1. Сватаючы, дабіцца згоды на шлюб; сасватаць. [Несцер Іпатавіч:] — Нават дзецюка самага лепшага ва ўсім Турчанскім раёне вам [Валянціна Фёдараўна] за мужа ўсватаў.Дубоўка.
2.перан. Уладкаваць каго‑н. куды‑н. — Ат, — пачуўся насмешлівы голас Лясовіча, — вы самі, Сцяпан Захаравіч, усваталі яго ў старшыні і робіце выгляд, што плачаце.Хадкевіч.Думаў я пра гэта і вечарам, калі клаўся спаць на сваім новым ложку ў хаце цёткі Антоніхі, куды мяне ўсватаў на жыхарства калгасны бухгалтар.Нядзведскі.// Схіліць каго‑н. да чаго‑н. [Усевалад:] — Баюся нават сказаць, Барыс. Вельмі ж у цяжкую справу ты мяне ўсватаў.Скрыган.// Навязаць каму‑н. што‑н. Кожнай з гэтых баб хацелася больш за ўсіх увайсці ў Аміліна давер’е, бо гэта быў тавар, які можна было ўсватаць шмат каму, і мець ад гэтага нейкі заработак.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Fahrtf -, -en
1) язда́; пае́здка
2) прае́зд;
fréie ~ бяспла́тны прае́зд
3) ход, ху́ткасць (судна);
auf ~ géhen* адпра́віцца ў падаро́жжа;
in vóller ~ по́ўным хо́дам;
in ~ kómmen* раз’ю́шыцца, разбушава́цца; нала́дзіцца, увайсці́ ў каляі́ну;
in ~ sein быць у фо́рме, до́бра сябе́ адчува́ць;
éine ~ ins Bláue пае́здка без пэўнай мэ́ты
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Módef -, -n мо́да;
in der ~ sein быць мо́дным;
in die ~ kómmen*увайсці́ ў мо́ду;
nach der néuesten ~ па апо́шняй мо́дзе;
aus der ~ sein [kómmen*] вы́йсці з мо́ды;
die ~ mítmachen прытры́млівацца мо́ды, не адстава́ць ад мо́ды;
~ wérden увахо́дзіць у мо́ду;
hínter der ~ zurückbleiben* адстава́ць ад мо́ды
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ро́ляж., в разн. знач. роль;
гало́ўная р. — гла́вная роль;
вы́вучыць ро́лю — вы́учить роль;
р. асо́бы ў гісто́рыі — роль ли́чности в исто́рии;
○ выхадна́я р. — выходна́я роль;
загало́ўная р. — загла́вная роль;
◊ ады́грываць не апо́шнюю ро́лю — игра́ть не после́днюю роль;
ігра́ць ро́лю — игра́ть роль;
увайсці́ ў ро́лю — войти́ в роль;
у ро́лі — (каго, чаго) в ро́ли (кого, чего);
вы́йсці з ро́лі — вы́йти из ро́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
смак, ‑у. м.
1. Адчуванне, якое ўзнікае ў выніку раздражнення слізістай абалонкі языка рознымі рэчывамі; здольнасць успрымаць такое адчуванне — адно з пяці знешніх пачуццяў. Салодкі смак. Кіслы смак. Горкі смак. Органы смаку. □ [Чалавек] адчуваў толькі чырвоны туман у вачах і салоны смак крыві ў роце.Караткевіч.Дзеці любаваліся чырвонымі карэньчыкамі [радыскі], каштавалі іх на смак і з удзячнасцю пазіралі на маленькую гаспадыню.Бяганская.// Якасць, уласцівасць ежы, якая адчуваецца ў час яды. Дануся ад душы засмяялася, калі даведалася, што я па смаку не адрозніваю гатункаў цукерак і яны для мяне ўсе аднолькава салодкія.Карпюк.Смак гэтых сушаных яблык.. [Язэпка] яшчэ і цяпер памятае.Бядуля.// Апетыт, прыемнае адчуванне ад яды. Варанае мяса і хлеб з’елі з такім смакам, якога даўно не ведалі.Пянкрат.Акраец хлеба ў торбу ўзяў, кавалак сала ўзяў для смаку.Дубоўка.Ходзіць бабка лесам-гаем У хусціначку збірае Даланясты ліст кляновы — Хлеб на ім пячы жытнёвы,.. А бабоўнік кучаравы — Каб не страціць смак да стравы.Танк.
