Жэ́ рліца ’рыбалоўная снасць’. Рус. літ. жерли́ ца , дыял. же́ рлица , же́ рли́ ка ’тс’, укр. жерлига ’вялікая вуда’ (Грынч. ). Фасмер (2, 49) і Шанскі (Д, Е, Ж, 284) развіваюць дапушчэнне Праабражэнскага (1, 229) аб паходжанні ад жерло са знач. ’горла’ (таго ж кораня) або ’вуда для лоўлі з жыўцом’ ад жэрці з суф. ‑ла (< *‑dlo ), улічваючы жор ’час, калі добра бярэцца рыба’. Аднак і пры гэтых тлумачэннях не зусім ясная варыянтная суфіксацыя, а семантыка патрабуе далейшых удакладненняў і пацвярджэнняў. Трэба ўлічыць, што часцей назвы прадметаў на ‑іца ад прыметнікаў (параўн. пале́ гліца ’палеглая пшаніца’, кру́ гліца ’круглая ніва’, гл. Сцяц. , Афікс. наз., 110–111).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Piscari in turbido
Лавіць рыбу ў мутнай вадзе.
Ловить рыбу в мутной воде.
бел. У муту рыбу ловяць. У каламутнай вадзе добра рыбу лавіць.
рус. Ловить рыбу в мутной воде.
фр. Pêcher en eau trouble (Ловить рыбу в мутной воде).
англ. To fish in troubled waters (Ловить рыбу в мутной воде).
нем. Im Trüben fischer. (Ловить рыбу в мутной воде).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
дро́ вы мн. Holz n -es, Hölzer; Bré nnholz n -es;
збіра́ ць дро́ вы Bré nnholz sá mmeln;
сухі́ я дро́ вы до́ бра гара́ ць dürres Holz brennt gut;
◊
хто ў лес, хто па дро́ вы der é ine singt Dur, der á ndere Moll; der é ine sagt hü, der á ndere hott;
налама́ ць дро́ ваў Dú mmheiten má chen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
чува́ ць вык безас. man hört, man kann hören;
добра чува́ ць man hört gut, es ist gut zu hören;
мне дрэ́ нна чува́ ць ich höre schlecht;
◊
што чува́ ць? was ist zu hören?, was gibt es Né ues?;
чува́ ць, як му́ ха праляці́ ць ≅ man könnte é ine Ná del fá llen hören
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
разгу́ львацца , разгуля́ цца
1. (пачаць гуляць лёгка і добра ) sich é inspielen;
2. (разбесяліцца ) lú stig [mú nter] wé rden; in Stí m mung kó mmen* ;
3. (пра дзяцей ) in Spí eleifer gerá ten* ;
4. разм. (аддацца разгулу, п’янству ) prá ssen vt , zé chen vi ;
5. (пра надвор’е ) sich á ufklären, sich á ufheitern; tó ben vi (пра непагадзь )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
befí nden *
1. vt (für gut, gesund ) знахо́ дзіць, лічы́ ць, прызнава́ ць (добрым, здаровым )
2. ~, sich
1) знахо́ дзіцца, быць
2) адчува́ ць сябе́ ;
sich wohl ~ адчува́ ць сябе́ до́ бра , быць здаро́ вым
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
sí ngen * vt спява́ ць, пець;
sich hé iser ~ пець да хрыпаты́ ;
ein Kind in den Schlaf ~ закалы́ хваць [люля́ ць] дзіця́ ;
davó n kann ich ein Lied ~ гэ́ та мне само́ му до́ бра вядо́ ма
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
bully
[ˈbʊli]
1.
n.
задзі́ ра -ы m. , хуліга́ н -а m.
2.
v.t.
1) зьдзе́ кавацца, тыра́ ніць
2) застра́ шваць, змуша́ ць
to bully into submission — сі́ лай падпарадко́ ўваць
3.
adj.
1) informal першара́ дны, даскана́ лы
2) жартаўлі́ вы; вясёлы; дабраду́ шны
4.
interj.
Бра́ ва! До́ бра !
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
па́ лка , -і, Д М -лцы, мн. -і, -лак, ж.
Зрэзаны тонкі ствол або тоўстая галіна без сукоў, што ўжыв. як апора пры хадзьбе і для іншых мэт, а таксама ўвогуле прадмет такой формы.
Ісці, абапіраючыся на палку.
Сукаватая п.
Лыжныя палкі.
Палкі ў колы ўстаўляць (перан. : свядома перашкаджаць якой-н. справе).
◊
З-пад палкі (разм. ) — пад прымусам (рабіць што-н. ).
Палка з двума канцамі — пра тое, што можа скончыцца і добра і дрэнна.
|| памянш. па́ лачка , -і, Д М -чцы, мн. -і, -чак, ж.
П. выручалачка (перан. : пра таго, хто заўсёды дапамагае, выручае; разм. ).
○
Палачка Коха — туберкулёзная бацыла.
|| прым. па́ лачны , -ая, -ае.
Палачная дысцыпліна (перан. : пра дысцыпліну, якая падтрымліваецца жорсткімі мерамі).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пла́ ваць , -аю, -аеш, -ае; незак.
1. Тое, што і плысці (у 1—4 знач. ), але абазначае дзеянне, якое ажыццяўляецца не ў адзін час, не за адзін прыём ці не ў адным напрамку.
П. у возеры.
Мелка плавае (перан. : пра нязначнага, малаздольнага чалавека; разм. ).
2. Умець трымацца, перамяшчацца на вадзе або ў вадзе.
Хлопчык добра плавае.
3. Трымацца на вадзе, не тануць.
Корак плавае.
4. Служыць на судне.
П. матросам на параходзе.
5. перан. Не валодаючы ведамі, гаварыць, адказваць наўгад (разм. , жарт. ).
П. на экзамене.
|| наз. пла́ ванне , -я, н. (да 1—4 знач. ).
|| прым. пла́ вальны , -ая, -ае (да 1 і 2 знач. ).
Плавальныя рухі.
П. басейн.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)