БАС (Ісідар) (Ізраіль Самуілавіч; нарадзіўся 9.12.1913, Віцебск),

крытык, літаратуразнавец. Вучыўся ў Камуністычным ін-це журналістыкі (1933—36, Мінск). З 1947 выкладаў у ВНУ Беларусі. Даследаваў пытанні развіцця бел. дакастр. л-ры (у т. л. ананімнай), станаўлення рэалізму, сувязяў бел., рус., укр. і польск. літаратур, узнаўляў невядомыя старонкі творчых біяграфій П.​Багрыма, Ф.​Багушэвіча, Я.​Лучыны, Я.​Купалы, Я.​Коласа. З 1970-х г. за мяжой.

т. 2, с. 337

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

бас

(іт. basso = літар. нізкі)

1) самы нізкі мужчынскі голас, а таксама спявак з такім голасам;

2) духавы або струнны музычны інструмент нізкага рэгістра;

3) мн. струны або клавішы музычнага інструмента, якія адзываюцца нізкім гукам. .

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Бас 1 ’бас; чацвёртая струна ў скрыпцы, самая тоўстая’ (БРС, Маш., Бяльк.). Рус. бас, укр. бас і г. д. Запазычанне з франц. basse або італ. basso (літаральна ’нізкі’). Праабражэнскі, 1, 19; Фасмер, 1, 129. Іначай Шанскі, 1, Б, 51, які на аснове гістарычных крыніц (рус. мовы) лічыць, што бас, прынамсі ў рус. мове, запазычана праз польск. bas (< італ.). Гл. яшчэ Клюге, 54 (тут і тлумачэнне слова як назвы інструмента); MESz, 1, 257. Сюды і бас (Браім, Весці АН БССР, 1973 (І), 128) ’кавалак дроту’. Параўн. бас 2.

Бас 2 ’пас, шнур у самапрадцы’ (Бяльк.). Слова не вельмі яснага паходжання. Можна меркаваць, што яно ўзнікла азванчэннем з пас (гл.). Але не выключаецца, што яно таго ж паходжання, што і бас ’чацвёртая струна ў скрыпцы, самая тоўстая’ (гл. бас 1).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

бас

(іт. basso)

1) самы нізкі мужчынскі голас, а таксама спявак з такім голасам;

2) духавы або струнны музычны інструмент нізкага рэгістра і тэмбру.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

БЕЛАРУ́СКАЕ АБ’ЯДНА́ННЕ СТУДЭ́НТАЎ (БАС),

бел. грамадская арганізацыя студэнтаў у Польшчы, якая займаецца грамадска-культ., асв., выдавецкай, турысцкай дзейнасцю. Засн.ў 1-й пал. 1981 па ініцыятыве бел. студэнтаў Варшавы і Беластока. У снеж. 1981 з увядзеннем ваен. становішча ў Польшчы дзейнасць БАС спынена. У 1982 працавала нелегальна. З 1983 бел. студэнты дзейнічалі легальна ў рамках Рады культуры пры Цэнтр. радзе культуры т-ва польскіх студэнтаў у Варшаве. Адноўлена ў 1987. 1-ы з’езд адбыўся 17.12.1988 у Беластоку. Вышэйшыя кіруючыя органы — усеаг. сход і гал. рада (знаходзілася ў Варшаве, з 1991 у Беластоку). Гурткі дзейнічаюць у ВНУ Беластока, Варшавы, Гданьска, Любліна, Ольштына, адзін у ЗША. Выдавала бюлетэні «Апошнія паведамленні БАС» (№ 1—3, 1981, 1988), «Сустрэчы» (№ 1—13, 1983—90), у штотыднёвіку «Ніва» штомесячна змяшчае старонку «Прысутнасць». З 1991 БАС — член-заснавальнік Рады бел. арг-цый у Польшчы. З 1988 БАС узначальвалі Я.​Вапа, У.​Пац, Б.​Кучынская (з 1991).

Л.​У.​Языковіч.

т. 2, с. 393

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

бас-тэ́рскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бас-тэ́рскі бас-тэ́рская бас-тэ́рскае бас-тэ́рскія
Р. бас-тэ́рскага бас-тэ́рскай
бас-тэ́рскае
бас-тэ́рскага бас-тэ́рскіх
Д. бас-тэ́рскаму бас-тэ́рскай бас-тэ́рскаму бас-тэ́рскім
В. бас-тэ́рскі (неадуш.)
бас-тэ́рскага (адуш.)
бас-тэ́рскую бас-тэ́рскае бас-тэ́рскія (неадуш.)
бас-тэ́рскіх (адуш.)
Т. бас-тэ́рскім бас-тэ́рскай
бас-тэ́рскаю
бас-тэ́рскім бас-тэ́рскімі
М. бас-тэ́рскім бас-тэ́рскай бас-тэ́рскім бас-тэ́рскіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бас-гіта́ра

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. бас-гіта́ра бас-гітары
Р. бас-гітары бас-гітар
Д. бас-гітары бас-гітарам
В. бас-гітару бас-гітары
Т. бас-гітарай
бас-гітараю
бас-гітарамі
М. бас-гітары бас-гітарах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бас-гітары́ст

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. бас-гітары́ст бас-гітары́сты
Р. бас-гітары́ста бас-гітары́стаў
Д. бас-гітары́сту бас-гітары́стам
В. бас-гітары́ста бас-гітары́стаў
Т. бас-гітары́стам бас-гітары́стамі
М. бас-гітары́сце бас-гітары́стах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бас-кларне́т

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. бас-кларне́т бас-кларне́ты
Р. бас-кларне́та бас-кларне́таў
Д. бас-кларне́ту бас-кларне́там
В. бас-кларне́т бас-кларне́ты
Т. бас-кларне́там бас-кларне́тамі
М. бас-кларне́це бас-кларне́тах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Бас-Тэ́р

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз.
Н. Бас-Тэ́р
Р. Бас-Тэ́ра
Д. Бас-Тэ́ру
В. Бас-Тэ́р
Т. Бас-Тэ́рам
М. Бас-Тэ́ры

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)