пописа́ть сов.
1. папіса́ць; (много, неоднократно) разг. папапіса́ць, папапі́сваць;
2. (красками) памалява́ць; (долго, неоднократно) папамалёўваць, папамалява́ць;
◊
ничего́ не попи́шешь нічо́га не папі́шаш.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
потаска́ть сов., в разн. знач. пацяга́ць, (долго, много) папацяга́ць, папаця́гваць, павалачы́ць;
потаска́ть дров пацяга́ць (павалачы́ць) дроў;
потаска́ть все я́блоки пацяга́ць усе́ я́блыкі;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
навалачы́цца сов., разг.
1. (устать от ношения чего-л.) натаска́ться, наноси́ться;
2. (много побродить) наскита́ться;
3. (устать от хождения) находи́ться, натаска́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нагавары́ць сов.
1. (много сказать) наговори́ть;
2. (возвести напраслину) наговори́ть, наклевета́ть;
3. наколдова́ть, наговори́ть;
◊ н. цэ́лы мех — наговори́ть с три ко́роба
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
напха́цца сов., прост.
1. груб. (наесться вдоволь) нало́паться, натре́скаться;
2. наби́ться;
у ваго́н ~ха́лася мно́га наро́ду — в ваго́н наби́лось мно́го наро́ду
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
наспява́ць I сов. напе́ть;
ён ~ва́ў мно́га прыпе́вак — он напе́л мно́го часту́шек
наспява́ць II несов., прям., перен. назрева́ть; см. наспе́ць I
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перацярпе́ць сов.
1. перетерпе́ть;
~пе́ў боль — перетерпе́л боль;
2. перетерпе́ть, претерпе́ть, перенести́; испыта́ть;
ён мно́га ~пе́ў — он мно́го перенёс (перетерпе́л, испыта́л)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Magna promisisti, exigua video
Шмат ты абяцаў, мала бачу.
Много ты обещал, мало вижу.
бел. Многа чуецца, ды мала верыцца. І шыла, і мыла, і прала, і ткала ‒ і ўсё языком. 3 языком ‒ і сюды і туды, а на справе ‒ нікуды.
рус. Много сулят, мало делают. Дела на полтину, а магарычу на рубль. На словах ‒ как на гуслях, а на деле ‒ как на балалайке. Визгу много, а шерсти нет. Много слов, мало дела. Много говорено, да мало сказано. Кто словом скор, тот в деле редко спор.
фр. Beaucoup de paroles peu d’affaires (Много слов, мало дел).
англ. Great cry and little wool (Много крику, мало шерсти).
нем. Viel Geschrei und wenig Wolle (Много крику и мало шерсти).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
МАГІЛЁЎСКІ ЗА́МАК Існаваў у 16—19 ст. Размяшчаўся на мысе правага берага р. Дняпро. Яго дзядзінец меў форму, блізкую да чатырохвугольніка (пл. больш за 1 га). З захаду пляцоўка дзядзінца ўзвышалася над далінай р. Дубровенка на 20 м, з Пд — над далінай Дняпра на 25 м, з У — на 14 м; з Пн была ўмацавана ровам. Замак пабудаваны ў 1526 на месцы могільніка 12—13 ст. Па перыметры пляцоўку замка ўмацоўваў вал з гліны і пяску, абпаленых для трываласці да цэглападобнага стану. Археал. даследаванні пацвердзілі звесткі Баркулабаўскага летапісу пра замак: «Лета 1526 большой замок зароблен и принято много горы Могилы, на которой теперь замок Могилев стоит». Ад назвы гэтай гары і атрымаў сваю назву замак. У 16 ст. М.з. меў драўляныя ўмацаванні зрубнай канструкцыі, цэйхгаўз для зброі і ваен. рыштунку. Уначы ахоўвала варта. У ваен. час яго абаранялі жыхары Магілёва і воласці, у гароднях замкавых умацаванняў размяшчаліся іх сем’і са сваім скарбам. У час паўстання пад кіраўніцгвам С.Налівайкі М.з. спалены 13.12.1595, аднак хутка адноўлены, пра што сведчыць інвентар Магілёва за 1604. Замкавыя ўмацаванні складаліся з 7 вежаў і 2—3-ярусных гародняў, пастаўленых на высокім земляным вале. Цераз абарончы роў, які аддзяляў замак ад горада, быў перакінуты драўляны мост на палях. Яго апошні пад’ёмны пралёт — «узвод на ланцугах» — падводзіў да 5-яруснай «Горнай брамы». Астатнія 6 вежаў былі 3—5-ярусныя, а «Дольная» брама мела 4 ярусы. З боку замка да Дняпра і Дубровенкі вялі 2 патаемныя хады. Сцены гародняў і вежаў мелі таўшчыню ў 1—2—3 бервяны, з боку поля іх рабілі больш магутнымі і звычайна абмазвалі глінай. У 1633 замак згарэў, але праз 2 гады адноўлены 2 брамы і сцены ў выглядзе 1—2-раднага частаколу. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 з 6.2 да 1.5.1655 М.з. вытрымаў аблогу казацкіх войск, ад падкопаў замкавы вал моцна пацярпеў. У 1655—60 замак аднавілі і рэканструявалі: з трох бакоў пабудавалі бастыёны, на дзядзінцы — разнастайныя гасп. пабудовы (пазней двойчы гарэлі). Бастыённыя ўмацаванні замка ў пач. 19 ст. знівеліраваны. Археал. даследаванні замка праводзілі М.А.Ткачоў (1982), З.Л.Яцкевіч (1990), І.М.Марзалюк (1992—96). У выніку даследаванняў Марзалюка даказана, што на гары Магіла ў 12—13 ст. існавала ўмацаванае слав. паселішча.
І.А.Марзалюк, М.А.Ткачоў.
т. 9, с. 466
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
напра́вить сов.
1. накірава́ць, скірава́ць;
2. (лезвие) напра́віць, наве́сці; (наточить) навастры́ць; (косу) намянці́ць;
3. (наладить, организовать) нала́дзіць;
4. (внести много исправлений) напра́віць, вы́правіць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)