2.перан. Задавальненне, ахвота. [Міхась] прыпёрся спіной да левага крыла «Пабеды» і доўга стаяў, са смакам пакурваючы папяросу.Корбан.[Тамаш] убіраў у сябе гукі маршаў з такім смакам, нібы піў невядомае смачнае пітво.Бядуля.Калі студэнт выйшаў на двор і спыніўся каля лаўкі, завознікі слухалі якраз вусаценькага мужчыну, які са смакам і веданнем расказваў пра былога гаспадара млына.Брыль.// Цікавасць, схільнасць да чаго‑н.; сутнасць, сэнс чаго‑н. Страціць смак да жыцця. □ Вы, зязюлькі мае, цёткі, Што за смак вам плесці плёткі?!Крапіва.[Чалавек:] — Я люблю рызыку. Як па лязе брытвы ходзіш... Во ў чым смак...Асіпенка.
•••
Дайсці да смакугл. дайсці.
(Не) да смаку (быць, прыйсціся і пад.) — (не) падабацца, (не) спадабацца каму‑н. Жаласлівасць чужых цётак Ваню была не да смаку.Бядуля.[Маланка] баялася, ці прыйдуцца да смаку гасцям яе аладкі.Грамовіч.
Увайсці ў смакгл.увайсці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
каляі́наж.
1. (адколаў, палазоў) Fáhrspur f -, -en, Fáhrrinne f -, -n, Rádspur f -, -en; Schlíttenspur f (саняў);
2.чыг. Spur f, Gleis n -es, -e;
шырыня́ каляі́ны Spúrweite f -;
ву́зкая каляі́на Schmálspur f;
шыро́кая каляі́н Bréitspur f;
◊
увайсці́ ў каляі́ну (wíeder) ins Gleis kommen*, den gewöhnlichen Gang géhen*;
вы́біцца з каляі́ны aus dem Konzépt [Takt] geráten*;
вы́біць з каляі́ны aus dem Konzépt [aus dem Takt, aus der Fássung] bríngen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
2. (зсілайубіць) éinschlagen*vt, éinhämmern vt (цвікі г. д.):
◊
увагна́ць у магі́лу [труну́] каго-н.j-n ins Grab bríngen*;
увагна́ць у чы́рванькаго-н.j-m die Schámröte ins Gesícht tréiben*;
увагна́ць у поткаго-н.j-m den Schweiß auf die Stirn tréiben*, j-n schwítzen lássen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
увалі́цца
1. (упасці) heréinfallen*vi (s) (у напрамку да таго, хто гаворыць); hinéinfallen*vi (s) (у напрамку ад таго, хто гаворыць);
2. (згрукатамувайсці) heréinplatzen vi (s), heréinstürzen vi (s) (у напрамку да таго, хто гаворыць); hinéinstürzen vi (s) (у напрамку ад таго, хто гаворыць);
увалі́цца ў ха́ту ins Haus stürzen;
3. (зрабіццаўпалым) éinfallen*vi (s), éinsinken*vi (s)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ужы́такм. Gebráuch m -(e)s, -bräuche; Ánwendung f -, -en, Verwéndung f -, -en;
у шыро́кім ужы́тку häufig gebráucht;
увайсці́ ва ўжы́так in Gebráuch kómmen*;
вы́йсці з ужы́ткуáußer Gebráuch [aus der Móde] kómmen*;
зняць з ужы́ткуáußer Gebráuch sétzen;
для ўну́транага ўжы́тку (пралекі) ínnerlich (ánzuwenden), zum ínneren Gebráuch;
гэ́ты вы́раз вы́йшаў з ужы́тку díeser Áusdruck ist nicht mehr gebräuchlich [wird nicht mehr gebráucht];
уве́сці ва ўжы́такéinführen vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
obowiązywać
obowiąz|ywać
незак.
1. абавязваць;
to do niczego nie ~uje — гэта ні да чаго не абавязвае;
2. набыць моц, увайсці ў сілу;
powyższe zarządzenie ~uje od 1 czerwca — гэтае распараджэнне набывае моц (уваходзіць у сілу) з 1 чэрвеня
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)