хамса, рыба атр. селядцападобных. Жыве ў водах Атлантычнага ак. ад Паўночнага м. да Біскайскага заліва.
Даўж. да 20 см, маса да 19 г. Цела цыгарападобнае, спінны плаўнік невялікі. Трымаецца чародамі. Робіць сезонныя і вертыкальныя сутачныя міграцыі. Корміцца планктонам. Палавой спеласці дасягае на 2-м годзе жыцця. Жыве да 4 гадоў. Мае прамысл. значэнне.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАКРО́ЙНАЯ МАШЫ́НА, раскройная машына,
машына для выразання дэталей швейных вырабаў са слаёў (насцілу) палотнаў тканіны, трыкатажу або інш. матэрыялаў. Вышыня насцілу — да 30 см. Рэжучы інструмент у перасоўных З.м. — стальны пласціністы нож, які робіцьверт. зваротна-паступальны рух, або вярчальны дыск; у стацыянарных — бясконцая стальная стужка-нож, нацягнутая на шківы. Укараняюцца лазерныя З.м.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАЛ,
у міфалогіі каўказска-іберыйскіх народаў (лакцаў, цахураў, рутульцаў, аварцаў, татаў) вярхоўны бог. Лічылася, што З. жыве на небе, ён вечны, усёвідушчы, усёмагутны, усёпераможны і літасцівы ўладар неба і зямлі. Ад яго залежыць дабрабыт на зямлі; сумленных і добрых людзей ён робіць багатымі, бессардэчных і прагных — жабракамі, пазбаўляючы іх розуму. З распаўсюджаннем ісламу З. сталі атаясамліваць з алахам.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сідэры́чны, ‑ая, ‑ае.
Спец. У выразах: сідэрычны год — тое, што і зорны год (гл. год); сідэрычны месяц — прамежак часу, за які Месяц робіць свой бачны шлях па нябеснай сферы адносна зорак; зорны месяц; сідэрычны перыяд — прамежак часу, за які цела сонечнай сістэмы робіць поўны абарот вакол Сонца; зорны перыяд.
[Лац. sidus, sideris — зорка, нябеснае свяціла.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рэкламі́ст, ‑а, М ‑сце, м.
1. Той, хто афармляе, робіць рэкламу.
2.Разм. Той, хто рэкламуе сябе, сваю работу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўаўтама́т, ‑а, М ‑маце, м.
Механізм, які самастойна робіць адзін рабочы цыкл, але патрабуе ўмяшання чалавека для паўтарэння цыкла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
імпаза́нтны
(фр. imposant)
велічны, паважны, які робіць уражанне сваім выглядам (і-ая фігура).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
пасажы́р
(фр. passager)
той, хто робіць паездку на поездзе, аўтобусе, параходзе і інш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
фотакарэспандэ́нт
(ад фота- + карэспандэнт)
фатограф, які робіць здымкі для якога-н. перыядычнага выдання.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
заману́ццасов., безл., разг. взду́маться, прийти́ в го́лову; заблагорассу́диться;
што ~не́цца, то́е і ро́біць — что взду́мается (в го́лову придёт), то и де́лает
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
