gradacja

ж. градацыя

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

gradation [grəˈdeɪʃn] n.

1. fml града́цыя

2. дзяле́нне на шкале́

3. ling. чаргава́нне гало́сных, абла́ут

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Gradatión f -, -en града́цыя

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Stúfenfolge f -, -n паслядо́ўнасць, паво́льнасць, града́цыя

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Stúfenleiter f -, -n шкала́, паслядо́ўнасць; града́цыя

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

stopniowanie

н.

1. паступовасць, паслядоўнасць, градацыя;

2. змяненне па ступенях параўнання

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Léiter I f -, -n

1) ле́скі, драбі́ны

2) эл. правадні́к

3) града́цыя шкалы́

4) муз. га́ма

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

graduation

[,grædʒuˈeɪʃən]

n.

1) вы́пуск -у m., заканчэ́ньне шко́лы, унівэрсытэ́ту

2) атрыма́ньне або́ нада́ньне навуко́вае ступе́ні

3) цырыманія́л нада́ньня навуко́вае ступе́ні

4) нано́шаньне шкалы́; шкала́ f

5) града́цыя f.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

gradation

[grəˈdeɪʃən]

n.

1) града́цыя f.; паступо́васьць f.; паступо́вы перахо́д

2) pl. перахо́дныя ступе́ні, адце́ньні

3) перахо́д ад аднае́ ступе́ні да друго́е або́ ад аднаго́ ко́леру да друго́га, ценява́ньне

4) чаргава́ньне гало́сных, абля́ўт -у m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ЛАЦІНІ́ЗМ,

слова ці выраз, што перайшлі з лацінскай мовы як запазычанні ці ў выглядзе словаўтваральных, семантычных або сінтакс. калек. У ранні перыяд развіцця бел. мовы гал. роля ва ўзбагачэнні яе тэрміналогіі Л. належала польскай мове, з 2-й пал. 16 ст. ў сувязі з пашырэннем на тэр. Беларусі грамадскіх і культ. функцый лац. мовы Л. запазычваліся і непасрэдна праз пісьмовую і вусную мовы. У 14—18 ст. Л. значна папоўнілася бел. грамадска-паліт., юрыд., канцылярская («депутатъ», «статутъ», «секретаръ») і сац.-эканам. («аренда», «сума») лексіка, атрымала новыя сродкі выражэння тэрміналогія навукі, л-ры, мастацтва («веригъ», «нота», «студентъ»). Многія старыя Л. захаваліся ў бел. мове да нашага часу. У 19—20 ст. крыніцай Л. для бел. мовы стала рус. мова, з якой запазычваюцца пераважна інтэрнацыяналізмы («інфляцыя», «эвалюцыя»). Спецыфічная прыкмета Л. — канцавыя спалучэнні «-ум» («пленум»), «-ус» («корпус»), «-ент» («апанент»), «-цыя» («градацыя»), «-тар» («экватар») і інш.

Літ.:

Булыка АМ. Лексічныя запазычанні ў беларускай мове XIV—XVIII стст. Мн., 1980.

А.М.Булыка.

т. 9, с. 166

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)