экіпіро́ваны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. экіпіро́ваны экіпіро́ваная экіпіро́ванае экіпіро́ваныя
Р. экіпіро́ванага экіпіро́ванай экіпіро́ванага экіпіро́ваных
Д. экіпіро́ванаму экіпіро́ванай экіпіро́ванаму экіпіро́ваным
В. экіпіро́ваны
экіпіро́ванага
экіпіро́ваную экіпіро́ванае экіпіро́ваныя
экіпіро́ваных
Т. экіпіро́ваным экіпіро́ванай
экіпіро́ванаю
экіпіро́ваным экіпіро́ванымі
М. экіпіро́ваным экіпіро́ванай экіпіро́ваным экіпіро́ваных

Кароткая форма: экіпіро́вана.

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Form f -, -en

1) фо́рма, вы́гляд, во́браз, абры́сы; мадэ́ль, шабло́н;

in ~ von etw. (D) у вы́глядзе чаго́-н.;

der ~ nach па фо́рме;

der ~ wgen дзе́ля фо́рмы;

in ~ sein быць у фо́рме

2) pl фо́рмы зваро́ту, прысто́йнасці;

die bsten ~en hben мець до́брыя мане́ры;

die ~en whren [bebachten] захо́ўваць пра́вілы прысто́йнасці;

der ~(en) wgen дзе́ля прафо́рмы;

in ller ~ па фо́рме, па ўсі́х пра́вілах

3) грам. фо́рма

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

блюз

(англ. blues, ад blue delvis = меланхолія, журба)

1) песня або танец амерыканскіх неграў, якія выконваюцца ў павольным тэмпе;

2) форма джазавай музыкі ў рытме і манеры выканання гэтай песні (танца).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

рэлі́гія

(лац. religio)

1) форма грамадскай свядомасці, у аснове якой ляжыць вера ў існаванне звышнатуральных сіл (багоў, духаў, анёлаў і інш.);

2) адзін з напрамкаў такой грамадскай свядомасці (будызм, іслам, хрысціянства).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

Арыфме́тыка. Сучасная форма з 1933 г. (Шакун, Гісторыя, 292) пад рускім уплывам. Ст.-бел. аритметика з 1517 (Гіст. лекс., 125, 213; Гіст. мовы, 1, 146; Хрэст. гіст., 1, 107) (у польскай з 1564). Старабеларускае слова хутчэй з лац. arithmetika ’тс’. Але ўжо ў Бярынды ариѳметика. Гэта форма, адлюстраваная і ў сучаснай рус. арифметика, — запазычанне з грэч. ἀριθμητική ’тс’ праз стараславянскую. На грэч. першакрыніцу беларускага слова ўказвалі Курс суч., 163; Юргелевіч, Курс, 128.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Вы́залаціць (БРС), вызлаціць (Нас., Касп.). Гл. залаціць. Форма вызлаціць можа быць запазычаннем з польск. wyzłocić ’тс’ або вынікам моцнай рэдукцыі а ў форме вызалаціць (ДАБМ, к. 8).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Газ-газ-газ ’падзыўныя словы для гусей’ (ДАБМ, 896). Падзыўныя словы наогул вельмі цяжка паддаюцца этымалагізацыі. Гэта ж форма адзінкавая, таму пра яе нельга нічога сказаць пэўнага.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Няха́цца (няхацьца) ’нянчыцца, займацца чым-небудзь дзеля забавы; мець любоўныя дачыненні’, няханне ’забава з чым-небудзь; маруднае выкананне чаго-небудзь’ (Нас.). Відаць, «спешчаная» форма ад нянчыцца (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Муля́ж ’злепак, мадэль прадмета ў натуральную велічыню’ (ТСБМ). З рус. мовы, у якой з франц. moulage ’фармоўка’ < mouler ’адліваць’ < mouleформа’ < лац. modulus ’мера’ (Голуб-Ліер, 325).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Вадзяні́ца ’гарлачык, Nymphaea L.’ (КЭС). Суфіксальны дэрыват ад прыметніка вадзяны́ ’які знаходзіцца ў вадзе’. Форма жаночага роду тлумачыцца ўплывам роду назоўніка расліна (або аналагічнага): вадзяная расліна < вадзяніца.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)