тума́н 1, ‑у,
1. Згушчэнне драбнейшых кропелек вады або ледзяных крышталікаў у прыземных слаях атмасферы, што робіць паветра непразрыстым.
2.
3.
•••
тума́н 2, ‑а,
Іранская залатая манета, якая была ў абароце да 1932 г.
[Перс.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тып, ‑а і ‑у,
1. ‑у. Узор, мадэль, форма з істотнымі якаснымі прыкметамі, якім адпавядае пэўная група прадметаў, з’яў.
2. ‑у.
3. ‑у. Характэрны фізічны склад, знешні выгляд чалавека, звязаны з яго этнічнай прыналежнасцю.
4. ‑у. Катэгорыя людзей, аб’яднаных супольнасцю якіх‑н. характэрных унутраных рыс, якасцей, а таксама яркі прадстаўнік гэтай катэгорыі.
5. ‑а. Мастацкі вобраз, у якім абагульнены характэрныя рысы якой‑н. групы людзей, саслоўя, класа, эпохі.
6. ‑а. Асобны чалавек, індывідуум, які вылучаецца сярод іншых характэрнымі рысамі.
7. ‑а.
8. ‑у. Від, разнавіднасць чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узо́р, ‑у,
1. Малюнак, у якім спалучаюцца ў поўным парадку лініі, колеры, фігуры і пад.
2. Паказальны або пробны экземпляр якога‑н. вырабу, прадмета і пад.
3. Паказальны прыклад чаго‑н. (якіх‑н. якасцей, дзеянняў і пад.).
4. Форма, від якога‑н. прадмета.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цёплы, ‑ая, ‑ае.
1. Які змяшчае ў сабе пэўную колькасць цяпла; сярэдні паміж гарачым і халодным.
2. Які добра засцерагае ад холаду; добра сагравае.
3.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
све́жы, ‑ая, ‑ае.
1. Які не страціў сваіх натуральных якасцей.
2. Такі, які не быў у карыстанні, ва ўжыванні.
3. Чысты, нічым не забруджаны, які часта абнаўляецца (пра ваду, паветра).
4. Халаднаватыя досыць халодны.
5. Які не страціў сваёй сілы, бляску, яркасці ці натуральная афарбоўкі.
6. Здаровы, поўны сіл, энергіі, запалу (пра чалавека).
7. Не стомлены, не знясілены.
8. Які нядаўна або толькі што з’явіўся, узнік; новы.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
РАДЫЁТЭАТР,
адна з форм
Узнік у 1924 у Вялікабрытаніі (перадача лонданскай радыёстанцыяй у эфір радыёдрамы «Небяспека» Р.Х’юза). У
На Беларусі радыёдраматургія развівалася ў жанры інсцэніроўкі паводле
З 1960 працуе дзіцячы Р. «Купалінка». Для юных слухачоў створаны радыёп’есы паводле твораў
Значны ўклад у развіццё
Літ.:
Марченко Т.А. Радиотеатр: Страницы истории и некоторые пробл.
Гаворыць і паказвае Беларусь.
Шерель А.А. Рампа у микрофона: Театр и радио: пути взаимного влияния.
Радкевіч Я.Р. Беларускае радыё: Гісторыя, перспектывы развіцця.
В.М.Шэін.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
асе́сці, асяду, асядзеш, асядзе;
1. Знізіцца, ушчыльніўшыся, зляжаўшыся.
2. Падаючы, апускаючыся, сесці на дно, прыстаць да чаго‑н.
3. Апусціцца на што‑н., сесці ад страты сілы, ад знямогі.
4. Перастаць лётаць, сесці на што‑н. (пра насякомых, птушак).
5. Перастаць пераязджаць з месца на месца, спыніцца на пастаянна.
6.
7. Страціць сілу, паслабець.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адабра́ць 1, адбяру, адбярэш, адбярэ, адбяром, адбераце;
1. Прымусіць каго‑н. аддаць які‑н. прадмет; сілай забраць у каго‑н., што‑н.
2. Пазбавіць каго‑н. якіх‑н. пачуццяў, якасцей, права на што‑н.
3. Выдаткаваць, патраціць нейкую колькасць часу (сілы, сродкаў, здароўя) на выкананне чаго‑н.
4.
5. Выбраць з аднастайных прадметаў асобныя з іх, якія вылучаюцца пэўнай якасцю або прыкметай.
6.
адабра́ць 2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ігра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1.
2. Удзельнічаць у спектаклі, выступаць на сцэне, у кіно.
3. Тое, што і гуляць (у 2 знач.).
4.
5. Быць у бадзёрым, узбуджаным стане (пра пачуцці, уяўленні і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
збі́цца, саб’юся, саб’ешся, саб’ецца; саб’ёмся, саб’яцеся;
1.
2.
3. Адхіліцца, сысці ўбок (пры хадзе, яздзе і пад.).
4. Адхіліцца ад правільнага, дакладнага выканання, ажыццяўлення чаго‑н.
5. Памыліцца, зблытацца.
6.
7.
8.
9.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)