само́та ж.
1. грусть, тоска́, уны́ние ср.;
2. уедине́ние ср.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сум (род. су́му) м. ску́ка ж., тоска́ ж., грусть ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Жысць ’жыццё’ (Касп.). Рус. прастамоўн. жисть. Відаць, другаснае фарміраванне на базе жизнь > жизь > жись і *жить ’жыццё’ (ст.-слав. жить ’жыццё’, рус. па́жить ’паша’) ці хутчэй па суадноснасці з іншымі абстрактнымі назоўнікамі на ‑сць (< ‑stь): грусть, страсть, честь. У бел. магло быць запазычаным з рус. ці ўтворана на ўласнай глебе.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
сухата́ ж.
1. разг. сухота́, су́хость;
2. (чрезмерно сухая погода) сухота́, сушь;
3. (тоска, грусть) сухота́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сму́так, -тку м. грусть ж., печа́ль ж., скорбь ж., тоска́ ж., кручи́на ж.;
◊ сусве́тны с. — мирова́я скорбь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
наве́ять сов.
1. прям., перен. наве́яць;
наве́ять прохла́ду наве́яць прахало́ду;
наве́ять грусть наве́яць сум;
2. с.-х. (машиной) наарфава́ць; (ручным способом) наве́яць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
наве́яць сов., в разн. знач. наве́ять;
н. мно́га пшані́цы — наве́ять мно́го пшени́цы;
н. прахало́ду — наве́ять прохла́ду;
н. сум — наве́ять грусть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разве́яць сов.
1. (ветром, дуновением) разве́ять, рассе́ять;
2. перен. (о мыслях, настроении и т.п.) рассе́ять, разве́ять; разогна́ть;
р. трыво́гу — рассе́ять (разве́ять) трево́гу;
р. сумне́нні — рассе́ять (разве́ять) сомне́ния;
р. сум — рассе́ять (разогна́ть) печа́ль (грусть);
р. нуду́ — разогна́ть ску́ку;
3. (флаги, волосы и т.п.) разве́ять, растрепа́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
печа́ль ж.
1. сму́так, -тку м.; марко́та, -ты ж.; (грусть) журба́, -бы́ ж.;
2. (забота) кло́пат, -ту м.; (неприятность) непрые́мнасць, -ці ж.;
не твоя́ печа́ль не твая́ бяда́, не твой кло́пат;
не́ было печа́ли не было́ кло́пату;
не́ было печа́ли, так че́рти накача́ли погов. не ме́ла ба́ба кло́пату, дык купі́ла парася́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
апаві́ць сов.
1. обви́ть; опу́тать;
сту́жка ~віла́ галаву́ дзяўчы́ны — ле́нта обвила́ го́лову де́вушки;
то́нкая павуці́нка ~віла́ траву́ — то́нкая паути́нка опу́тала (обвила́) траву́;
2. перен. оку́тать; обня́ть;
тума́н ~ві́ў лагчы́ну — тума́н оку́тал лощи́ну;
усё ~ві́ў начны́ змрок — всё оку́тал (о́бнял) ночно́й мрак;
лёгкі сум ~ві́ў сэ́рца — лёгкая грусть обняла́ се́рдце
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)