — погов. е́сли бы знал, где упадёшь, так лёг бы

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ільга́ нареч., в знач. сказ., обл. мо́жно;

калі́ б і. было́ — е́сли бы мо́жно бы́ло

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

НЯКРА́САЎ (Віктар Платонавіч) (17.6.1911, Кіеў — 1987),

рускі пісьменнік. Скончыў Кіеўскі будаўнічы ін-т (1936), адначасова вучыўся ў тэатр. студыі пры Кіеўскім т-ры рус. драмы. Працаваў акцёрам, тэатр. мастаком. Удзельнік Вял. Айч. вайны, потым журналіст. Пасля 1974 жыў у Францыі. У аповесці «У акопах Сталінграда» (1946, Дзярж. прэмія СССР 1947; фільм «Салдаты», 1957) аўтабіягр. вобраз апавядальніка-афіцэра, праўдзівая, падкрэслена празаічная карціна франтавых будняў. Аповесць «У родным горадзе» (1954, фільм «Горад запальвае агні», 1958) пра складаны лёс франтавіка, які вярнуўся з вайны. Аўтар аповесці «Кіра Георгіеўна» (1961), дарожных нататак пра замежныя паездкі, кнігі апавяданняў пра сустрэчы з людзьмі мастацтва, л-ры «У жыцці і ў лістах» (1971), эсэістычнай асацыятыўнай прозы «Запіскі разявакі» (1975), «Маленькая журботная аповесць» (1986), публіцыстычных артыкулаў, артыкулаў пра архітэктуру, жывапіс, кінамастацтва і інш.

Тв.:

Избр. произв.: Повести, рассказы, путевые заметки. М., 1962;

По обе стороны океана;

Записки зеваки;

Саперлипопет, или Если б да кабы, да во рту росли грибы... М., 1991;

Маленькая печальная повесть: Проза разных лет. М., 1991;

В самых адских котлах побывал...: Сб. повестей и рассказов, воспоминаний и писем. М., 1991.

т. 11, с. 408

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

углядзе́цца сов. всмотре́ться, присмотре́ться;

калі́ до́бра ўглядзе́цца, дык мо́жна заўва́жыць — е́сли хороше́нько всмотре́ться (присмотре́ться), то мо́жно заме́тить

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

б част. бы, б;

пайшла́ б — пошла́ бы (б);

не спазні́цца б — не опозда́ть бы;

калі́ б — е́сли бы

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

спра́ўдзіць сов., разг.

1. испо́лнить, вы́полнить;

ён, калі́ паабяца́е, заўсёды с. — он, е́сли пообеща́ет, всегда́ испо́лнит (вы́полнит);

2. см. спра́ўдзіцца

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

няўро́кам нареч. случа́йно, неожи́данно, вдруг;

калі́ я засну́ н., разбудзі́ — е́сли я усну́ случа́йно (неожи́данно, вдруг), разбуди́;

◊ н. ка́жучы — что́бы не сгла́зить

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

про́клятый прич. пракля́ты;

будь я про́клят, е́сли… няха́й я бу́ду пракля́ты (няха́й мяне́ пракляну́ць), калі́…;

будь про́клят тот день няха́й бу́дзе пракля́ты той дзень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пода́вно нареч., разг. (і) пагато́ў; (тем более) тым больш;

е́сли я успе́ю, то ты и пода́вно калі́ я паспе́ю, дык ты і пагато́ў (тым больш).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)