ПАТАЛО́ГІЯ (ад грэч. pathos пакута, хвароба + ...логія),

навука, якая вывучае заканамернасці ўзнікнення, развіцця і вынікі хвароб; тэарэтычная аснова медыцыны. Дае магчымасць выявіць сутнасць хваробы; яе функцыян. і структурныя праявы, вызначыць прынцыпы прафілактыкі і лячэння. Найб. агульныя прычыны і заканамернасці паталаг. працэсаў (алергіі, атрафіі, гарачкі, дыстрафіі, запалення, некрозу, парушэнняў лімфа- і кровазвароту) вывучае агульная П., канкрэтныя хваробы — асобная П. Падзяляецца на паталагічную анатомію і паталагічную фізіялогію.

Літ.:

Пауков В.С., Хитров Н.К. Патология. М., 1995.

М.​К.​Недзьведзь.

т. 12, с. 178

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дапі́цца сов., разг. (чрезмерным пьянством причинить себе вред) допи́ться;

д. да бе́лай гара́чкі — допи́ться до бе́лой горя́чки

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Únmut m -s нездаво́ленасць, абурэ́нне;

im érsten ~ з гара́чкі; пагарачы́ўшыся

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

змий уст. змей, род. зме́я м.;

до зелёного зми́я (допи́ться) да зялёнага зме́я (да бе́лай гара́чкі) дапі́цца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Jähzorn m -(e)s

1) запа́льчывасць

2) рапто́ўны гнеў;

im ~ з гара́чкі, пагарачыўшыся

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

штрэйкбрэ́хер, ‑а, м.

У капіталістычных краінах — той, хто працуе ў час забастоўкі і гэтым самым перашкаджае яе правядзенню. Штрэйкбрэхеры з гарачкі кінуліся з каламі на забастоўшчыкаў, але тут атрымалі такі адпор, што, паўгінаўшы галовы, сталі ўцякаць, хто куды. Пестрак. // перан. Пра здрадніка інтарэсам рабочага класа. Штрэйкбрэхеры рэвалюцыі.

[Ням. Streikbrecher ад Streik — забастоўка, стачка і brechen — ламаць.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Паля́ндра 1 ’павальная хвароба накшталт белай гарачкі’ (Нас., Гарэц., Яруш.), ’старажытная багіня шкоды і смерці’ (Янк. 2, 496, 550). Відаць, ад паліць, параўн. рус. разм. палянка ’гарачка’, з рэдкім суф. ‑андра (адносна суф. гл. Сцяцко, Афікс. наз., 134).

Паля́ндра 2 ’вельмі вялікая хата’ (Сцяшк.). Няясна. Магчыма, рэгіянальнае ўтварэнне ад польск. landara ’карэта; грамадзіна; нязграбная жанчына; ландо’. Апошняе ад месца вырабу Ландаў (Брукнер, 290).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

stew​1 [stju:] n.

1. ту́шанае мя́са; тушо́нка;

Irish stew ту́шаная бара́ніна з бу́льбай і цыбу́ляй

2. infml непако́й, раздражне́нне; стан гарачкі;

What a stew! Якая спякота!

♦

be in a stew infml ≅ сядзе́ць як на цвіка́х

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

лихора́дочный

1. гара́чкавы; ліхама́нкавы; тра́сцавы; см. лихора́дка​ 1;

лихора́дочное состоя́ние стан гара́чкі;

лихора́дочный пульс гара́чкавы пульс;

лихора́дочный жар гара́чка;

2. перен. ліхама́нкавы, гара́чкавы;

лихора́дочная де́ятельность ліхама́нкавая дзе́йнасць;

лихора́дочный темп ліхама́нкавы тэмп.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

recover [rɪˈkʌvə] v.

1. (from) ачу́ньваць; папраўля́цца, здараве́ць;

After a few days of fever he began to recover. Пасля некалькіх дзён гарачкі ён пачаў папраўляцца.

2. атры́мліваць наза́д, вярта́ць сабе́; адваёўваць;

Police have so far failed to recover the stolen jewelry. Паліцыя дагэтуль так і не змагла вярнуць украдзеныя каштоўнасці.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)